Antisegnetoelektriklar

Antisegnetoelektriklar — dipollari parallel joylashmagan segnetoelektriklar. Antisegnetoelektriklar antiferromagnitlarning oʻxshashi boʻlib, tashqi elektr maydon boʻlmaganda ionlarning ayrim kristall panjaralari noldan farqli elektr dipol momentiga ega boʻladi. Tashqi elektr maydon taʼsirisiz ham dipollari bir xil yoʻnalgan domenlar mavjud. Elektr maydon kuchi yoʻnalishidagi koʻshni domenlarda dipollarning oriyentirlanishi (yoʻnalishi oʻzgarishi) natijasida domen oʻsa boshlaydi. Eng oxirida dielektrik shu yoʻnalish boʻyicha qutblanadi. Dielektriklar elektr maydon kuchi taʼsirida qancha jadal qutblansa, shu dielektrik ishlatilgan kondensatorning sigami shuncha katta boʻladi. Baʼzi Antisegnetoelektriklarda kuchli elektr maydon taʼsirida segnetoelektrik holatga fazoviy oʻtish sodir boʻladi, yaʼni antiparallel holatdan dipollari tartiblashgan parallel holatga oʻtiladi. Antisegnetoelektriklarga PbZ2O3, NaNbOj, PbMgWO6 va boshqa birikmalar kiradi. Ularda antisegnetik holatdan segnetik holatga fazoviy oʻtish mos ravishda 230°, 360° va 38°da sodir boʻladi. Baʼzi qattiq birikmalar asosidagi Antisegnetoelektriklarning dielektrik va pezoelektrik koʻrsatkichlari yaxshi boʻlganligi uchun elektron texnikada keng ishlatiladi (chiziqsiz optik material sifatida lazer texnikasida; yorugʻlik nurini boshqarish uchun elektrooptik qurilmalarda, past chastotali, katta solishtirma sigʻimga ega boʻlgan kondensatorlarni ishlab chiqarishda; hisoblash texnikasida xotira elementi sifatida; dielektrik kuchaytirgichlarda, modulyatorlar va boshqa qurilmalarda ishlatiladi).

Adabiyotlar

• OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil