Astrovirtel
Astrovirtel (inglizcha: Accessing Astronomical Archives as Virtual Telescopes - "Astronomik arxivlarga virtual teleskoplar sifatida kirish"; observatoriya kodi: I03) — virtual astronomik observatoriya sifatida foydalanilgan astronomik ma'lumotlar arxividir. Loyiha 2000-yildan 2003-yilgacha faoliyat yuritgan bo'lib, Yevropa Komissiyasining "Inson salohiyatini oshirish" dasturi (Improving Human Potential Programme) qoshidagi Tadqiqot infratuzilmalariga kirish amaliyoti tomonidan qo'llab-quvvatlangan va moliyalashtirilgan. Loyihani Yevropa kosmik agentligi (ESA) hamda Yevropa Janubiy observatoriyasi (ESO) nomidan Kosmik teleskoplarni Yevropa muvofiqlashtirish markazi (ST-ECF) boshqargan.
Faoliyati va maqsadi
Astrovirtel loyihasining asosiy maqsadi ST-ECF/ESO arxivlarining ilmiy daromadini (samaradorligini) oshirishdan iborat edi. Loyiha yevropalik foydalanuvchilarga ushbu arxivlardan xuddi virtual teleskop kabi foydalanish, shuningdek, maxsus arxiv operatorlari va xodimlari ko'magida katta hajmdagi astronomik ma'lumotlarni qidirish hamda tahlil qilish imkonini bergan. Astrovirtel tanlov komissiyasi ushbu loyihadan foydalanish uchun yiliga oltitagacha ilmiy takliflarni tanlab olgan.
Astrovirtel Yevropa virtual observatoriyasi kabi to'laqonli va mukammal virtual observatoriyalar yaratilishi yo'lidagi dastlabki va eng muhim qadamlardan biri hisoblanadi.Pierfederici, F.; Benvenuti, P. „ASTROVIRTEL: Accessing Astronomical Archives as Virtual Telescopes“. Astronomical Society of the Pacific Conference Series (2001).Pierfederici, F.; Dolensky, M.. ASTROVIRTEL: Tools and Operations. Springer Verlag, 2004.
Muhim voqealar
Loyiha uchun "Birinchi yorug'lik" (ya'ni ilk ishga tushirish jarayoni) 2000-yil 10-aprelda amalga oshirilgan.„First Light for ASTROVIRTEL Project“. ESO (10-aprel 2000-yil).
2001-yil 23-avgustda ushbu virtual teleskop rekord darajadagi kattalikka ega bo'lgan 2001 KX76 asteroidini (o'sha paytda ushbu obyekt Sereradan ham kattaroq deb hisoblangan) kuzatgan.„Virtual Telescope Observes Record-Breaking Asteroid, 2001 KX76 larger than Ceres“. ESO (23-avgust 2001-yil).