Kontent qismiga oʻtish

Atiq masjidi

Koordinatalari: 29°07′39″N 21°17′28″E / 29.127464°N 21.291016°E / 29.127464; 21.291016
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Masjid
Atiq masjidi
arabcha: المسجد العتيق‎‎
Taxminan 1948-yildagi holati
Mamlakat  Liviya
Hudud Kirenaika
Qishloq Avjila
Koordinatalar 29°07′39″N 21°17′28″E / 29.127464°N 21.291016°E / 29.127464; 21.291016
Yoʻnalishi sunniylik
Asosiy sana:
12-asr
Gumbazlar soni 21 ta
Gumbazlar soni 21 ta

Atiq masjidi (arabcha: المسجد العتيق‎‎) – sharqiy Liviyaning Kirenaika mintaqasidagi Sahroi Kabir choʻlida, Avjila voha qishlogʻida joylashgan sunniy islom masjidi. Masjid Avjilaning eski shahar hududida joylashgan[1]. U 12-asrga oid boʻlib, xom gʻisht va ohaktoshdan yasalgan noodatiy konussimon gumbazlarga ega[1][2].

Tarixi

Avjila atrofidagi hududni Sidi Abdulloh ibn Saʼd ibn Abu Sarh boshchiligidagi arab musulmonlari zabt etgan[3]. Uning qabri Avjilada milodiy tax. 650-yilda barpo etilgan[4]:396[a]. Arab solnomachisi Al-Bakriyning aytishicha, 11-asrga kelib voha atrofida allaqachon bir nechta masjidlar mavjud boʻlgan[4]:395.

Hozirgi Atiq masjidi 12-asrga taalluqli[2]. U 1980-yillarda restavratsiya qilingan[1].

Tuzilishi

Atiq masjidi tomi

Noodatiy xom gʻishtdan qurilgan bu bino 400 square metre (4,300 kv ft) maydonni egallaydi va xom gʻisht hamda ohaktoshdan yasalgan 21 ta konussimon gumbaz bilan yopilgan. Har bir gumbazda binoga yorugʻlik kirishi uchun kichik teshiklar bor[1].

Devorlari 40 centimetr (16 in) qalinlikda. Binoning ichki qismiga toʻqqizta eshik olib kiradi, u yerda koʻplab ustun va ravoqlar keng, yorugʻ, salqin va sokin muhit yaratadi[1]. Mehrob yonida minbar uchun botiq tokcha bor; unda namozni boshqaruvchi turadi. Arabiston va Sharqiy Afrikadagi masjidlarda ham shunga oʻxshash minbar tokchalari uchraydi, bu masjid quruvchilari islomning ibodiy maktabiga ergashganini anglatishi mumkin[2].

Yana qarang

Izohlar

  1. ↑ keyinchalik Abdulloh ibn Saadning asl qabri oʻrniga zamonaviy inshoot qurilgan[1].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Ham, Anthony. Libya. Ediz. Inglese. Lonely Planet, 1 August 2007 — 132-bet. ISBN 978-1-74059-493-6. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Petersen, Andrew. Dictionary of Islamic Architecture. Taylor & Francis, 11 March 2002 — 166-bet. ISBN 978-0-203-20387-3. 
  3. ↑ „Awjila“. Libyan Tourism Directory. 2013-yil 11-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 7-mart.
  4. ↑ 4,0 4,1 Mason, John Paul (October 1974). "Saharan Saints: Sacred Symbols or Empty Forms?". Anthropological Quarterly (The George Washington University Institute for Ethnographic Research) 47 (4): 390–405. doi:10.2307/3316606. https://archive.org/details/sim_anthropological-quarterly_1974-10_47_4/page/390. 

Adabiyotlar

  • Shagluf, Mas'ud „The Old Mosque of Ujlah“, . Some Islamic Sites in Libya: Tripoli, Ajdabiyah and Ujlah, Art and Archeology Research Papers (en). Department of Antiquities, Tripoli, 1976 — 25–28-bet. 

Havolalar