Ayuqa
Qiyofa
| Ayuqa | |
|---|---|
| Qalmiqiston xoni | |
|
Mansab davri 1672 – 1724 | |
| Oʻtmishdoshi | Moʻnchak |
| Vorisi | Seren-Doʻndiq |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Tavalludi | 1642 |
| Vafoti | 1724 |
| Bolalari | Xhakdor-Jab, Seren-Doʻndiq, Gunjap, Sanchjab, Gundelek va Galdan-Danjin |
| Otasi | Moʻnchak |
Ayuqa (1647 — 1724) — Qalmiqlar xoni. Hokimiyat tepasiga 1672-yil kelib Volga boʻylaridagi barcha qalmiqlarni birlashtirgan va oʻz mulkini ancha kengaytirgan. Rossiya hukumati Ayuqani xon deb 1712-yil tan olgan. Ayuqa dam Jungʻariya, dam Rossiyaga yon bosib turgan, baʼzan esa rus yerlariga chopqunlar uyushtirgan. Chorizm Quyi Volga boʻyida oʻz mavqeini mustahkamlash maqsadida Ayuqani qoʻllab-quvvatlagan va uning harbiy kuchlaridan Ashtarxon qoʻzgʻoloni (1705 — 1706) va Bulavin qoʻzgʻoloni (1707 — 1708)ni bostirishda, shuningdek Shimoliy urush (1700 — 1721)da foydalangan.
Adabiyotlar va manbalar roʻyxati
1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Havolalar
- Ayuka-xan, sovremennik Petra I (Wayback Machine saytida 2012-08-24 sanasida arxivlangan)
- Ayuka, Ayukay
- Ayuka-xan (Wayback Machine saytida 2013-06-17 sanasida arxivlangan)
- Ayuka-xan: chelovek i politik
| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |