Astronomik ma'lumotlar soʻrovi tili
| Bunga asos boʻlgan tillar | |
|---|---|
| SQL |
Astronomical Data Query Language (yoki qisqacha ADQL, tarjimasi: Astronomik ma'lumotlarni so'rov qilish tili) — SQL 92 asosida yaratilgan, astronomik ma'lumotlarni izlash va so'rov yuborish uchun foydalaniladigan dasturlash tilidir.Osuna; Ortiz, Inaki „Astronomical Data Query Language“. www.ivoa.net (30-oktyabr 2008-yil). 27-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 3-yanvar 2022-yil.
== Umumiy ma'lumot == ADQL — Jadvalga kirish protokoli (Inglizcha: Table access protocol - TAP)Minin, Mikhail; Rossi, Angelo Pio „4. Synergy in Astronomy and Geoscience“, . Knowledge Discovery in Big Data from Astronomy and Earth Observation. Amsterdam: Elsevier, 2020 — 39-bet. ISBN 9780128191545. orqali virtual observatoriyalarning astronomik ma'lumotlar to'plamiga kirish uchun moslashtirilgan SQL so'rovlar tilining maxsuslashtirilgan variantidir.„An Astronomy Data Query Language cookbook to accompany Gaia Data Release 1“. Gaia (2021). 12-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 12-yanvar 2021-yil. ADQL turli xil manzillarda taqsimlangan katta hajmdagi ma'lumotlar to'plamlarini qayta ishlash uchun mo'ljallangan bo'lib,Demleitner, Markus; Heinl, Hendrik „Gaia Data Queries with ADQL“ (2019). 29-oktyabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 12-yanvar 2021-yil. u so'rov vaqtida kerak bo'lmagan qртиqcha ma'lumotlarni yuklamaydi. Gaia: Astronomy Data Query Language (ADQL) Introduction. ESA's European Space Astronomy Centre (ESAC).
== Til va uning ishlashi == ADQL yagona buyruq — SELECT ifodasi orqali ma'lumotlarni chaqirib olishga imkon beruvchi so'rov tili hisoblanadi. Bu buyruq standart SQL tilidagi SELECT ifodasi kabi ishlashga mo'ljallangan. Standart SQL tomonidan qo'llab-quvvatlanmaydigan sferik koordinatalar kabi astronomik ma'lumotlarni qayta ishlashni imkoniyatlarini yaxshilash maqsadida ADQL o'zining maxsus kengaytmalarga ega.
== Tatbiq etilishi == ADQL tili asosan TOPCAT kabi astronomik ma'lumotlar tahlili dasturiy paketlarida keng tatbiq etilgan.Pössel, Markus (Yanvar 2020). "A Beginner's Guide to Working with Astronomical Data". The Open Journal of Astrophysics 3 (1): 2. doi:10.21105/astro.1905.13189.
== Misol == Quyidagi kod astronomik ma'lumotlarni tortib olish uchun yozilgan ADQL tili so'roviga misoldir:
SELECT source_id, ra, dec FROM gaiadr1.tgas_source WHERE phot_g_mean_flux > 13