Kontent qismiga oʻtish

Appias albina

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Appias albina

Appias albina (erkak)
Ilmiy tasniflashUshbu tasnifni tahrirlash
Olam: Hayvonlar
Tip: Boʻgʻimoyoqlilar
Sinf: Hasharotlar
Turkum: Kapalaklar
Oila: Oq kapalaklar
Urugʻ: albina
Turlari: paulina
Binar nomi
Appias paulina
((Boisduval, 1836))

Appias albina yoki common albatross - Pieridae yaʼni oq kapalaklar oilasiga mansub kichik kapalakdir. U Janubiy va Janubi-Sharqiy Osiyodan Avstraliyagacha boʻlgan hududlarda uchraydi[1][2].

Tavsif

Voyaga yetgan kapalaklarning qanot qoqish kengligi odatda 60 mm dan 75 mm gacha oraligʻida boʻladi. Bu tur asosan tropik va subtropik nam oʻrmonlarda, togʻoldi hududlarida va pasttekisliklardagi qalin butazorlarda hayot kechiradi. Bu turda erkak va urgʻochi kapalaklar bir-biridan yaqqol ajralib turadi[3][4].

Erkak

Erkak kapalak

Erkak kapalaklar qanotlarining ustki qismi deyarli butunlay oppoq rangda boʻladi. Old qanotlarining eng chekka uchi va hoshiyalarida juda ingichka qora chiziqlar boʻlishi mumkin. Ularning old qanotlari urgʻochilarnikiga qaraganda ancha oʻtkirroq va ponasimon shaklga ega. Shuningdek ularda, qanotlarining ostki qismi ham oq rangda, biroq keyingi (orqa) qanotlari koʻpincha och sargʻish yoki qaymoqrang tusda tovlanadi. Erkak kapalaklar juda tez va faol uchadi[3].

Urgʻochi

Urgʻochi kapalak

Ularning qanotlari ham oq yoki och sargʻish rangda boʻladi, lekin eng asosiy farqi — oldingi va orqa qanotlarining chetlari keng, toʻq qora yoki toʻq jigarrang hoshiya bilan qoplangan. Old qanotlarining qora choʻqqi qismida bir nechta mayda oq dogʻlar koʻzga tashlanadi. Old qanotining ostki qismida oʻziga xos ingichka, qiya qora chiziq oʻtgan boʻladi. Orqa qanotlarining osti esa butunlay yorqin sargʻish rangga ega. Urgʻochilari ancha sekin va ehtiyotkor uchadi.

Yashash sharoiti

Appias albina turiga mansub kapalaklar yilning qaysi quruq yoki nam mavsumda tugʻilganiga qarab ham rangini biroz oʻzgartiradi.

Nam mavsum

Atrof-muhit yam-yashil va rang-barang boʻlgani uchun kapalaklarning qanotlarida toʻq qora hoshiyalar va yorqinroq ranglar koʻproq boʻladi. Bu ularga yirtqichlardan yashirinishga va turdoshlarini osonroq topishga yordam beradi.

Quruq mavsum

Tabiatda sargʻaygan va qurigan oʻt-oʻlanlar koʻpaygani sababli, kapalaklarning ustki qismidagi qora ranglar deyarli yoʻqoladi, ostki qismidagi sargʻish-jigarrang tuslar esa ancha och va xira rangga kiradi. Bu ularni qurigan barglar orasida mutlaqo koʻrinmas qilib qoʻyadi.

Tarqalishi

Appias albina kapalagining geografik tarqalishi va yashash joylari juda keng tarqalgan. Janubiy Osiyoda Hindiston, Shri-Lanka, Pokiston hamda Andaman va Nikobar orollari. Shuningdek Tailand, Malayziya, Indoneziya, Filippin, Laos, Kambodja va Vetnam. Ularning tarqalishi lichinkalarining asosiy ozuqasi hisoblangan Capparis turkumidagi oʻsimliklarning bilan bevosita bogʻliq[5].

Galereya

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ R.K., Varshney; Smetacek, Peter. A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India. New Delhi: Butterfly Research Centre, Bhimtal & Indinov Publishing, New Delhi, 2015 — 77-bet. DOI:10.13140/RG.2.1.3966.2164. ISBN 978-81-929826-4-9. 
  2. ↑ Savela, Markku „Appias albina (Boisduval, 1836)“. Lepidoptera and Some Other Life Forms. Qaraldi: 2018-yil 30-iyun.
  3. ↑ 3,0 3,1 Jamoat mulki asas jamoat mulki boʻlgan maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi: Bingham, C.T.. The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma, 1st, London: Taylor and Francis, Ltd., 1907 — 212–213-bet. 
  4. ↑ Swinhoe, Charles. Lepidoptera Indica. Vol. VII. London: Lovell Reeve and Co., 1905–1910 — 11–12-bet. 
  5. ↑ Kunte, K. 2006. Additions to known larval host plants of Indian butterflies. Journal of the Bombay Natural History Society 103(1):119-120