Avn ad-Din ibn Hubayra
| Avn ad-Din ibn HubayraAvn ad-Din ibn Hubayra | |
|---|---|
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Tavalludi |
1105/06 Dur qishlogʻi, Bagʻdod, Abbosiylar xalifaligi |
| Vafoti |
1165-yil 27-mart Bagʻdod, Abbosiylar xalifaligi |
| Mashhur ishlari |
Hanbaliy fiqh maktabi, Sahih al-Buxoriy va Sahih Muslimga koʻp jildli sharh muallifi, al-Muqtasad asari muallifi |
Avn ad-Din ibn Hubayra | |
|---|---|
عون الدين بن هبيرة | |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Dini | Islom |
| Mazhab | Sunniy |
| Yurisprudensiya | Hanbaliy |
| Imom | asariy[1] |
Avn ad-Din Abul Muzaffar Yahyo ibn Hubayra ash-Shayboniy ad-Duriy al-Bagʻdodiy (arabcha: أبو المظفر عون الدين يحيي بن هبيرة الشيباني; 1105 — 1165; odatda Ibn Hubayra nomi bilan tanilgan) — 12-asr iroqlik arab amaldori va hanbaliy faqih. Oʻn olti yil davomida xalifa al-Muqtafiy va uning vorisi al-Mustanjid davrida Abbosiylar xalifaligida vazir boʻlib xizmat qilgan.
Biografiyasi
Ibn Hubayra hijriy 499-yil rabiussoni oyida (milodiy 1105-yil dekabr / 1106-yil yanvar) Bagʻdodning shimoli-gʻarbidagi Ad-Davr qishloqda tugʻilgan. Yoshligida u Bagʻdodga borib, shu yerda bir necha ustozlar qoʻlida klassik arab taʼlimini olib, Qurʼon, arab tilshunosligi va islom huquqining hanbaliy maktabi fiqhini oʻrgangan[2]. Uni xalifa al-Muqtafiy xazinaboshi etib tayinladi[manba kerak] va 1149-yilda u xalifalikning bosh vaziri etib tayinlandi. Bu lavozimni u 1165-yil 27-martdagi vafotigacha, oʻn olti yil davomida egalladi[2].
Uning vazirligi davri Abbosiylar saroyida Saljuqiylar taʼsirining yakuniy susayishini (qarang: Bagʻdod qamali (1157)) va Bagʻdodda hanbaliy ilmlarining gullab-yashnashini belgiladi. Ibn Hubayra, shuningdek, Nur ad-Din Zangiy tomonidan Fotimiylar boshqaruvidagi Misrni zabt etish ishlarida ham ishtirok etgan[2].
Asarlari
Ibn Hubayra yirik olim ham edi. U Sahih al-Buxoriy va Sahih Muslim hadis toʻplamlariga al-Ifsah ‘an maʼani as-Sihah yoki al-Ishraf deb nomlangan koʻp jildli sharh yozgan. U, shuningdek, Ibn as-Sikkitning Islah al-mantiq asarining ixcham shakli boʻlgan al-Muqtasad nomli grammatikani, al-‘Ibadat al-khams, Urjuza fi-l-maqsur wa-l-mamdud va Urjuza fi ʻilm al-xatt asarlarini yozgan[2]. Zamondoshi Abul Faraj ibn al-Javziy (al-Muqtabas min al-favaʼid al-ʻAvniyya) Ibn Hubayra soʻzlaridan toʻplam tuzgan hamda al-Ifsahdan tanlamalar nashr qilgan. Ibn al-Javziyning asarlari, hanbaliy olim Ibn al-Maristaniyya tomonidan yozilgan biografiya bilan birga, Ibn Hubayraning hayoti haqidagi asosiy manbalardir[2].
Adabiyotlar
Manbalar
- Makdisi, G. (1971). "Ibn Hubayra". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume III: H–Iram (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 802–803 b. OCLC 495469525. http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/ibn-hubayra-SIM_3206.