Kontent qismiga oʻtish

Bajkam

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Abū al-Husayn Bajkam al-Makaniy
أبو الحسين بجكم المكاني

Hijriy 329-yilga (milodiy 940/941) oid xalifa al-Muttaqiyga tegishli kumush dirham, unda xalifa al-Muttaqiy va Bajkamning ismlari tushirilgan.
Abbosiylar xalifaligi
Mansab davri
938-yil sentyabr – 941-yil 21-aprel
Oʻtmishdoshi Muhammad ibn Roiq
Vorisi Kurankij
Shaxsiy maʼlumotlari
Vafoti 941-yil 21-aprel

Abu al-Husayn Bajkam al-Makaniy (arabcha: أبو الحسين بجكم المكاني‎‎), Bajkam, Badjkam yoki Bachkam nomi bilan atalgan (bäčkäm – forscha va turkcha soʻz boʻlib, ot yoki qoʻtos dumi degan maʼnoni anglatadi[1]), Abbosiylar xalifaligida xizmat qilgan turk harbiy qoʻmondoni va amaldori. Ziyoriylar sulolasining sobiq gʻulomi boʻlgan Bajkam 935-yilda ziyoriy hukmdori Mardavij oʻldirilgach, Abbosiylar xizmatiga oʻtgan. Bagʻdodda xalifalik saroyida besh yil davomida faoliyat yuritgan davrida „amir ul-umaro“ (amirlar amiri) unvonini olgan va xalifalar ar-Radiy va al-Muttaqiy ustidan oʻz hukmronligini mustahkamlab, ularning yerlarida mutlaq hokimiyatni qoʻlga kiritgan. Bajkam hukmronligi davomida unga turli raqiblar, jumladan, avvalgi amir al-umaro Muhammad ibn Roiq, Basradagi Baridiylar hamda Eronning Buvayhiylar sulolasi qarshilik koʻrsatgan boʻlsa-da, Bajkam hokimiyatni qoʻlda ushlab qolishga muvaffaq boʻlgan. 941-yilda, al-Muttaqiy xalifa etib tayinlanganidan koʻp oʻtmay, Bajkam ov paytida kurdlar guruhi tomonidan oʻldirilgan. U oʻzining qatʼiy boshqaruvi hamda Bagʻdoddagi ziyolilarga koʻrsatgan homiyligi bilan tanilgan boʻlib, koʻpchilik ziyoli shaxslar uni hurmat qilgan, shuningdek, ayrimlari bilan doʻstona munosabatda boʻlgan. Bajkamning oʻlimi markaziy hokimiyatda boʻshliq yuzaga kelishiga sabab boʻlgan va Bagʻdodda qisqa muddatli beqarorlik hamda toʻqnashuvlarga olib kelgan.

Manbalar

  1. ↑ Canard (1960), pp. 866–867