Arxeologiya haritagrafiyasi

ARXEOLOGIYA XARITAGRAFIYASI — tarixiy xaritagrafiyaning maxsus tarmogʻi; arxeologiya maʼlumotlari asosida turli xildagi tarixiy voqea va hodisalarni grafika asosida xaritaga tushirish. Arxeologiya xaritagrafiyasi tuzishda: a) arxeologik madaniyatlarning joylashuvini koʻrsatish; b) arxeologik madaniyatlarning va etnik guruhlarning oʻzaro aloqasi, bir-biriga taʼsiri va bir joydan ikkinchi joyga kuchishini oʻrganib, xaritada belgilash; v) ishlab chiqarish turlari, qishloq xoʻjaligi ekinlari joylashgan va tarqalgan tumanlar, qadimgi sugʻorilgan yerlar va irrigatsiya inshootlari va boshqalarni aniqlab berish; g) kad. savdo yoʻllarini, mamlakat yoki xalqlar oʻrtasidagi ijodiy aloqalarni oʻrganib, xaritaga tushirish; d) oʻtmishdagi ijtimoiy hodisalarning geografik faktlar bilan aloqasini oʻrganish va xaritada koʻrsatish. Arxeologiya xaritagrafiyasi XIX asr oʻrtalarida paydo boʻldi. XX asrda esa Arxeologiya xaritagrafiyasi kengayib, qadimgi xalqlarning madaniyati, yashagan joylari toʻgʻrisida bayon etuvchi tematik va tipologik xaritalar, boshqa arxeologik, paleoetnografik maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan xaritalar paydo boʻldi. Arxeologiya xaritagrafiyasida arxeologiya yodgorliklarining geografik jihatdan joylanishini aniqlash va xaritaga tushirish bu ob’ektlarni muhofaza etish va tadqiq qilish imkonini beradi.

Adabiyotlar

• OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil