Awdy Kulyýew
| Awdy Kulyýew | |
|---|---|
| Tavalludi |
1936-yil 30-iyul Ashxobod, Turkmaniston |
| Vafoti |
10-aprel 2007-yil (70 yoshda) Oslo, Norvegiya |
| Fuqaroligi | Turkmaniston |
| Taʼlimi | Filologiya, Turkmaniston davlat universiteti |
| Kasbi | Siyosatchi, diplomat |
| Faoliyat yillari | 1960–2007 |
| Unvoni | Turkmaniston tashqi ishlar vaziri (1990–1992) |
Awdy Kulyýew (30 iyul 1936 — 10 aprel 2007) — birinchi Turkmaniston tashqi ishlar vaziri boʻlgan siyosatchi va diplomat. Ilgari u Oman va Qatardagi Sovet Ittifoqi elchixonasida vakil boʻlib ishlagan. 1992 yilda Tashqi ishlar vaziri lavozimidan isteʼfo bergan va Prezident Saparmurot Niyozov hukumati qarshisida Turkmenistondan ketgan[1].
Ilk faoliyati
U 1936-yil 30-iyulda Ashxobodda xodimlar oilasida tugʻilgan. Filologiya boʻyicha tahsil olgan, bitirgach Turkman SSR Fanlar Akademiyasining Til va adabiyot institutida ilmiy xodim boʻlib ishlagan. Keyinchalik Osiyo xalqlari institutida stajyor boʻlib, tez orada Taizdagi Sovet madaniyat markazida rus tili kurslari rahbari boʻlgan (1960–1971). 1971–1987 yillarda u Oman Sultanligida va Qatarda Sovet Ittifoqi vakili boʻlgan[2][3]. Sovet Ittifoqining oxirgi yillarida u Tashqi ishlar vazirligining Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika boʻlimi maslahatchisi boʻlgan.
Turkmanistonda
1990–1992 yillarda u Turkmaniston Tashqi ishlar vaziri boʻlgan. 1992 yilda Prezident Saparmurot Niyozov hukumati qarshisida isteʼfo bergan. 1998-yil 17-aprelda u Ashxobod xalqaro aeroportida hibsga olingan. Bir necha kun oʻtib, Prezident Nyýazow AQShda bayonot berib, Kulyýewni Rossiya maxsus xizmatlari bilan bogʻliq jinoyatchi va terrorchi deb eʼlon qilgan[4]. Xalqaro mojaro yuzaga kelgach, Rossiya elchixonasi Kulyýewni ozod qilish va keyin Rossiyaga ketishiga yordam bergan.
Qochqinlik va vafoti
U Norvegiyaga kelgan va 2002-yilda Kulyýew rahbarligida Turkman Demokratik Kuchlari Ittifoqi tashkil topgan. 2003-yil avgustda Moskva chekkasida uyining yaqinida shafqatsizlarcha kaltaklangan. 2005-yil avgustida u Moskva qochqinligida yashagan va Journeyman Pictures uni Turkmaniston haqidagi hujjatli film uchun intervyu qilgan. Nyýazowning 2006-yilgi vafotidan soʻng Kulyýew shunday degan: „Bu biz uchun katta baxtki, u oʻzidan mamlakatni ozod qildi“. U 2007-yil 10-aprelda Norvegiyaning Oslo shahrida oshqozon jarrohligi qilgandan ikki kun keyin vafot etgan[5]. Turkmen hukumati uning Turkmenistonda dafn qilinishiga ruxsat bermagan.
Manbalar
- ↑ KTO ON, AVDI KULIYeV?.., Turkmenistan.th. Retrieved 9 April 2022.
- ↑ „Посольство СССР в Омане“. 2015-yil 2-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 28-noyabr.
- ↑ „Посольство СССР в Катаре“. 2015-yil 18-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 28-noyabr.
- ↑ „Turkmenistan: President Receives Low-Key Welcome At White House“ (en). RadioFreeEurope/RadioLiberty. Qaraldi: 2020-yil 21-dekabr.
- ↑ „Turkmenistan: Exiled Opposition Leader Kuliev Dies At 71“ RadioFreeEurope/RadioLiberty, 10 April 2007.
Havolalar
- Obituary from The Independent