Artem Chex
| Artem Chex | |
|---|---|
Артем Чех | |
 | |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Tavalludi |
1985-yil 13-iyun Cherkassi, Ukraina SSR, SSSR |
| Fuqaroligi |
 Ukraina |
| Millati | Ukrain |
| Turmush oʻrtogʻi | Irina Tsilik |
| Taʼlim | sotsiologiya |
| Alma mater | Ukraina davlat madaniyat va san’at sohasidagi davlat boshqaruv xodimlarining milliy akademiyasi |
| Kasbi | yozuvchi, jurnalist, askar |
Artem Chex (ukraincha: Aртем Олександрович Чередник; 1985-yil 13-iyun, Cherkassi, Ukraina SSR, SSSR) – ukrainalik yozuvchi va jurnalist. Ukraina Qurolli Kuchlari askari sifatida Donbasdagi urushda va Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishida qatnashgan[1][2][3].
Hayoti
Bolaligida Artem Cherednik Pragaga sayohat qilgan. U yerdan juda zavqlangan holda qaytib kelgani uchun, sinfdoshlari uni „Chex“ deb atay boshlashgan[4]. 1997-yilda musiqa maktabini (piano, gitara, fleyta) tamomlagan. Sakkiz yil davomida Cherkassi drama teatrida oʻynagan, xoreografiya, xor qoʻshiqchiligini oʻrgangan. 2002-yilda Cherkassi shahridagi oʻrta maktabni tamomlagan. 2002-yildan 2007-yilgacha Kiyevda yashagan, Ukraina davlat madaniyat va san’at sohasidagi davlat boshqaruv xodimlarining milliy akademiyasining sotsiologiya fakultetida tahsil olgan. Artem Chex bir kun ham oʻz mutaxassisligi boʻyicha ishlamagan[5].
2008-yil dekabr oyida Chernigov viloyati Mrin qishlogʻiga koʻchib oʻtgan, uch yil davomida u yerda yashagan. 2012-yilda Kiyevga qaytib kelgan[6].
2015-yil apreldan 2016-yil iyulgacha Ukraina Qurolli Kuchlarining 9-zirhli piyoda batalonida ATO zonasi askari boʻlgan[7].
Artem Chexning rafiqasi yozuvchi va rejissyor Irina Tsilik[8].
Oʻqish paytida rus tilida yozgan, lekin hech narsa nashr etmagan va tanlovlarga qatnashmagan. Keyin universitetning sirtqi boʻlimida oʻqigan, ukrain tilida yozishni boshlaga. Uning ilk romani „Folio“ nashriyotining „Shahar yoshlari romani“ tanlovida gʻolib boʻlgan (2007)[9].
2007-yildan beri 16 dan ortiq kitob yozgan, ulardan baʼzilari nemis, ingliz, polyak, chex va rus tillariga tarjima qilingan[10][11].
Artem Chex Ukraina Qurolli Kuchlarida 2015-yilning may oyidan 2016-yilning iyuligacha Ukrainaning Donbas viloyatidagi Donbasdagi urushda zirhli transportyorning katta oʻqchisi[1] va qurol oʻrnatuvchisi sifatida xizmat qilgan[2][3]. Rossiyaning 2022-yilgi Ukrainaga keng koʻlamli bostirib kirishi tufayli Ukraina kuchlari safiga qaytgan[3]. 2023-yil may oyining oxirlarida Baxmut shahri uchun jangda kontuziya boʻlgan[3].
Asarlari
- You will not find this in Yandex (ukraincha: Цього ви не знайдете в Яндексі), „Folio“, 2007;
- Kinya (ukraincha: Киня), „Fact“, 2007;
- Anatomical Atlas. Itʼs hard to be a toad (ukraincha: Анатомічний атлас. Важко бути жабою), „Folio“, 2008;
- Plastic, „Folio“, 2008;
- Doc 1, „Folio“, 2009;
- Blue doors on the left (ukraincha: ), „Folio“, 2010;
- Rose syrups (ukraincha: Рожеві сиропи), „Folio“, 2012;
- Awesome Ukraine (Irina Tsilik bilan hammualliflikda), „Osnovi“, 2012;
- History of motorsport in Ukraine (ukraincha: Історія мотоспорту в Україні), „Osnovi“, 2012;
- 94 days. Euromaidan through the eyes of TSN (ukraincha: 94 дні. Євромайдан очима ТСН), „Osnovi“, 2014;
- War through the eyes of TSN (ukraincha: Війна очима ТСН), „Osnovi“, 2015;
- Absolute Zero (ukraincha: Точка нуль), „Vivat“, 2017[12]. Kitob 2020-yilda „Glagoslav“ nashriyoti tomonidan chop etilgan bo‘lib, uni ingliz tiliga Elena Jennings va Oksana Lutsishina tarjima qilgan[13].
- On the mainland, „Izdatelstvo“, 2021.
- Who are you? (ukraincha: Хто ти такий?), „Meridian Czernowitz“, 2021.
- Song of the Open Road (ukraincha: Пісня відкритого шляху), „Meridian Czernowitz“, 2024.
Mukofotlari
- 2007-yilda „Folio“ nashriyotining ikkinchi „Shahar yoshlari romani“ tanlovi gʻolibi boʻlgan[14].
- 2018-yil 26-yanvar kuni Ukraina Qahramoni Mixail Jiznevskiyning Xrushevskiy koʻchasidagi haykali yonida „Tochka nul“ asari uchun „Nur jangchisi“ adabiy mukofoti topshirilgan[15].
- 2018-yil 2-aprelda „Tochka null“ asari uchun M. V. Gogol nomidagi mukofot sohibi boʻlgan[16].
- 2019-yil noyabr oyida Joseph Conrad mukofotini olgan[17].
- „D rayoni“ romani 2019-yilda BBC yilning eng yaxshi kitobi mukofotining nomzodlar roʻyxatiga kiritilgan[18].
- 2021-yilda „Xto ti takiy?“ kitobi BBC yilning eng yaxshi kitobi deb topilgan[19].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Померанцев, Игорь. „Моя отечественная война“ (ru). Радио Свобода (2018-yil 25-may). Qaraldi: 2023-yil 14-mart.
- ↑ 2,0 2,1 „The Dissonance of War: Reviewing Absolute Zero by Artem Chekh“ (en). lossi36.com (2021-yil 20-yanvar).
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 „Ukrainian writer Artem Chekh concussed in Bakhmut“ (English). Ukrainska Pravda (2023-yil 25-may). Qaraldi: 2023-yil 25-may.
- ↑ „Молодой украинский писатель Артем Чех: "Самое энергетически сильное слово – это имя"“ (ru). gloss.ua (2008-yil 18-iyun).
- ↑ Артем Чех презентовал на "Книжном Арсенале" роман о Черкассах (ru). www.ukrinform.ru (2019-yil 26-may).
- ↑ „Artem Chekh“ (en). pen.org.ua. Qaraldi: 2023-yil 12-mart.
- ↑ „Artem Chekh“ (en). przekroj.pl. Qaraldi: 2023-yil 15-mart.
- ↑ „"Делать фигню нет времени". Как режиссерка Ирина Цилык создает в Украине мировое кино“ (ru). www.liga.net (2021-yil 15-oktyabr).
- ↑ „Знай наших: двадцатка черкащан, известных в Украине и за границей“ (ru). in.ck.ua (2015-yil 17-oktyabr). Qaraldi: 2023-yil 30-mart.
- ↑ „"I've accepted my death:" Nyt publishes an essay by Ukrainian author Artem Chekh“ (en). imi.org.ua (2022-yil 1-sentyabr).
- ↑ „Ukrainian writers at war“ (en). ui.org.ua. 2023-yil 30-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 10-mart.
- ↑ „Sometimes I Dream About the War An Interview with Artem Chekh“ (en). przekroj.pl (2020-yil 12-iyun). Qaraldi: 2023-yil 12-mart.
- ↑ „Absolute zero: Meeting with Artem Chekh“ (en). www.razomforukraine.org (2020-yil 13-fevral).
- ↑ „"Таких, як я, в армії не люблять", – Артем Чех“ (uk). antikor.com.ua (2016-yil 15-yanvar). Qaraldi: 2023-yil 24-mart.
- ↑ „"Чужой" и "Точка ноль" получили Международную литературную премию "Воин Света"“ (ru). asn.in.ua (2018-yil 26-yanvar). 2018-yil 13-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 23-mart.
- ↑ „Артем Чех став лауреатом Премії імені Гоголя“ (uk). litgazeta.com.ua (2018-yil 3-aprel). Qaraldi: 2023-yil 24-mart.
- ↑ „Артем Чех стал лауреатом премии имени Джозефа Конрада“ (ru). tsn.ua (2019-yil 18-noyabr).
- ↑ „ВВС Украина объявила шорт-лист премий Книга года“ (ru). port-mone.tv (2019-yil 27-noyabr).
- ↑ „Winners of 2021 BBC News Ukraine Book Awards revealed: Artem Chekh, Petro Yatsenko and Andriy Sodomora“ (ru). www.bbc.com (2021-yil 18-dekabr).