Assar Tabriziy

Assar Tabriziy (1377 yoki 1382-yilda vafot etgan) tabrizlik fors shoiri boʻlib, Jaloyiriylar hukmdori Shayx Uvays Jaloyir (h. 1356–1374)ning madhiyachilaridan biri boʻlgan. 1376-yilda yakunlangan Mihr u Mushtari dostoni bilan tanilgan.
Tarjimai hol
Assar Hulokuiylar davrida Tabrizda tugʻilgan. U Abdusamad Tabriziydan falakiyotni, Shayx Majdiddin Sisiydan esa tasavvufni oʻrgangan. 1335-yilda Abu Said Bahodir (h. 1316–1335) vafotidan soʻng Hulokuiylar davlati quladi. Eron Ozarbayjonining shimoli-gʻarbiy qismi tez orada markazi Jaloyiriylar tomonidan egallandi. Assar Jaloyiriylar hukmdori Shayx Uvays Jaloyir (h. 1356–1374) ning madhiyachilaridan biriga aylandi va unga bagʻishlab bir qancha qasidalar yozdi. Assar Mihr u Mushtari dostonida madhiya yozishni yoqtirmasligini, yozganlarini ham kamdan-kam oʻqib berishini aytadi. Asl nomi Ishqnoma boʻlgan, biroq koʻpincha Mihr u Mushtari nomi bilan tanilgan bu doston 1376-yilda yozilgan boʻlib, Assarning eng mashhur asaridir[1][2]. Asar turk tiliga ikki marta tarjima qilingan: avval Ibn Umm Valad (1502-yilda vafot etgan) tomonidan, keyinroq esa Pir Muhammad Azmiy va uning oʻgʻli Halotiy (1629-yilda vafot etgan) tomonidan. Ular tarjimani Usmoniy sultoni Salim II (h. 1566–1574)ga bagʻishlagan[2].
Manbalar
- ↑ Massé 1960, s. 720.
- ↑ 2,0 2,1 Safa 1987, s. 803.
Adabiyotlar
- Safa, Z. (1987). "ʿAṣṣār Tabrīzī". in Yarshater, Ehsan. Encyclopædia Iranica, Volume II/8: Aśoka IV–Āṯār al-Wozarāʾ. London and New York: Routledge & Kegan Paul. 803 b. ISBN 978-0-71009-108-6. https://www.iranicaonline.org/articles/assar-tabrizi-mawlana-sams-al-din-hajji-mohammad-poet-scholar-and-mystic-of-the-8th-14th-century.
- Massé, H. (1960). "ʿAṣṣār". in Gibb, H. A. R.. Encyclopaedia of Islam. Volume I: A–B (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. p. 720. OCLC 495469456. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/assar-SIM_0817.