Ananke: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''Ananke''', Ananka ({{Lang-grc|Ἀνάγκη}}, „muqarrarlik, taqdir, ehtiyoj, zarurat“ maʼnolarida) — qadimgi yunon mifologiyasida<ref>[[Мифы народов мира (энциклопедия)|Mifi narodov mira]]. V 2 t. T.1. — M., 1991-92. — S.75</ref> zarurat, muqarrarlik xudosi, qismat, [[taqdir]] va taqdirning oldindan belgilanganlik timsoli<ref>Sm. [[Алкман]], fr.102 Peydj, Orficheskie gimni III 13, [[Симий Родосский]]. Krilya Erota (AP XV 24); Nonn. Deyaniya Dionisa II 678.</ref>. | '''Ananke''', Ananka ({{Lang-grc|Ἀνάγκη}}, „muqarrarlik, taqdir, ehtiyoj, zarurat“ maʼnolarida) — qadimgi yunon mifologiyasida<ref>[[Мифы народов мира (энциклопедия)|Mifi narodov mira]]. V 2 t. T.1. — M., 1991-92. — S.75</ref> zarurat, muqarrarlik xudosi, qismat, [[taqdir]] va taqdirning oldindan belgilanganlik timsoli<ref>Sm. [[Алкман]], fr.102 Peydj, Orficheskie gimni III 13, [[Симий Родосский]]. Krilya Erota (AP XV 24); Nonn. Deyaniya Dionisa II 678.</ref>. | ||
U orfizm eʼtiqodlarida hurmatga sazovor | U orfizm eʼtiqodlarida hurmatga sazovor boʻlgan. | ||
Ananka Adrasteya va Dikaga yaqin. | Ananka Adrasteya va Dikaga yaqin. | ||
Orfiklarga | Orfiklarga koʻra, [[Afrodita|Afrodita Uraniyaning]] qizi<ref>[[Орфические гимны]] LV 4</ref>. Ularning<ref>[[Орфика]], fr.126 Kern</ref> va [[Aflotun|Platonning]]<ref>Platon. Gosudarstvo X 617s.</ref> fikricha, onasi moyr ([[Zevs|Zevsdan]]). [[Plutarx|Plutarxning]] yozishicha, u [[Zevs|Zevsdan]] Adrasteyani tugʻgan<ref>''[[Плутарх]]''. Pochemu bojestvo medlit s vozdayaniem 25</ref>. | ||
Uning ibodatxonasi Korinfda joylashgan edi<ref>[[Павсаний (географ)|Pavsaniy]]. Opisanie Elladi II 4, 7</ref>. | Uning ibodatxonasi Korinfda joylashgan edi<ref>[[Павсаний (географ)|Pavsaniy]]. Opisanie Elladi II 4, 7</ref>. | ||
[[Aflotun|Platonning]] | [[Aflotun|Platonning]] soʻzlariga koʻra, Ananke tizzalari oʻrtasida urchuq aylanadi, uning oʻqi dunyo oʻqi boʻlib, moyrlar vaqti-vaqti bilan aylanishga yordam beradi<ref>Sm. ''[[Платон]]''. [[Государство (Платон)|Gosudarstvo]] X 616s, [[Тимей]] 48a.</ref>. | ||
Ananke haqida tasavvur [[Esxil|Esxilning]] „Prometey“ asarida aniq aks etgan (Anankening qurboni [[Prometey]]); bunga quyidagilar: „Evmenidlar“ tragediyasida eriniyalar tomonidan onaqotil [[Edip|Orestning]] taʼqib qilinishi, [[Esxil|Esxilning]] tugallanmagan fojiasidagi Edip oilasining laʼnati va dahshatli beixtiyor jinoyatlari, ayniqsa [[Sofokl|Sofoklning]] „Qirol Edip“ va „Edip Kolonda“ tragediyalari kiradi. | Ananke haqida tasavvur [[Esxil|Esxilning]] „Prometey“ asarida aniq aks etgan (Anankening qurboni [[Prometey]]); bunga quyidagilar: „Evmenidlar“ tragediyasida eriniyalar tomonidan onaqotil [[Edip|Orestning]] taʼqib qilinishi, [[Esxil|Esxilning]] tugallanmagan fojiasidagi Edip oilasining laʼnati va dahshatli beixtiyor jinoyatlari, ayniqsa [[Sofokl|Sofoklning]] „Qirol Edip“ va „Edip Kolonda“ tragediyalari kiradi. | ||
Platonning | Platonning oʻninchi kitobi „Davlat“da Ananke urchugʻi tasvirlangan, bu hikoyani yakunlovchi matnda aytib oʻtilgan. | ||
„Ananke“ | „Ananke“ soʻzi [[Victor Hugo|Viktor Gyugoning]] „Parij Bibi Maryam ibodatxonasi“ romanida uchraydi: romanning asosiy qahramonlaridan biri, Klod Frollo uni [[Notre Dame Sobori|ibodatxona]] devoriga yozadi. | ||
== Manbalar == | == Manbalar == | ||
<references group="" responsive="1"></references> | <references group="" responsive="1"></references> | ||
[[Turkum: qadimgi Yunon xudolari]] | [[Turkum: qadimgi Yunon xudolari]] | ||
[[Turkum: vaqt va taqdir | [[Turkum: vaqt va taqdir maʼbuda]] | ||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
Ananke, Ananka (qadimgi yunoncha: Ἀνάγκη, „muqarrarlik, taqdir, ehtiyoj, zarurat“ maʼnolarida) — qadimgi yunon mifologiyasida[1] zarurat, muqarrarlik xudosi, qismat, taqdir va taqdirning oldindan belgilanganlik timsoli[2].
U orfizm eʼtiqodlarida hurmatga sazovor boʻlgan.
Ananka Adrasteya va Dikaga yaqin.
Orfiklarga koʻra, Afrodita Uraniyaning qizi[3]. Ularning[4] va Platonning[5] fikricha, onasi moyr (Zevsdan). Plutarxning yozishicha, u Zevsdan Adrasteyani tugʻgan[6].
Uning ibodatxonasi Korinfda joylashgan edi[7].
Platonning soʻzlariga koʻra, Ananke tizzalari oʻrtasida urchuq aylanadi, uning oʻqi dunyo oʻqi boʻlib, moyrlar vaqti-vaqti bilan aylanishga yordam beradi[8].
Ananke haqida tasavvur Esxilning „Prometey“ asarida aniq aks etgan (Anankening qurboni Prometey); bunga quyidagilar: „Evmenidlar“ tragediyasida eriniyalar tomonidan onaqotil Orestning taʼqib qilinishi, Esxilning tugallanmagan fojiasidagi Edip oilasining laʼnati va dahshatli beixtiyor jinoyatlari, ayniqsa Sofoklning „Qirol Edip“ va „Edip Kolonda“ tragediyalari kiradi.
Platonning oʻninchi kitobi „Davlat“da Ananke urchugʻi tasvirlangan, bu hikoyani yakunlovchi matnda aytib oʻtilgan.
„Ananke“ soʻzi Viktor Gyugoning „Parij Bibi Maryam ibodatxonasi“ romanida uchraydi: romanning asosiy qahramonlaridan biri, Klod Frollo uni ibodatxona devoriga yozadi.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Mifi narodov mira. V 2 t. T.1. — M., 1991-92. — S.75
- ↑ Sm. Алкман, fr.102 Peydj, Orficheskie gimni III 13, Симий Родосский. Krilya Erota (AP XV 24); Nonn. Deyaniya Dionisa II 678.
- ↑ Орфические гимны LV 4
- ↑ Орфика, fr.126 Kern
- ↑ Platon. Gosudarstvo X 617s.
- ↑ Плутарх. Pochemu bojestvo medlit s vozdayaniem 25
- ↑ Pavsaniy. Opisanie Elladi II 4, 7
- ↑ Sm. Платон. Gosudarstvo X 616s, Тимей 48a.