Anna Pavlik
| Anna Pavlik | |
|---|---|
 | |
| Tavalludi |
26-yanvar 1855-yil Monastirske qishlogʻi (hozirgi Kosiv shahri), Avstriya imperiyasi |
| Vafoti |
13-oktyabr 1928-yil (73 yoshda) Lvov, Ukraina |
| Fuqaroligi |
Avstriya imperiyasi Ikkinchi Polsha Respublikasi |
| Kasbi | faol, yozuvchi |
Anna Pavlik (1855-yil 26-yanvar — 1928-yil 13-oktabr) — ukrainalik ijtimoiy va madaniy faol, yozuvchi, Galitsiyadagi ayollar harakati faol ishtirokchisi[1][2].
Tarjimai hol
Anna Pavlik Monastirske qishlogʻida tugʻilgan, hozir u Kosiv shahri tarkibiga kiradi, oʻsha paytda esa Avstriya imperiyasi hududi edi. Oilaning ogʻir moliyaviy ahvoli tufayli Anna maktabga muntazam bora olmagan. U yollanma ishchi boʻlib ishlagan. Pavlikning oʻqishga boʻlgan ishtiyoqi katta edi, lekin u bunga faqat mustaqil ravishda, kitob oʻqish orqali erishadi. Akasi Mixaylo Pavlik yuborgan kitob va jurnallarni Kosiv qishlogʻi aholisi oʻrtasida tarqatganligi uchun u mahalliy hokimiyat tomonidan taʼqib qilindi[3].
1877-yilda Anna Pavlik yanvar va yozda ikki marta, Ivan Franko, Mixaylo Pavlik, Ostap Terletskiy va boshqalar bilan birga hibsga olinib, sudlangan[3]. Anna Pavlik 1879 va 1880-yillarda ham hibsga olingan. Har safar sud uni qamoq jazosiga hukm qilgan[1].
Asarlari
Anna Pavlik maqolalar, ocherklar va sheʼrlar yozgan. Uning Mening insoniy gunohlarim, zodagon va ruhoniy haqiqati nomli maqolasi hokimiyatning adolatsizligiga bagʻishlangan. U Zaribnitsia (Birinchi gulchambar almanaxi, 1887) ocherkini yozgan. Anna Pavlik hokimiyatning adolatsizligi, ruhoniylarning talon-taroj qilishi (Vijdonsizlik, Popning vijdoni, Ahmoqlarning hukmi), shuningdek, Kosivlik dehqon xoʻjayinning namunasi kabi publitsistik maqolalarida keskin fikr bildirgan[4].
Mixaylo Dragomanovning singlisi — Olga Dragomanova-Kosach (adabiy taxallusi Olena Pchilka), Ivan Franko orqali Anna Pavlik bilan tanishgan va isteʼdodli yozuvchining ijodiga qiziqqan[5]. 1887-yilda Anna Pavlik Nataliya Kobrinsska bilan birga Galisiya va Naddnepr mintaqasi ayol mualliflarining asarlaridan iborat Birinchi gulchambar nomli almanaxni nashr etadi, unda Anna Pavlikning hikoyasi chop etiladi[5].
1920-yillarda, umri davomida turmush qurmagan Anna Pavlik Monastirske qishlogʻidagi yetimlarga yordam bergan va maxsus sotib olingan yerda yetimxona hamda kasal ukrain yozuvchilari dam olib, ijod qilishi mumkin boʻlgan uy qurishni rejalashtirgan. Biroq u kutilmagan oʻlimi tufayli bu niyatini amalga oshira olmadi.
Anna Pavlik 1928-yil 13-oktabrda Lvov shahrida vafot etgan va shu yerda dafn qilingan. Kosiv shahrida koʻchalardan biri uning nomi bilan ataladi.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Ent︠s︡yklopedii︠a︡ istoriï Ukraïny, V. A. Smoliĭ, В. А. Смолій, Instytut istoriï Ukraïny, "Naukova dumka", Інститут історії України, "Наукова думка", Kyïv, 2003–2019 — 47-bet. ISBN 966-00-0632-2. OCLC 56112443.
- ↑ „П-Пал. Енциклопедія українознавства. Словникова частина. Том 5“. izbornyk.org.ua. Qaraldi: 2022-yil 24-sentyabr.
- ↑ 3,0 3,1 „Анна, сестра Михайла“ (uk). Збруч (2018-yil 31-yanvar). Qaraldi: 2022-yil 24-sentyabr.
- ↑ Стеф'юк, В.. Мужня косівчанка. Гуцульський край (1995-yil 4-fevral).
- ↑ 5,0 5,1 „Анна Павлик“ (2011-yil 10-may). 2011-yil 10-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 24-sentyabr.