Kontent qismiga oʻtish

Arab salati

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Arab salati
Turi Salat
Milliy oshxona Arab oshxonasi
Asl nomi سلطة عربية‎ (Salata ʿArabiyya)
Kelib chiqishi Yaqin Sharq
Asosiy komponentlari Sabzavotlar, ziravorlar
Oʻxshashlari Mezze taomlari

Arab salati – arab oshxonasida keng tarqalgan salat turlari. Ular odatda turli meva, sabzavot va ziravorlardan tayyorlanib, koʻpincha gazaklar (mezze) tarkibida dasturxonga tortiladi. Liviya va Tunisda mashhur salatlar qatoriga „Tunis salati“ hamda „qora zaytun va apelsin salati“ (salatat zaytoon) kiradi. Tunis oshxonasida shuningdek, salata machwiya – qovurilgan qalampir, pomidor, sarimsoq va piyozdan tayyorlanadigan, ustida zaytun va tunets baligʻi qoʻshiladigan salat mavjud. Suriya va Livanda „artishok salati“ (salataf khurshoof) hamda „lavlagili salat“ (salatat shamandar) keng isteʼmol qilinadi. Falastin va Iordaniyada ham mahalliy anʼanaviy salat turlari uchraydi[1]. Butun Arab dunyosida keng tarqalgan mashhur salatlardan fattush va tabbouleh alohida oʻrin tutadi[2][3].

Woman’s Day jurnalida keltirilgan retseptga koʻra, arabcha salat mayda toʻgʻralgan pomidor, bodring va piyozdan tayyorlanadi[4]. Ichiga koʻpincha petrushka qoʻshiladi, yangi siqilgan limon suvi va zaytun moyi bilan aralashtiriladi. Ushbu salatning tarkibida odatda salat bargi boʻlmaydi. Piyozdan tashqari hamma sabzavotlar poʻstlogʻi bilan ishlatiladi hamda salat tayyorlangach darhol tortilishi tavsiya etiladi. Ayrim variantlarda qovurilgan pita noni boʻlaklari qoʻshiladi yoki limon va moyli sousga sumak ziravori qoʻshiladi[5].

Hududiy farqlari

Suriya

Shʿifurah – Suriyaga xos salat boʻlib, maydalangan shanklish (pishloq turi), toʻgʻralgan pomidor, piyoz va boshqa masalliqlardan tayyorlanadi[6]. U „shanklish salatasi“ nomi bilan ham tanilgan va Levant mintaqasining boshqa hududlarida ham isteʼmol qilinadi[7].

Palastin

Falastinliklar orasida arabcha salat „Salatat al-Bundura“ („pomidor salati“) nomi bilan mashhur boʻlib, koʻpincha guruchli taomlar bilan birga tortiladi[8][9]. Shuningdek, u salata falahiyeh (levant arabcha: سلطة فلاحية, „dehqon salati“) yoki „mayda toʻgʻralgan salat“ sifatida ham ataladi[10]. Tahinli sous bilan tayyorlanadigan varianti ham keng tarqalgan[11]. Gʻazo sektorida esa dagga nomli salat mashhur boʻlib, u hovonchada ukrop urugʻi, achchiq qalampir va pomidordan tayyorlanadi[12][13].

Misr

Salata baladi – misrliklar tayyorlaydigan salat boʻlib, bodring, pomidor, yalpiz, piyoz va sirka qoʻshib tayyorlanadi[14][15].

Oʻxshash taomlar

Yaqin Sharqda arabcha salatlarga oʻxshash boshqa salatlar ham mavjud. Ular qatoriga forscha sheroziy salati, isroil salati, turkcha choban salati va grek salati kiradi[10].

Manbalar

  1. ↑ Salloum et al., 1997, p. 56-58.
  2. ↑ Shulman, 2007, p. 128.
  3. ↑ Wright, 2001, p. 251.
  4. ↑ Womenʼs Day Magazine: Arabic Salad (Wayback Machine saytida July 6, 2011, sanasida arxivlangan)
  5. ↑ „6abkhat Ummi: Recipes from Bahrain and the Rest of the Middle East: Sala6a - Arabic Salad“ (2007-yil 22-sentyabr).
  6. ↑ „"الشنكليش أو السوركي أو الشعيفورة".. مونة المطبخ الشعبي السوري“ (ar). Al-Khabar (2021-yil 10-aprel). 2021-yil 29-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 20-sentyabr.
  7. ↑ „Shanklish salad“ (en). SBS Food (2023-yil 30-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 20-sentyabr.
  8. ↑ Arabic Salad Recipe
  9. ↑ Farsoun, 2004, p. 138.
  10. ↑ 10,0 10,1 Kassis, Reem. „Salata Falahiyeh (Palestinian or Farmers Salad) Recipe“ (en). Serious Eats. Qaraldi: 2025-yil 17-avgust.
  11. ↑ „How to make Palestinian tahini salad“ (en). Middle East Eye (2019-yil 8-may). Qaraldi: 2025-yil 19-sentyabr.
  12. ↑ „The Rise of Palestinian Food“. The New York Times Style Magazine (2020-yil 13-fevral). Qaraldi: 2025-yil 19-sentyabr.
  13. ↑ Berger, Miriam. „To Understand Gaza, Start with What People Are Eating—and Why“. VICE (2018-yil 24-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 19-sentyabr.
  14. ↑ „This Egyptian-Texan Joint Adds Spice to the Typical Barbecue Tray“. Texas Monthly (2022-yil 1-dekabr). Qaraldi: 2025-yil 19-sentyabr.
  15. ↑ „How Texas barbecue continues to incorporate global flavors“. Houston Chronicle (2024-yil 30-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 19-sentyabr.

Adabiyotlar

  • Farsoun, Samih K. (2004), Culture and Customs of the Palestinians (Illustrated-nashr), Greenwood Publishing Group, ISBN 978-0-313-32051-4
  • Salloum, Habeeb; Peters, James; Cassidy, Neal (1997), From the Lands of Figs and Olives: Over 300 Delicious and Unusual Recipes from the Middle East and North Africa (Illustrated-nashr), I.B.Tauris, ISBN 978-1-86064-038-4
  • Shulman, Martha Rose (2007), Mediterranean Harvest: Vegetarian Recipes from the World's Healthiest Cuisine (Illustrated-nashr), Rodale, ISBN 978-1-59486-234-2
  • Wright, Clifford A. (2001), Mediterranean Vegetables: A Cook's ABC of Vegetables and Their Preparation in Spain, France, Italy, Greece, Turkey, the Middle East, and North Africa with More Than 200 Authentic Recipes for the Home Cook (Illustrated-nashr), Harvard Common Press, ISBN 978-1-55832-196-0
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Arab_salati&oldid=292375" dan olindi