Kontent qismiga oʻtish

Armita Abbosiy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Armita Abbosiy
آرمیتا عباسی
Tavalludi 2001 (yoshi 24–25)
Rasht, Eron
Mashhur ishlari Eron Islom Respublikasi hukumati tomonidan shubhali tarzda olib ketilishi

Armita Abbosiy (forscha: آرمیتا عباسی‎‎; 2001-yilda tugʻilgan)[1]. — Eron norozilik harakati vakillaridan biri boʻlib, 2022-yil 10-oktabrda Eron boʻylab boʻlib oʻtayotgan norozilik namoyishlari chogʻida Karaj shahrida Eron Islom Respublikasi kuchlari tomonidan hibsga olingan[2][3][4]. Hibsga olinganidan bir hafta oʻtgach, u ogʻir tibbiy holatni boshdan kechirdi; bu holat shifoxona xodimlari tomonidan va amerikalik gazeta CNN tomonidan bir necha bor sodir etilgan jinsiy zoʻravonlik sifatida qayd etildi[5], keyinchalik bu holat Eron hukumati va Eron gazetalarida ichak bilan bogʻliq muammo sifatida talqin qilinib, rad etildi[6]. Abbosiy shifoxonadan hukumat xavfsizlik kuchlari tomonidan oʻgʻirlab ketilgani aytiladi[7]. Uning ishi xalqaro OAV eʼtiborini tortdi va Eron qamoqxonalaridagi jinsiy zoʻravonlik va repressiyalarga eʼtiborni kuchaytirdi[5][8][9]. 2023-yil fevral holatiga kelib, u qamoqdan ozod etilgan edi[10].

Tarixi

Armita Abbosiy ijtimoiy tarmoqlarda ochiqchasiga Eron hukumatini tanqid qilib kelgan, ayniqsa Mahso Aminiy noroziliklari davrida bu faoliyati yuqori darajaga yetgan[5][11]. U 2022-yil 10-oktabrda Eronning Karaj shahrida hibsga olingan[12][13]. Abbosiylar oilasining aytishicha, u qamoqda ushlab turilgan va sakkiz kun davomida ularning qizi bedarak yoʻqolgan hisoblangan[8][14]. Bir hafta davom etgan jismoniy va ruhiy qiynoqlardan, jumladan Eron hukumat kuchlari tomonidan takroran sodir etilgan jinsiy zoʻravonliklardan soʻng, u 18-oktabr kuni Karajdagi Imom Ali shifoxonasiga olib kelingan[15][16]. Ota-onasi uni koʻrish uchun shifoxonaga shoshib yetib kelishgan, biroq ularga uchrashish nasib etmagan; u bu yerda ham xavfsizlik kuchlari tomonidan oʻgʻirlab ketilib, nomaʼlum joyga joʻnatilgani aytiladi[17][18][19][12][20].

Shifoxonada bir necha marta va zoʻravonlik bilan sodir etilgan jinsiy zoʻravonlik alomatlari klinik jihatdan aniqlanib, qayd etilgan[2][12][21][10]. Shuningdek, xavfsizlik kuchlari uni shifoxonada boʻlgan paytida olib tashlaganligi xabar qilingan[2]. 2022-yil noyabr oyida CNN oʻzining surishtiruv-reportajida uning takroran jinsiy zoʻravonlikka uchraganini tasdiqladi[22][5]. Eron qamoqxonalarida tizimli zoʻrlash holatlari va Eron xavfsizlik kuchlarining jinsiy zoʻravonliklari yillar davomida hujjatlashtirib kelinadi, biroq Abbosiy ishi bu masalaga xalqaro OAV va jamoatchilik eʼtiborini tortgan oz sonli holatlardan biridir[8][5][23].

Uni shifoxonaga olib kelgan xavfsizlik xodimlari tibbiy maʼlumotnomasiga zoʻravonlik holatlari Abbosiy hibsga olinmasidan oldin sodir boʻlgan deb yozishni talab qilgan[2]. Alborz viloyati adliya boshligʻi Abbosiyga oid zoʻravonlik haqidagi xabarlarni rad etgan[7]. Uning oilasining aytishicha, ular xavfsizlik kuchlaridan telefon qoʻngʻirogʻini olishgan va unda agar qizlarini yana koʻrishni istashsa, televizion intervyuda qatnashib, qizini „qonli ich surish“ tufayli oʻzlari shifoxonaga olib borishganini aytishlari kerakligi bildirgan[7]. Oilasi buni rad etgan[7]. Nasim News xabar berishicha, jamoatchilik Abbosiy qatl etilgan boʻlishi mumkinligidan xavotirga tushgan, shunda Alborz viloyati adliya boshligʻi uning hibsga olinganini tasdiqlagan va u ichak bilan bogʻliq muammolar va „qonli ich surish“ tufayli shifoxonaga yuborilganini maʼlum qilgan[6][24][25]. Yigirma toʻrt soatdan soʻng esa u yana Fardis qamoqxonasiga qaytarilgan. 29-oktabr kuni Eron hukumati Abbosiyni „tartibsizliklar yetakchisi“ deb eʼlon qilgan va uning xonadonidan „10 dona Molotov kokteyli“ topilganini iddao qilgan[7][2][26]. Eron gazetasi Jam-e Jam 2022-yil dekabrda chop etilgan maqolada CNN surishtiruv-reportajining ishonchliligini shubha ostiga olib, uni „juda noaniq“ deb atagan hamda Abbosiyning ichak muammolariga chalingani haqidagi Eron hukumati daʼvosini qoʻllab-quvvatlagan[6].

Xabar berilishicha, Abbosiy 2022-yil dekabr oyida qamoqda ochlik hlatida boʻlgan[7]. 2023-yil fevral oyida, 100 kundan ortiq hibsda ushlab turilgach, Abbosiy qamoqdan ozod etildi va oilasiga qaytdi[10].

Taʼsiri

2022-yil noyabrda u Eron mahbuslari va jinsiy zoʻravonlik haqida tayyorlangan CNN surishtiruv-reportajining asosiy qahramonlaridan biri boʻldi va zoʻravonlik boʻyicha tasdiqlangan oʻn bir holatdan biri sifatida tilga olindi[5][6]. Ned Price, AQSh Davlat departamenti matbuot kotibi, mazkur CNN reportajiga javoban Birlashgan Millatlar Tashkilotini tezkor choralar koʻrishga ochiqchasiga chaqirdi[5].

Ijtimoiy tarmoqlardagi suratlarda Abbosiy koʻpincha yahudiy madaniy va diniy ramzi boʻlgan Dovud yulduzi shaklidagi taqinchoq taqib yurgani koʻrinadi; bu holat u yahudiy boʻlmasa-da, Xalqaro yahudiy hamjamiyati eʼtiborini unga qaratishiga sabab boʻlgan[1].

Germaniya kabi mamlakatlardagi eronlik muxoliflar va muhojirlar jamoalarida oʻtkazilgan mahalliy namoyishlarda ham Abbosiyning nomi koʻtarib kelinadi[27]. Germaniyalik siyosatchi Carmen Wegge Abbosiyni ozod qilish uchun ochiqchasiga kampaniya olib borgan[28]. 2024-yil oktabr oyida, uch oylik qochishdan soʻng, Abbosiy nemis „The Munich Circle e. V.“ tashkiloti yordami bilan Myunxenga yetib kelgan va oʻshandan beri u yerda xavfsiz ravishda yashab kelmoqda.

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „At least five Jews arrested by Iran in protests against Islamic Republic“ (en-US). The Jerusalem Post | JPost.com. Qaraldi: 2023-yil 3-yanvar.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 „CNN investigates female and male protesters' accounts of sexual assault in Iranian detention centers“. CNN (2022-yil noyabr). Qaraldi: 2022-yil 2-dekabr.
  3. ↑ Misselyn, Ségolène „Iran: "Un officier prenait une jolie fille, et il allait dans une pièce pour être seul avec elle et l'agresser sexuellement"“ (fr). La Libre.be. Qaraldi: 2022-yil 2-dekabr.
  4. ↑ Santos, Leyre „"Ponen que tiene diarrea y la chiquilla lo que tiene es que está destrozada por todos lados": un activista denuncia la cruda realidad que viven las mujeres iraníes“ (es-ES). cadena SER (2022-yil 26-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 4-dekabr.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 „آمریکا گزارش‌ها از تجاوز و تعرض به برخی معترضان زندانی را منزجرکننده خواند“ (fa). BBC News فارسی. Qaraldi: 2023-yil 3-yanvar.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 „سی‌ان‌ان اعتبار چند ده‌ساله خود را پای دروغ تجاوز به آرمیتا عباسی گذاشت“ (fa). Jam-e Jam (2022-yil dekabr). Qaraldi: 2023-yil 3-yanvar.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 „معترض جوان در اعتصاب غذا؛ مادر آرمیتا عباسی: ۸۲ روز گذشت، به پرونده‌اش رسیدگی کنید“ [Young protester on hunger strike; Armita Abbasi's mother: 82 days have passed, take care of her case] (fa). صدای آمریکا (Voice of America, VOA). Qaraldi: 2023-yil 3-yanvar.
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 Sahebi, Gilda. „Repression in Iran: Sexuelle Gewalt unter dem Mullah-Regime“ (de). Die Tageszeitung: taz (2022-yil 25-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 2-dekabr.
  9. ↑ Rezaei, Roghayeh. „"She Suffered Beyond Belief:" 20-Year-Old Armita, A Symbol Of Iranian Resistance“ (en). IranWire (2023-yil 31-yanvar). Qaraldi: 2023-yil 8-fevral.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 „En Iran, Armita Abbasi finalement libérée après plus de 100 jours en prison“ (fr). France 24 (2023-yil 8-fevral). Qaraldi: 2023-yil 8-fevral.
  11. ↑ „CNN investigates female and male protesters' accounts of sexual assault in Iranian detention centers“. www.cnn.com. Qaraldi: 2023-yil 7-yanvar.
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 Sinaee, Maryam „Detained Victims In Iran Share Harrowing Stories Of Sexual Assault“ (en). Iran International (2022-yil 27-dekabr). Qaraldi: 2023-yil 3-yanvar.
  13. ↑ „Wir fürchten uns vor der Morgendämmerung“ (de). Der Spiegel (2022-yil 28-dekabr). Qaraldi: 2023-yil 3-yanvar.
  14. ↑ Jialing, Chen „伊朗「頭巾抗爭」怒火再燒！ 傳軍警性虐待示威者“ [Iran's "Hijab Protest" Is Burning Again! Military Police Sexually Abuse Protesters] (zh-Hant-TW). tw.news.yahoo.com (Yahoo News Taiwan) (2022-yil 23-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 4-dekabr.
  15. ↑ Alba, Antonella „CNN: manifestanti violentate in carcere e per le strade, un reportage che sconvolge“ [CNN: protesters raped in prison and on the streets, a shocking report] (it). RaiNews (2022-yil 24-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 2-dekabr.
  16. ↑ „Brutalna posilstva v zaporih: 20-letnica krvavela, policija trdi, da ima prebavne težave“ (sl-si). www.slovenskenovice.si. Qaraldi: 2022-yil 2-dekabr.
  17. ↑ „News received from Armita Abbasi after one week“ (en). Jinha Agency News (2022-yil 31-oktyabr). Qaraldi: 2022-yil 2-dekabr.
  18. ↑ „Remove Iran from UN Commission on the Status of Women –“ (en-CA). Feminine-Perspective Magazine (FPMag). Qaraldi: 2022-yil 2-dekabr.
  19. ↑ Perrin, Jean-Pierre „Viols, tortures et disparitions forcées : en Iran, dans le labyrinthe de la répression“ (fr). Mediapart. Qaraldi: 2022-yil 4-dekabr.
  20. ↑ „নিখোঁজ আন্দোলনকারী তরুণী, ইরানি গার্ডদের বিরুদ্ধে অপহরণ-ধর্ষণের অভিযোগ“ [Iran Hijab Protest : Missing protesting girl, kidnapping-rape allegations against Iranian guards] (bn). EI Samay (2022-yil 31-oktyabr). Qaraldi: 2022-yil 4-dekabr.
  21. ↑ Parvaz, Nasrin „I was tortured for 8 years in an Iran prison“ (en). Metro (2022-yil 25-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 2-dekabr.
  22. ↑ Ningyi, Li „伊朗警察殘暴性侵男女示威者 被害人直腸破裂就醫仍續關押“ [Iranian police brutally raped male and female demonstrators, the victim suffered a ruptured rectum and was still detained for medical treatment] (zh-Hant-TW). tw.news.yahoo.com (Yahoo News Taiwan) (2022-yil 21-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 2-dekabr.
  23. ↑ Kunz, Samira „Proteste im Iran: Polizisten vergewaltigten Armita Abbasi – Klinik sollte es vertuschen“ (de). L'essentiel (2022-yil 29-dekabr). Qaraldi: 2023-yil 3-yanvar.
  24. ↑ „آرمیتا عباسی و جنایت رسانه‌ای علیه بشریت“ (fa). Qaraldi: 2023-yil 3-yanvar.
  25. ↑ „ابراز نگرانی برای سرنوشت آرمیتا عباسی؛ او در خطر اعدام است“ [Expressing concern for the fate of Armita Abbasi; she is in danger of execution] (fa). IranWire. Qaraldi: 2023-yil 3-yanvar.
  26. ↑ „Teheran silenzia le proteste con stupri, condanne a morte e omicidi. Clamoroso l'arresto di due attrici famose in Iran“ [Tehran silences protests with rapes, death sentences and murders. The arrest of two famous actresses in Iran is sensational] (it). Milleunadonna. 2022-yil 2-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-dekabr.
  27. ↑ Jangravi, Azam; Koegst, Viola „"Sie bestraften mich auf jede erdenkliche Weise"“ ["They punished me in every possible way"]. Zeit Online (2022-yil 21-dekabr). 2023-yil 3-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 3-yanvar.
  28. ↑ Fries, Carolin „Starnberg: Carmen Wegge übernimmt Patenschaft für iranische Aktivistin“ (de). Süddeutsche Zeitung (2022-yil 20-dekabr). Qaraldi: 2023-yil 3-yanvar. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Armita_Abbosiy&oldid=295574" dan olindi