Axshunvor
Axshunvor (Soʻgʻdcha: əxšōnδār; Forscha: Xašnavāz) 5—6-asrlarda eftaliy podsholari qoʻllagan hukmronlik unvoni[1][2].
Unvon Sharqiy Erondan kelib chiqqan boʻlib, W.B.Henningning taʼkidlashicha, uning asl shakli ʾxšʾwndʾr (axšōndār) shaklida boʻlgan hamda „shoh“ yoki „hukmdor“ maʼnosini anglatgan. G.Widengren esa dastlabki shakli soʻgʻdcha ʾxšʾwnwʾr, yaʼni „hokimiyat egasi“ boʻlgan, degan versiyani ilgari surgan[3]. Oʻrta asr fors shoiri Firdavsiyning yangi fors tilidagi Shohnoma dostonida bu nom Xushnavoz shaklida uchraydi. Xushnavoz soʻzi „goʻzal ijrochi, musiqachi“ degan maʼnoni anglatib, asl nomning oʻrnida ism sifatida ishlatilgan[2][3]. Baʼzi olimlar Kidariylar shohi Kunxasning ismi Axshunvor bilan bir xil kelib chiqishga ega, degan nazariyani qoʻllab-quvvatlaydilar. Bu esa, oʻz navbatida, Axshunvor dastlab Kidariylar foydalangan, keyinchalik eftaliylar ularni siqib chiqargach, oʻzlariga qabul qilgan unvon, degan taxminni keltirib chiqargan[3][4].
Manbalar
- ↑ Rezakhani 2017, ss. 126–127, 137.
- ↑ 2,0 2,1 Brunner 1984, ss. 729–730.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Yarshater 2018.
- ↑ Rezakhani 2017, s. 137.
Adabiyotlar
- Brunner, C. J. (1984). "Aḵšonvār". in Yarshater, Ehsan. Encyclopædia Iranica, Volume I/7: Ahriman–Alafrank. London and New York: Routledge & Kegan Paul. 729–730 b. ISBN 978-0-71009-096-6. https://iranicaonline.org/articles/aksonvar-the-imperfect-recording-in-arabic-tabari-i-p.
- Yarshater, Ehsan, ed (2018). "Ḵušnawār/Ḵušnawāz". Encyclopædia Iranica, Online Edition. Encyclopædia Iranica Foundation. https://iranicaonline.org/articles/kusnawar.
- Rezakhani, Khodadad. ReOrienting the Sasanians: East Iran in Late Antiquity. Edinburgh University Press, 2017. ISBN 9781474400305.