Artezian qudugʻi

Artezian qudugʻi — artezian suvlari chiqadigan burgʻi qudugʻi. Yer osti suvlaridan xalq xoʻjaligida foydalanish maqsadlarida qaziladi. Artezian qudugʻi artezian suvli qatlamning joylashish chuqurligiga qarab ayrim hollarda 3000 – 5000 metrga yetishi mumkin. Ichimlik suv olish, yaylovlarni suv bilan taʼminlash, yerlarni sug'orishda asosan 500 — 1000 metrgacha chuqurlikdagi suvlar oʻzlashtirilgan. Chuqur Artezian qudugʻi mineral, termal yoki sanoatda xom ashyo sifatida ishlatiladigan artezian suvlarini chiqarish uchun quriladi. Artezian qudugʻidan suv sarfiga qarab turli usullarda chiqariladi; yoki oʻzi otilib chiqadi yoki ATN, NA, VP, ETSV va shahrik. markali turli artezian nasoslaridan foydalaniladi. Artezian qudugʻining asosiy elementlari: maxsus shurfga sement qorishmasi bilan mustahkam oʻrnatilgan konduktor — yoʻnaltiruvchi quvur; suv toʻplovchi quvurlar; tindirgich. Artezian qudugʻi ogʻzida suv sathini aniqlaydigan va tarkibini tekshirish uchun namuna oladigan, suv sarfini oʻlchaydigan va tartibga soladigan moslamalar oʻrnatiladi. Sugʻorishda foydalaniladigan Artezian qudugʻining suv berishi 50, baʼzan esa 100 litr/sekundgacha yetadi. Oʻrta Osiyoda 25 mingdan ortiq Artezian qudugʻi qazilgan. Uning 5000ga yaqinidan suv oʻzi otilib chiqadi. Oʻzbekistonda 10046 artezian va drenaj quduqlari bor (1999).

Adabiyotlar

• OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil