Kontent qismiga oʻtish

Baia Pataraia

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Baia Pataraia, 2024-yilda

Baia Pataraia (gruzincha: ბაია პატარაია; 1982-yilda tugʻilgan) — Gruziyadagi yetakchi feminist faoli va inson huquqlari boʻyicha yurist. U ayollar huquqlari tashkiloti Sapari direktori hisoblanadi.

Hayoti va taʼlimi

Baia Pataraia 1982-yilda Tbilisi shahrida tugʻilgan[1][2].

U 2004-yilda Tbilisi davlat universitetida xalqaro huquq va iqtisodiyot boʻyicha tahsil olgan, soʻng 2006-yilda Vengriyadagi Markaziy Yevropa universitetida inson huquqlari huquqi boʻyicha magistr darajasini olgan[1][2][3].

Faoliyati va faolligi

2008-yildan boshlab, Pataraia Tbilisi davlat universiteti va Tbilisi Erkin universitetida taklif etilgan lektor sifatida faoliyat yurita boshladi[1][3]. U 2009-yildan 2013-yilgacha Gruziya Adliya vazirligida ishlagan[1][2][4]. U yerda ishlagan vaqtida Gruziyada maishiy zoʻravonlik jinoyatini rasman taʼriflab bergan yangi 126-modda qonunini ishlab chiqishda yordam berdi[2][4][5]. Baia Pataraianing ishi, shuningdek, jinsiy tajovuz Gender tengligi toʻgʻrisidagi qonun bilan qamrab olinishi taʼminlanishini ham oʻz ichiga olgan. U oxir-oqibat hukumat ishini tark etib, butunlay faollikka eʼtibor qaratdi[2].

2007-yilda qiynoqlar qurbonlarini reabilitatsiya qilish ustida ishlayotganda, u feminist faoli Nataliya Zazashvili tomonidan Gruziyada endigina shakllanayotgan inson huquqlari tashkiloti Sapariga qoʻshilishga taklif etilgan. Sapari dastlab maishiy zoʻravonlikka duch kelgan ayollarga yordam berishga eʼtibor qaratgan[2][3]. Baia Pataraia keyinchalik tashkilot direktori boʻldi va uning missiyasi ayollarning siyosiy vakolatlarini oshirish hamda kamsitishga qarshi kurashni oʻz ichiga olgan holda kengaydi[1][3][4][6].

Pataraia 2012-yildan beri mamlakatidagi feminist harakatining yetakchi namoyandalaridan biri boʻlib kelmoqda, oʻsha yili u Mustaqil Feministlar Guruhi bilan birga tashkilotchilikni boshlagan[1][2][3][6][7]. Uning soʻzlariga koʻra, Gruziyadagi dastlabki faollar oʻzlarini aniq „feministlar“ deb taʼriflamagan, biroq bu holat 2010-yillar boshida oʻzgargan[2]. 2014-yilda Baia Pataraia maishiy zoʻravonlikning koʻpayib ketayotganga oʻxshash koʻrinishiga javoban ayolqotillikka qarshi milliy kampaniyaga rahbarlik qilgan[4]. Shuningdek, u Tbilisi Inson huquqlari uyi raisi va yarim rasmiy Gruziya Ayollar Harakati asoschisi hisoblanadi[4][8].

Tanqidchilar Pataraianing faollikdagi mustaqilligini uning avvalroq federal hukumatda ishlaganligi tufayli shubha ostiga olishgan, biroq u bu tajriba uni yanada samarali himoyachiga aylantirganini taʼkidlaydi. Baia Pataraia oʻz faoliyati uchun oʻlim tahdidlari va koʻchadagi haqoratli hujumlarning ham nishoni boʻlgan[4].

Mukofot va eʼtiroflar

2021-yilda Pataraia ayollar huquqlarini yaxshilash yoʻlidagi faoliyati uchun Kato Mikeladze mukofoti bilan taqdirlangan[9]. Oʻsha yili odatdagidan farqli ravishda uch nafar ayol ushbu mukofotga sazovor boʻlgan, qolgan ikki laureat Eliso Rukhadze va Tozu Gulmamedli edi[9].

2024-yilda Xalqaro xotin-qizlar kunida Gruziya prezidenti Salome Zurabishvili Pataraia va yana toʻrt nafar ayolga Faxriy medallar topshirdi. Qolgan toʻrt nafar laureat Tamuna Museridze, Anna Arganashvili, Eliso Amirejibi va Nato Shavlakadze edi. Ularning barchasi inson huquqlari bilan bogʻliq faoliyat yuritgani uchun prezident tomonidan mukofotlangan va marosim Orbeliani saroyida boʻlib oʻtgan[10].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 „ბაია პატარაია (1982)“ (Georgian). Georgian Biographical Dictionary. Qaraldi: 2021-yil 5-aprel.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Gamisonia, Nino „Baia Pataraia, 38 years old, Tbilisi“ (en-GB). Women of Georgia (2020-yil 21-oktyabr). Qaraldi: 2021-yil 5-aprel.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 „Baia Pataraia“ (en). Heinrich-Böll-Stiftung (2015-yil 30-aprel). Qaraldi: 2021-yil 5-aprel.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 „"We had to create a movement"“ (en-US). Human Rights House Foundation (2019-yil 13-dekabr). Qaraldi: 2021-yil 5-aprel.
  5. ↑ Ghvaladze, Nana „Georgia: Criminalization of Domestic Violence“. Global Legal Monitor (2012-yil 5-noyabr). Qaraldi: 2021-yil 5-aprel.
  6. ↑ 6,0 6,1 „Georgian Court Upholds First Sexual Harassment Ruling“ (en). RadioFreeEurope/RadioLiberty (2018-yil 13-dekabr). Qaraldi: 2021-yil 5-aprel.
  7. ↑ Bacchi, Umberto. „Georgian baywatch: First female lifeguards make a splash for equality“ (en). Reuters (2019-yil 14-iyun). Qaraldi: 2021-yil 5-aprel.
  8. ↑ „Baia Pataraia“ (en). Front Line Defenders (2017-yil 31-iyul). Qaraldi: 2021-yil 5-aprel.
  9. ↑ 9,0 9,1 „Baia Pataraia, Eliso Rukhadze, Tozu Gulmamedli recognized for activism in women’s rights | AGENDA.GE“ (en). agenda.ge. Qaraldi: 2024-yil 13-iyul.
  10. ↑ „In connection with the International Women's Day, the President awarded five female human rights defenders with medals of honor“ (en). www.interpressnews.ge (2024-yil 8-mart). Qaraldi: 2024-yil 26-aprel. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Baia_Pataraia&oldid=311187" dan olindi