Avraham Tzvi Idelsohn
Qiyofa
Avraham Tzvi Idelsohn
Avraham Tzvi Idelsohn (ivritcha: אברהם צבי אידלסון; 14-l 1882 – 14-avgust 1938) — yahudiy musiqashunos, kompozitor va xonanda. U ko‘pincha “yahudiy musiqashunosligining otasi” sifatida tan olinadi. Uning eng mashhur merosi Hava Nagila qo‘shig‘i hisoblanadi.
Biografiyasi
- Tug‘ilgan: 14-iyul 1882, Felsberg (hozirgi Latviya, Rossiya imperiyasi tarkibida)
- Vafot etgan: 14-avgust 1938, Cincinnati, AQSh
- Kasbi: Musiqashunos, kompozitor, xonanda
- Mashhurligi: Yahudiy xalq musiqasini tizimli ravishda ilmiy o‘rgangan birinchi olimlardan biri
Yoshligi
Idelsohn yoshligidan musiqaga qiziqqan. U Germaniya va Shveysariyada musiqiy ta’lim oldi, keyinchalik 1905-yilda Falastinga (Eretz Isroilga) ko‘chib o‘tdi.
Ilmiy Faoliyati
- 1905-yildan boshlab, u Isroilda yahudiy musiqasini to‘plash va yozib olish ishlarini boshladi.
- 1910-yillarda u Yahudiy xalq musiqasi antologiyasi nomli monumental 10 jildlik asar ustida ishladi. Bu kitoblar turli mamlakatlardan kelgan yahudiylarning qo‘shiqlarini hujjatlashtirdi.
- Uning tadqiqotlari Sharqiy Yevropa, O‘rta Osiyo, Shimoliy Afrika va Yaqin Sharq yahudiy jamoalarining musiqasini qamrab olgan.
Amerikadagi faoliyati
1921-yilda Idelsohn AQShga ko‘chib o‘tdi. U yerda ham musiqa o‘qitdi, tadqiqotlar olib bordi va asarlar yozishda davom etdi.
Asarlari
- Jewish Music in Its Historical Development (1929) – eng mashhur kitobi, yahudiy musiqasining tarixiy rivojlanishini o‘rganadi.
- Thesaurus of Hebrew Oriental Melodies – yahudiy xalq musiqasi antologiyasi (10 jildlik).
Merosi va Ta’siri
- Idelsohnning ishlari tufayli biz bugungi kunda turli yahudiy jamoalarining qadimiy qo‘shiqlarini bilamiz.
- U yahudiy musiqiy identitetini qayta tiklashda katta hissa qo‘shgan.
- Hava Nagila qo‘shig‘i uning eng katta madaniy merosidir.
Manbalar
- Idelsohn, Abraham Z. Jewish Music in Its Historical Development. 1929.
- Encyclopedia Judaica – "Idelsohn, Abraham Z." maqolasi
- Slobin, Mark. Tenement Songs: The Popular Music of the Jewish Immigrants. 1982.
- Wikipedia – Abraham Zvi Idelsohn