Bab an-Nasr

Bab an-Nasr (arabcha: باب النصر) Misr poytaxti Qohiraning tarixiy shahar devorida saqlanib qolgan uchta darvozadan biridir. Darvozaning bunyod etilishi 1087-yilga oid boʻlib, u Fotimiylar vaziri Badr al-Jamoliy buyrugʻi bilan qurilgan. U Qohiraning eski shahar qismida, Shari al-Jamaliya (al-Jamaliya koʻchasi)ning shimoliy uchida va zamondosh boshqa darvoza Bab al-Futuhdan biroz sharqda joylashgan[1].
Tarixi
Dastlabki Bab an-Nasr 969-yilda shahar ilk bor rejalashtirilgan paytda, Fotimiy xalifasi al-Mu’izz hukmronligi davrida, Fotimiy sarkardasi Javhar as-Siqilliy tomonidan hozirgisidan janubroqda qurilgan. Keyinchalik, xalifa al-Mustansir davrida vazir Badr al-Jamoliy 11-asr oxirida shaharni kengaytirib, devorlarni qayta qurdi. U birinchi darvozani hozirgi darvoza bilan almashtirib, unga Bab al-Izz („farovonlik darvozasi“) deb nom berdi. Shunga qaramay, aholi „Gʻalaba darvozasi“ maʼnosini anglatuvchi asl nomni afzal koʻrdi va u hozirgacha bu nom qoʻllanib kelinadi[2]. Darvozadagi bitik uning qurilishi milodiy 1087-yilga (hijriy 480-yil) toʻgʻri kelishini koʻrsatadi[2][3].
Keyinchalik Napoleon shimoliy devorning har bir minorasiga uning xavfsizligiga mas’ul boʻlgan zobitlar nomini berdi. Ushbu fransuz zobitlarining ismlari darvozalar yuqori qismiga yaqin joyda oʻyib yozilgan. Masalan, Misrda Bonapartning adyutanti boʻlgan Thomas-Prosper Julienning ismi shular jumlasidandir[4]. Sharqiy minora Tur Courbin, gʻarbiy minora esa Tur Julien nomi bilan tanilgan[1].
Galereya
- Darvozaning tarixiy tasvirlari
-
Taxminan 1800-yillardagi Description de l'Égypte asaridagi darvoza tasviri
-
1867-yildagi darvoza fotosurati
-
1878-yildagi darvoza va uning atrof-muhitining chizmasi
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Williams, Caroline. Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide, 7th, Cairo: The American University in Cairo Press, 2018 — 245–246-bet.
- ↑ 2,0 2,1 Shalem, Avinoam (1996). "A Note on the Shield-Shaped Ornamental Bosses on the Façade of Bāb al-Nasr in Cairo". Ars Orientalis 26: 55–64. ISSN 0571-1371. https://www.jstor.org/stable/4629499.
- ↑ Raymond, André. Le Caire (fr). Fayard, 1993 — 63-bet.
- ↑ Laurent Jullien, Campagne d'Égypte de Bonaparte — L’affaire Alqam, ou l’assassinat de Thomas Prosper Jullien, aide de camp de Bonaparte en Égypte, Éditions Universitaires Européennes, novembre 2016.