Antidetonatorlar

Antidetonatorlar — motor yonilgʻilariga ularning detonatsiyaga qarshi turgunligini oshirish uchun oz miqdorda (1% gacha) qoʻshiladigan kimyoviy birikmalar. Eng samarali Antidetonatorlarga qoʻrgʻoshin tetraetil R (S2N5)4, qoʻrgʻoshin tetra-metil R (SN3)4, marganes metilsiklopentadiyeniltrikarbonil SN3S5N4Mp(SO)3, temir pentakarbonil Fe(CO)5 va boshqa kiradi. Bulardan qurgʻoshin tetraetil keng qoʻllanadi, chunki boshqa Antidetonatorlar ishlatilganda karbyurator dvigatellarining yonish kamerasi devorlarida koʻp miqdorda qattiq qurumlar hosil boʻlib, uning ishlashiga salbiy taʼsir etadi. Bu Antidetonatorlar tarkibiga „qoʻrgʻoshinni biriktirib oluvchilar“ (etilbromid, dibrometan, dibrompropan) qoʻshiladi. Ular qoʻrgʻoshin bilan uchuvchan birikmalar hosil qilib yonish kamerasidan oson chiqib ketadi. Tarkibida qoʻrgʻoshin tetraetil boʻlgan motor yonilgʻilar etillangan motor yonilgʻilar deb ataladi. Ular oʻta zaharli boʻlganligi uchun ishlatayotganda juda ehtiyot boʻlish kerak.

Adabiyotlar

• OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil