Kontent qismiga oʻtish

Avtomatlashtirish

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Avtomatlashtirish (grekcha. αύτόματος — oʻz-oʻzidan harakat qilish) fan va texnologiya sohasida, insonning bevosita ishtirokisiz texnologik jarayonlarni amalga oshirishning texnik vositalari va usullarini ishlab chiqadi.[1]

Shuningdek Avtomatlashtirish — avtomatik ishlaydigan mexanizmlar, qurilmalar majmuidir.

Paydo boʻlishi

Avtomatlashtirishning ilmiy fan sifatida shakllanishi nisbatan yaqin davrlarga tegishli. Dastlab u turdosh sohalarning ilmiy yutuqlari asosida rivojlandi, uning bir qancha nazariy masalalari esa boshqa fanlar tomonidan ishlab chiqildi. Biroq keyingi yillarda avtomatlashtirishning jadal rivojlanishi uning alohida ilmiy fanga ajralishiga olib keldi. Sovet olimlari avtomatlashtirishni rivojlantirishga katta hissa qoʻshdilar, bir muncha vaqt bu sohadagi koʻplab muhim muammolarni hal qilishda sovet fanining ustuvorligini qoʻlga kiritdilar.

Ilova

Hozirda avtomatlashtirish xalq xoʻjaligining turli tarmoqlarida (sanoat, aloqa, transport, kommunal xoʻjalik va boshqalar), shuningdek, harbiy ishlarda keng qoʻllanilmoqda.

Sanoat ishlab chiqarishining bir qator tarmoqlarida toʻliq avtomatlashtirilgan sex va zavodlar, masalan, avtomatlashtirilgan beton zavodlari, avtomatlashtirilgan tegirmonlar, novvoyxonalar va boshqalar yaratilmoqda. Mashinasozlikda avtomatlashtirish gʻoyalarining timsolidir — bu mashina qismlarini ishlab chiqarish uchun avtomatik zavod.