Bajarvon jangi

Bajarvon jangi
Ikkinchi Arab–Xazar urushlarining bir qismi
Sanalar 730-yil dekabr yoki 731-yil yanvar Urush yeri Bajarvon yaqini, Shirvon Natija Arablar gʻalaba qozongan Xazar qo‘shinlari shimolga qochib ketgan va Ozarbayjon hamda Arrondagi bosib olgan yerlarini tark etishga majbur bo‘lgan.
Qoʻmondonlar
Xazar xoqonligi Barjik	Umaviylar xalifaligi Said ibn Amr al-Haroshiy
Kuchlar
10 000	nomaʼlum

Bajarvon jangi Ikkinchi Arab–Xazar urushi davrida boʻlib oʻtgan. Bu jangda Xazar xoqonligi qoʻshiniga xoqon Barjik, Umaviylar xalifaligi qoʻshiniga esa bosh qoʻmondon Said ibn Amr al-Haroshiy rahbarlik qilgan.

Marj Ardabil jangidagi halokatli magʻlubiyatdan soʻng xazarlar Ozarbayjon, Kurdiston va Armaniston yerlari boʻylab bemalol harakatlanishdi. Hishomning qoʻl ostida zudlik bilan safarbar etiluvchi kuchlar boʻlmagani sababli xalifa xazarlarga qarshi kurashish uchun Said ibn Amr al-Haroshiyga qoʻmondonlikni topshirdi va undan Raqqada mavjud boʻlgan har qanday kuchlarni yigʻishni soʻradi. Said oz sonli qoʻshin (jumladan, ular orasida Ardabil jangidan qochgan qochqinlar ham bor edi, ularni jang qilishga koʻndirish uchun har biriga oʻn tilla dinor berilgan) toʻpladi. Said Van koʻli boʻyidagi Axlat shahrini qayta qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi. U yerdan shimolga Bardaa shahri tomon yurdi, soʻng janubga qarab harakatlanib, xazarlar tomonidan qamal ostida qolgan Vartan shahrini ozod qilish uchun harakat qildi. Qamalchilar Bajarvonga chekindilar, jang shahar atrofidagi 24 km masofada boʻlib oʻtdi. Said bu jangda katta gʻalabaga erishdi, xazarlarning 10 ming kishilik qoʻshinining aksariyatini oʻldirdi va ular bilan birga olib ketilgan 5 ming oilani ozod qildi. Arablar xazar qoʻmondonining bayrogʻini ham qoʻlga kiritdilar, bu bayroq keyinchalik Saidning Harish qabilasining jangovar ramziga aylangan. Baʼzi manbalarga koʻra, Barjik ham shu jangda oʻldirilgan va Said uning boshini xalifaga yuborgan. Biroq Tabariy va boshqa tarixchilarning yozishicha, Barjik keyinroq, 731-yilda Maslama ibn Abdulmalikning Kavkaz shimoliga yurishi vaqtida halok boʻlgan. Ushbu jangdan soʻng Said xazarlarning ortidan quvib borgan, natijada ular shimolga qochib ketgan va Ozarbayjon hamda Arron hududlaridagi bosib olingan yerlarni tashlab chiqishga majbur boʻlgan.

Adabiyotlar

• Blankinship, Khalid Yahya. The End of the Jihâd State: The Reign of Hishām ibn ʻAbd al-Malik and the Collapse of the Umayyads. Albany, New York: State University of New York Press, 1994 — 150–151-bet. ISBN 978-0-7914-1827-7. 
• Brook, Kevin Alan. The Jews of Khazaria, Second Edition. Plymouth: Rowman & Littlefield Publishers, Inc, 2006 — 128-bet. ISBN 978-0-7425-4982-1. 
• Dunlop, Douglas M.. The History of the Jewish Khazars. Princeton, N.J.: Princeton University Press, 1954 — 72–75-bet.