Ammar ibn Ali al-Kalbiy
| Ammar ibn Ali al-Kalbiy | |
|---|---|
| Asl ismi | arabcha: عمار بن علي بن أبي الحسين الكلبي |
| Vafoti | 958-yil |
| Fuqaroligi | Fotimiylar xalifaligi |
| Lavozimi | harbiy qoʻmondon |
| Jang/urush | urushlar |
Ammar ibn Ali ibn Abiy al-Husayn al-Kalbiy (arabcha: عمار بن علي بن أبي الحسين الكلبي) Kalbiylar sulolasining aʼzosi va Fotimiylar xalifaligining Sitsiliya va Janubiy Italiyada 950-yillardagi Vizantiya imperiyasi bilan boʻlgan urushlaridagi harbiy qoʻmondonlaridan biri edi.
Tarjimai holi
Uning nisbasidan ham koʻrinib turibdiki, Ammor arab Banu Kalb qabilasidan boʻlgan va Magʻribning musulmonlar tomonidan zabt etilishi davridan beri Ifriqiyaga joylashib qolgan zodagon oilaga mansub edi. Aftidan, oila 909-yilda Agʻlabiylar taxtdan agʻdarilganidan soʻng Fotimiylar tuzumini qabul qilgan, uning otasi Ali Fotimiylarga alohida xizmat koʻrsatgan, 938-yilda esa qoʻzgʻolon koʻtargan aholi tomonidan Agrigentoda oʻldirilgan. Akasi Hasan bilan birga Ammor xalifa al-Mansur bi-Nasrullohning qudratli hojib va bosh vaziri Javdhar atrofidagi yaqin doira vakillaridan biri edi[1][2].
956-yil bahori yoki yozining boshida xalifa al-Muizz uni vizantiyaliklarga qarshi kurashish uchun flot boshida Sitsiliyaga yubordi. Ammor vizantiya flotiga ogʻir ziyon yetkazdi va uning akasi Hasan hamda Javhar as-Siqilliy boshchiligidagi fotimiylar qoʻshinlari yana bir qancha gʻalabalarga erishib, Kalabriyaga talonchilik yurishlari uyushtirdilar. Mahalliy vizantiya qoʻmondoni Marianos Argiros xalifa saroyiga kelib sulh tuzdi, biroq sulh tez orada buzildi va harbiy harakatlar qaytadan boshlandi. 957-yil bahorida Ammor Sitsiliyadan Kalabriyaga oʻtdi, lekin fotimiylar oʻzlari ham boʻron oqibatida katta talafot koʻrdilar. Argirostning kuzda sulhni yangilashga urinishlari yana samarasiz tugadi va keyingi yili Ammor bilan Hasan uning qoʻshinlarini Sitsiliyada magʻlubiyatga uchratdilar. Biroq oradan koʻp oʻtmay, fotimiylar floti Kalabriyadan Sitsiliyaga qaytayotganida yana bir bor Palermo yaqinida boʻron natijasida halokatga uchradi va unda Ammor halok boʻldi (Kembridj yilnomasiga koʻra, 958-yil 24 sentyabrda, al-Maqriziy bu voqealarni ikki yil oldin boʻlib oʻtgan, deb qayd etadi). Natijada al-Muizz yangi, besh yillik sulh haqidagi vizantiya takliflarini qabul qildi. Ammorning jasadi kema parchalari orasidan topildi va akasi Hasan tomonidan Sitsiliyada dafn qilindi[3][4].
Ammorning oʻgʻli Hasan ham Vizantiyaga qarshi Sitsiliya va Italiyada xizmat qilganidan soʻng, yangi zabt etilgan Misrga bordi[5][6]. U yerda 996–997-yillarda xalifa al-Hokim bi-Amrulloh davrida bosh vazir darajasiga koʻtarildi, biroq keyinchalik Bajarvon tomonidan agʻdarilib, qatl etildi[7].
Manbalar
- ↑ Brett 2001, s. 240.
- ↑ PmbZ, ‘Ammār b. ‘Alī b. Abī l-Ḥusayn (#20275).
- ↑ PmbZ, ‘Ammār b. ‘Alī b. Abī l-Ḥusayn (#20275); al-Ḥasan b. ʻAlī b. Abī l-Ḥusayn al-Kalbī (#22558).
- ↑ Halm 1996, ss. 394–396, 403–404.
- ↑ Brett 2001, ss. 241–242, 320.
- ↑ PmbZ, al-Ḥasan b. ‘Ammār al-Kalbī (#22562).
- ↑ Daftary 2007, ss. 186–187.
Adabiyotlar
- Brett, Michael. The Rise of the Fatimids: The World of the Mediterranean and the Middle East in the Fourth Century of the Hijra, Tenth Century CE, The Medieval Mediterranean. Leiden: BRILL, 2001. ISBN 9004117415.
- Daftary, Farhad. The Ismāʿı̄lı̄s: Their History and Doctrines, Second, Cambridge: Cambridge University Press, 2007. ISBN 978-0-521-61636-2.
- Halm, Heinz. The Empire of the Mahdi: The Rise of the Fatimids, transl. by Michael Bonner, Handbook of Oriental Studies, Leiden: BRILL, 1996. ISBN 9004100563.
- Lilie, Ralph-Johannes; Ludwig, Claudia; Pratsch, Thomas; Zielke, Beate (2013). "Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit Online. Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften. Nach Vorarbeiten F. Winkelmanns erstellt" (German). Berlin and Boston: De Gruyter. https://www.degruyter.com/view/db/pmbz.