Ar-Rabiy ibn Sulaymon al-Murodiy
Ar-Rabiy ibn Sulaymon al-Murodiy | |
|---|---|
أَبُو مُحَمَّدٍ ٱلرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ ٱلْمُرَادِيُّ | |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | tax. 790 yoki 791 |
| Vafoti |
884-yil |
| Dini | Islom |
| Era | Bagʻdod xalifaligi |
| Mazhab | sunniy |
| Yurisprudensiya | shofiʼiy |
| Asosiy qiziqish(lar)i | fiqh, hadis |
Abu Muhammad ar-Rabiy ibn Sulaymon al-Murodiy (taxminan 790-yil — 884-yil) — misrlik musulmon faqih, hadis olimi va Imom Shofiʼiyning asarlari hamda taʼlimotini rivoyat qilgan eng yirik roviylardan biri. U shofiʼiy mazhabining ilk davridagi eng muhim ishonchli manbalardan biri hisoblanadi, chunki Shofiʼiy taʼlimotining keyingi davrdagi qarashlarining katta qismi uning rivoyatlari orqali saqlanib qolgan[1].
Hayoti
Ar-Rabiy Misrda tugʻilgan. Imom Misrga joylashib olganidan soʻng, Shofiʼiyning hayotining soʻnggi yillarida uning yaqin shogirdi boʻlgan. U Shofiʼiyning taʼlimoti, fiqhiy fatvolari va kitoblarini sinchiklab rivoyat qilgan hamda shofiʼiy taʼlimotining Misrda shakllangan rivoyat nusxasi aynan uning orqali saqlanib qolgan asosiy manbalardan biriga aylangan[2].
Tarjimai hol yozuvchi olimlar uni ishonchli, rivoyatda aniq va ilmga sadoqatli shaxs sifatida taʼriflaydilar[3].
Shofiʼiyning asarlarini rivoyat qilishdagi roli
Ar-Rabiy, ayniqsa, quyidagi asarlarning bosh roviyi sifatida tanilgan:
- Kitab al-Umm — Shofiʼiyning fiqhga oid yirik majmuasi
- ar-Risola — usul al-fiqh (huquq nazariyasi)ga oid asosiy risola
Ushbu asarlarning saqlanib qolgan koʻplab qoʻlyozmalari va rivoyat isnodlari ar-Rabiy orqali oʻtadi, bu esa uning rivoyatlarini keyingi davr shofiʼiy fiqhining shakllanishida markaziy oʻringa chiqargan[4].
Shogirdlari
Undan rivoyat qilgan yoki u bilan birga tahsil olganlar orasida, mazhabning birinchi avlodidan keyin ham shofiʼiy taʼlimotini yoyishda davom etgan misrlik faqihlar va hadis olimlari boʻlgan[5].
Merosi
Shofiʼiy anʼanasida ar-Rabiy mazhabning asosiy matnlarini rivoyat qilgan eng ishonchli roviylardan biri sifatida eʼtirof etiladi. Keyingi faqihlar Shofiʼiyning eng ishonchli qarashlarini aniqlashda koʻpincha uning rivoyatlariga tayanganlar[6].
Manbalar
- ↑ Melchert, Christopher. The Formation of the Sunni Schools of Law. Brill, 1997 — 141-bet.
- ↑ Hallaq, Wael B.. The Origins and Evolution of Islamic Law. Cambridge University Press, 2005 — 157-bet.
- ↑ Al-Dhahabi. Siyar Aʿlam al-Nubalaʾ.
- ↑ El Shamsy, Ahmed. The Canonization of Islamic Law. Cambridge University Press, 2013 — 82-bet.
- ↑ Melchert, Christopher. The Formation of the Sunni Schools of Law. Brill, 1997 — 142-bet.
- ↑ Al-Subki. Tabaqat al-Shafiʿiyya al-Kubra.