Kontent qismiga oʻtish

Baýram Annakow

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Baýram Annakow
Tavalludi 1983-yil 12-may (1983-05-12) (43 yosh)
Fuqaroligi Turkmaniston bayrogʻi Turkmaniston Rossiya bayrogʻi Rossiya AQSH bayrogʻi AQSH
Taʼlimi Moskva davlat texnika universiteti
Moskva davlat universiteti
Kasbi tadibrkor, dasturchi

Baýram Annakow (talaffuzi: Bayram Annakov; 1983-yil 12-may, Ashxobod, Turkmaniston SSR, SSSR) — kelib chiqishi turkman boʻlgan turkmanistonlik, rossiyalik va amerikalik tadbirkor[1]. Mobil ilovalar ishlab chiqaruvchi mutaxassis. Empatika kompaniyasi asoschisi. Aviasayohatchilar uchun „App in the Air“ ilovasini yaratgan. Rossiyaning „Bortoviye sistemi“ kompaniyasining hamkorlaridan biri[2]. „App in the Air“ ilovasi va uning foydalanuvchilari maʼlumotlarining Rossiya davlat organlari xodimlari bilan bogʻliq tuzilmalarga sotilishi, shuningdek, Rossiyada ular bilan qoʻshma kompaniyalar tashkil etilishi boʻyicha „Vajniye istorii“ nashrining 2025-yildagi jurnalistik surishtiruv figuranti[2][3][4]. AQShning Sietl shahrida yashovchi shaxmat grossmeysteri Babakuly Annakowning ukasi[2].

Tarjimayi holi

Baýram Annakow 1983-yil 12-mayda Ashxobodda tugʻilgan. Otasi yirik hisoblash markazida dasturlash bilan shugʻullangan[5], onasi esa radiostansiyada jurnalist boʻlgan. Moskvada taʼlim olgan. N. E. Bauman nomidagi Moskva davlat texnika universitetining muhandislik biznesi va menejment fakulteti hamda M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining iqtisodiyot fakulteti magistraturasini tamomlagan. Oʻz faoliyatini „EPAM Systems“ IT-autsorsing kompaniyasida boshlagan va bu kompaniyada 23 yoshida loyiha boshqaruvi menejeri lavozimini egallagan. 2008-yilda Annakow mobil ilovalar yaratish va biznes jarayonlarini optimallashtirish boʻyicha maslahat berish bilan shugʻullanuvchi Empatika kompaniyasiga asos solgan[6]. Moskvda davlat universiteti va „Visshaya shkola ekonomiki“ milliy tadqiqot universitetida kurslar olib borgan[6]. 2012-yilda Annakow besh nafar dasturchi bilan birgalikda havo yoʻllari yoʻlovchilariga yordam berish uchun moʻljallangan „App in the Air“ mobil ilovasini yaratishgan. Ilova nomi „Up in the Air“ filmiga ishora qiladi. 2015-yilda ilova Business Insider tomonidan tuzilgan eng yaxshi 100 ta ilovalar reytingiga kiritilgan[7]. 2018-yilda startap „Google Launchpad Accelerator“ akseleratsiya dasturi tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. 2018-yilda „App in the Air“ ilovasi rus tadbirkori Mixail Shelkov tomonidan boshqariladigan Kiprdagi „Norbase“ kompaniyasiga sotiladi. Kipr kompaniyasining moliyaviy hisobotida sotib olish qiymati 13,5 dan 15 million AQSh dollarigacha boʻlgan diapazondagi maʼlumotlar mavjud[8]. Bitimdan soʻng Annakow Vashington shtatining Bellevue shahrida joylashgan „Life in the Air“ kompaniyasini tashkil etadi. Kompaniya aviakompaniyalarga havo kemalari bortida tovarlar va xizmatlar savdosini tashkil etish uchun texnologik yechimlarni taqdim etishga ixtisoslashgan. 2021-yilda Shelkov bilan birgalikda ichki bozor uchun shunga oʻxshash xizmatlar koʻrsatuvchi Rossiyaning „Bortoviye sistemi“ kompaniyasini tashkil etishgan. Mulkchilik tuzilmasi kompaniyaning 85 foiziga egalik qiluvchi „Ays“ MChJ orqali amalga oshiriladi, bu yerda ulushlar quyidagicha taqsimlangan: Annakow 15,48%, Shelkov 84,52% egalik qiladi. „Bortoviye sistemi“ kompaniyasining qolgan 15 foizi FXX direktorining birinchi oʻrinbosari Sergey Korolyovning oʻgʻli Boris Korolyovga (10%) va Rossiya Federatsiyasi iqtisodiy rivojlanish vazirining sobiq oʻrinbosari Kirill Androsovning „Altera kapital“ jamgʻarmasiga (5%) tegishli[9]. Kompaniyaning ochiq maʼlumotlariga koʻra, uning mijozlari Rossiyaning Smartavia, Azimut, Ural Airlines, NordStar va Utair aviakompaniyalari hisoblanadi.

Jurnalistik surishtiruv

2025-yil yanvar oyida „Vajniye istorii“ nashri „App in the Air“ ilovasining sotuvi tafsilotlari boʻyicha jurnalistik surishtiruv natijalarini eʼlon qiladi. Materialda ilova xaridori Mixail Shelkov 2000-yillarning boshidan beri Rosoboroneksport tuzilmalarida faoliyat yuritgani va Sergey Chemezov boshchiligidagi „Rostex“ davlat korporatsiyasi rahbariyati hamda Rossiya prezidenti Vladimir Putin atrofidagi shaxslar bilan muhim aloqalarini oʻrnatgani koʻrsatilgan. Surishtiruv davomida „Bortoviye sistemi“ kompaniyasining egalaridan biri FXX direktorining birinchi oʻrinbosari Sergey Korolyovning oʻgʻli Boris Korolyov ekanligini aniqlangan[10]. Surishtiruvning chop etilishi OAVda Rossiya tuzilmalarining AQSh, Yevropa Ittifoqi va Buyuk Britaniyadagi ilova foydalanuvchilarining shaxsiy maʼlumotlariga kirishi mumkinligi haqida muhokamalarga sabab boʻladi. Meduza nashri bu holatni foydalanuvchi maʼlumotlarini „notoʻgʻri qoʻllarga“ oʻtkazish deb taʼriflagan. Annakow surishtiruv natijalari izoh berishdan bosh tortgan va oʻz aloqa vositasida nashr jurnalistlari blokgan.

Oilasi

Akasi Babakuly Annakow amerikalik shaxmatchi, 1998-yildan buyon grossmeyster[11].

Manbalar

  1. ↑ „Hepdäniň esasy wakalary: Serdar Berdimuhamedowyň Özbegistana döwlet sapary, Türkmenistana gelnende hökmany özüňi başgalardan çetleşdirmeli, ýokary we orta hünär okuw mekdepleriniň kabul ediş toparlarynyň salgylary we beýleki temalar“ (turkmancha). Turkmenportal (2022-yil 17-iyul). 2026-yil 23-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 13-aprel.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Роман Катин. „Американский стартап для сына генерала ФСБ“. Важные истории (2025-yil 13-yanvar). 2026-yil 13-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 13-aprel.
  3. ↑ „In the wrong hands Millions of users gave their data to an American 'travel assistant' app. Then its creator sold it to a Russian businessman with close ties to Putin“ (inglizcha). Meduza (2025-yil 13-yanvar). 2026-yil 22-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 13-aprel.
  4. ↑ „У близкого к «Ростеху» бизнесмена общий бизнес с сыном первого замдиректора ФСБ“ (ruscha). Organized Crime and Corruption Reporting Project (2025-yil 13-yanvar). 2026-yil 19-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 13-aprel.
  5. ↑ „Разработчиком популярного приложения App in the Air оказался программист из Туркменистана“. Turkmenportal (2022-yil 13-iyul). 2022-yil 4-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 13-aprel.
  6. ↑ 6,0 6,1 „Байрам Аннаков — информация об основателе | RB.RU Data“. Rusbase. Qaraldi: 2026-yil 13-aprel.
  7. ↑ Alex Heath. „The App 100: The world's greatest apps“ (inglizcha). Business Insider (2026-yil 13-aprel). Qaraldi: 2025-yil 14-yanvar.
  8. ↑ „Партнер друзей Путина купил приложение с данными миллионов авиапассажиров из США и Европы“. Холод (2025-yil 13-yanvar). Qaraldi: 2026-yil 13-aprel.
  9. ↑ „Фонд Кирилла Андросова Altera Capital приобрел 5% в "Бортовых системах"“. Интерфакс (2021-yil 23-sentyabr). Qaraldi: 2026-yil 13-aprel.
  10. ↑ „Миллиардер Шелков купил приложение с данными авиапассажиров из США и ЕС. Позднее его партнером стал сын замглавы ФСБ“. Настоящее Время (2025-yil 13-yanvar). Qaraldi: 2026-yil 13-aprel.
  11. ↑ „Бабакули Аннаков“. Российская шахматная федерация. Qaraldi: 2026-yil 13-aprel.