Ananke: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi |
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
Ananke, Ananka (qadimgi yunoncha: Ἀνάγκη, „muqarrarlik, taqdir, ehtiyoj, zarurat“ maʼnolarida) — qadimgi yunon mifologiyasida[1] zarurat, muqarrarlik xudosi, qismat, taqdir va taqdirning oldindan belgilanganlik timsoli[2].
U orfizm eʼtiqodlarida hurmatga sazovor boʻlgan.
Ananka Adrasteya va Dikaga yaqin.
Orfiklarga koʻra, Afrodita Uraniyaning qizi[3]. Ularning[4] va Platonning[5] fikricha, onasi moyr (Zevsdan). Plutarxning yozishicha, u Zevsdan Adrasteyani tugʻgan[6].
Uning ibodatxonasi Korinfda joylashgan edi[7].
Platonning soʻzlariga koʻra, Ananke tizzalari oʻrtasida urchuq aylanadi, uning oʻqi dunyo oʻqi boʻlib, moyrlar vaqti-vaqti bilan aylanishga yordam beradi[8].
Ananke haqida tasavvur Esxilning „Prometey“ asarida aniq aks etgan (Anankening qurboni Prometey); bunga quyidagilar: „Evmenidlar“ tragediyasida eriniyalar tomonidan onaqotil Orestning taʼqib qilinishi, Esxilning tugallanmagan fojiasidagi Edip oilasining laʼnati va dahshatli beixtiyor jinoyatlari, ayniqsa Sofoklning „Qirol Edip“ va „Edip Kolonda“ tragediyalari kiradi.
Platonning oʻninchi kitobi „Davlat“da Ananke urchugʻi tasvirlangan, bu hikoyani yakunlovchi matnda aytib oʻtilgan.
„Ananke“ soʻzi Viktor Gyugoning „Parij Bibi Maryam ibodatxonasi“ romanida uchraydi: romanning asosiy qahramonlaridan biri, Klod Frollo uni ibodatxona devoriga yozadi.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Mifi narodov mira. V 2 t. T.1. — M., 1991-92. — S.75
- ↑ Sm. Алкман, fr.102 Peydj, Orficheskie gimni III 13, Симий Родосский. Krilya Erota (AP XV 24); Nonn. Deyaniya Dionisa II 678.
- ↑ Орфические гимны LV 4
- ↑ Орфика, fr.126 Kern
- ↑ Platon. Gosudarstvo X 617s.
- ↑ Плутарх. Pochemu bojestvo medlit s vozdayaniem 25
- ↑ Pavsaniy. Opisanie Elladi II 4, 7
- ↑ Sm. Платон. Gosudarstvo X 616s, Тимей 48a.