An-Nosir Muhammad bin Yusuf
An-Nosir Muhammad bin Yusuf (vafoti 1488-yil 8-avgust) Yamandagi Zaydiya davlati uchun da’vogarlardan biri boʻlgan boʻlib, uning imomlik davri 1474-yildan 1488-yilgacha deb hisoblanadi.
Muhammad bin Yusuf imom al-Mahdiy Ali (vafoti 1372) ning beshinchi avlodidan edi[1]. Qari imom al-Mutavakkil al-Mutahhar 1474-yilda Zamarda vafot etganida maydonga uch nafar da’vogar chiqdi. Ulardan biri Muhammad bin Yusuf boʻlib, u Sanodan togʻli qal’a boʻlgan Sulaga bordi. U yerdan u oʻzining daʼvatini (imomatga da’vatini) boshladi, bu xabar Sano, Falala va boshqa zaydi hududlariga tarqaldi. U an-Nosir Muhammad faxriy unvonini oldi. Uning ikki raqibi esa boshqa Rassidlar sulolasi tarmoqlariga mansub boʻlgan al-Mansur Muhammad va al-Hadi Izz ad-Din edi. Zaydi guruhlaridan biri — Hamziy shariflar — haqiqatan ham uning da’vatiga quloq tutib, uni 1476-yil apreldan 1487-yil oktabr–noyabrigacha tan oldilar. Shunga qaramay, Zaydiya jamoasining an’anaviy markazi boʻlgan Sa’da aholisi uni qoʻllab-quvvatlashdan bosh tortib, buning oʻrniga al-Hadi Izz ad-Dinni imom deb e’lon qildi[2]. An-Nosir Muhammad zamondoshlari orasida eng yaxshi aqidaviy bilimga ega deb hisoblangan, biroq taqdir undan yuz oʻgirgan edi. Da’vogarlardan hech biri 1464-yildan beri toʻrtinchi imom al-Mu’ayyad Muhammad qoʻlida boʻlgan muhim shahar Sano ustidan nazorat oʻrnatishga muvaffaq boʻlmadi[3]. An-Nosir Muhammad 1488-yilda nisbatan mavhum hukmronlik davridan soʻng vafot etdi va Sula shahridagi gumbaz ostiga dafn qilindi[4].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ The line of descent is al-Mahdi Ali - al-Hasan - al-Murtada - Salah - Yusuf - an-Nasir Muhammad.
- ↑ Ayman Fu'ad Sayyid, Masadir ta'rikh al-Yaman fial 'asr al-islami. al Qahira 1974.
- ↑ Lein O. Schuman, Political History of the Yemen at the Beginning of the 16th Century. Groningen 1960, p. 52-3
- ↑ Imam Zaid bin Ali Cultural Foundation, „مؤسسة الإمام زيد بن علي الثقافية :: استعراض الكتاب“. 2011-yil 26-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 26-yanvar. (in Arabic).
| Oʻtmishdoshi: al-Mutavakkil al-Mutahhar |
Zaydiya Yaman imomi 1474–1488 |
Vorisi: al-Hadi Izz ad-Din |