Askeri
Askeri – Usmoniylar imperiyasi davrida harbiy-maʼmuriy tabaqaga mansub ijtimoiy sinf aʼzosi.
Bu elita tabaqa uchta asosiy guruhdan iborat boʻlgan: harbiylar, saroy amaldorlari va ruhoniylar. Askeri soʻzi soʻzma-soʻz tarjima qilinganda „harbiy sohaga oid“ degan maʼnoni anglatsa-da, kengroq maʼnoda imperiyaning yuqori darajadagi boshqaruv tizimiga mansub barcha shaxslarni qamrab olgan. Bu hukmron elita qatlamiga kirish uchun kishi Usmoniylar imperiyasi xizmatida siyosiy lavozim egallagan boʻlishi kerak edi, shu sababli bunday lavozimni egallagan musulmonlar ham, musulmon boʻlmaganlar ham „askeri“ sifatida eʼtirof etilgan.
1798-yilda Napoleon Usmoniylar Misrni bosib olgach, sulton Salim III davrida islohotlar harakati boshlandi. Bu islohotlar „birinchi toifadagi fuqarolar“ yoki harbiy tabaqa (yaʼni yanicharlar) deb atalgan askeri sonini kamaytirishga qaratilgan edi.
Sulton Salim III 1807-yilda asir olinib, 1808-yilda 1807–1808-yillardagi yanicharlar qoʻzgʻolonlari vaqtida oʻldirilgan. Keyingi hukmdor Mahmud II (h. 1808–1839) sabrli sulton boʻlgan, ammo 1807-yilgi qoʻzgʻolon oqibatlarini doim esda saqlagan. 1826-yil iyun oyida yanicharlarni qoʻzgʻolon koʻtarganlikda ayblab, ularni kazarmalarida qamab, minglab kishilarni qatl ettirgan[1].
Manbalar
- ↑ Hubbard, Glenn and Tim Kane. (2013). Balance: The Economics of Great Powers From Ancient Rome to Modern America. Simon & Schuster. P. 153. ISBN 978-1-4767-0025-0