Kontent qismiga oʻtish

Amir Bayındır maqbarasi

Koordinatalari: 38°44′50″N 42°27′32″E / 38.74712°N 42.45891°E / 38.74712; 42.45891
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Maqbara
Amir Bayındır maqbarasi

Amir Bayındir maqbarasi (turkcha: Emir Bayındır Kümbeti), shuningdek, Parmaklıklı maqbara (turkcha: Parmaklıklı Kümbet) nomi bilan ham tanilgan. Oq qoʻyunli sulolasi beklaridan Amir Bayındir ibn Rustamga tegishli bu maqbara Turkiyaning Ahlat shahrida joylashgan. Maqbaradagi bitikka koʻra, Bayındir 1481-yil oktyabr yoki noyabr oyida vafot etganidan soʻng, uning rafiqasi Shoh Salima Xotun maqbarani qurdirgan. Bu yerda, shuningdek, Bayındir va Shoh Salima Xotunning 1488-yil dekabr yoki 1489-yil yanvar oyida vafot etgan oʻgʻli Muhammadning jasadi qoldiqlari ham dafn etilgan. Maqbara qurilgan davrda masjid va xonaqohni oʻz ichiga olgan yirik majmuaning bir qismi boʻlgan. Maqbarani loyihalagan meʼmorning kimligi nomaʼlum. Biroq ayrim olimlar majmua tarkibidagi masjid loyihasini ishlab chiqqan Bobo Jon maqbara loyihasini ham yaratgan boʻlishi mumkinligini taxmin qiladilar.

Tarixi

Maqbara bitigidagi maʼlumotlarga koʻra, Oq qoʻyunlilar sulolasi vakili Amir Bayındir ibn Rustam 1481-yil oktabr yoki noyabr oyida vafot etganidan soʻng, uning rafiqasi Shoh Salima Xotun marhumni dafn etish uchun ushbu maqbarani qurdirgan[a][b][3]. Maqbarada, shuningdek, ularning 1488-yil dekabr yoki 1489-yil yanvar oyida vafot etgan oʻgʻli Muhammadning jasadi qoldiqlari ham dafn etilgan[c][4]. Bayındirning otasi Rustam ham shu maqbaraga dafn etilgani haqida mtaxminlar mavjud. Biroq bu yerda dafn etilgan uchinchi shaxsning kimligi haqida aniq maʼlumot yoʻq[5]. Maqbara qurilgan davrda masjid va xonaqohni oʻz ichiga olgan yirik majmuaning bir qismi boʻlgan[6].

Izohlar

  1. ↑ Maqbarada bitilgan 886-hijriy Ramazon yili Grigoriy taqvimida 1481-yil oktabr yoki noyabrga to‘g‘ri keladi.
  2. ↑ Ismoil Haqqi Uzuncharshili 1937-yildagi Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri asarida bu inshootni adashib "Rustam bekning o‘g‘li Baysungur bek maqbarasi" deb atagan[1][2]
  3. ↑ Maqbarada bitilgan 894-hijriy Muharram yili Grigoriy taqvimida 1488-yil dekabri yoki 1489-yil yanvariga to‘g‘ri keladi.

Manbalar

  1. ↑ Uzunçarşılı, İsmail Hakkı. Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri, 2nd (tr), Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1969 — 338-bet. 
  2. ↑ Kafesoğlu, İbrahim (1949). "Ahlat ve çevresinde 1945'de yapılan tarihî ve arkeolojik tetkik seyahati raporu" (tr). Tarih Dergisi 1 (1): 167–200. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iutarih/issue/9613/120083. Qaraldi: 23 January 2025. Amir Bayındır maqbarasi]]
  3. ↑ Altun, Ara (1996). "Emîr Bayındır Mescidi ve Türbesi" (tr). İslâm Ansiklopedisi. 11. Istanbul: Turkish Religious Foundation. p. 125. ISBN 9789753894388. https://islamansiklopedisi.org.tr/emir-bayindir-mescidi-ve-kumbeti. <!--->
  4. ↑ Sözen 1981, s. 163.
  5. ↑ Beygu 1932, s. 80.
  6. ↑ Kuleli, Esin (2018). "Ahlat Emir Bayındır Kümbetinin Mimari Niteliği ve Koruma Sorunları Üzerine Bir Çalışma" (tr). Restorasyon Yıllığı (Directorate General of Foundations) (17): 6–23. ISSN 2146-3166. 

Adabiyotlar

  • Beygu, Abdürrahim Şerif. Ahlat Kitabeleri. Istanbul: Hamit Matbaası, 1932 — 77–78-bet. 
  • Bülbül, Süleyman (1995). Van Gölü Havzası Türbe ve Kümbetlerinde Mimari Süsleme (Magistrlik dissertatsiyasi). Van: Yüzüncü Yıl University, Institute of Social Sciences, Department of Archaeology and Art History.
  • Sözen, Metin. Anadolu'da Akkoyunlu Mimarisi. Istanbul: Turkiya sayohat va avtomobil klubi, 1981. 
  • Tuncer, Osman Cezmi. Anadolu Kümbetleri. Ankara: Adalet Matbaası, 1986. 
  • Türkiye'de Vakıf Abideler ve Eski Eserler. Ankara: Vaqflar bosh boshqarmasi, 1977. 

Qoʻshimcha adabiyotlar

Vikiomborda „Amir Bayındır maqbarasi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
  • Arık, M. Oluş (1967). "Erken devir Anadolu Türk mimarisinde türbe biçimleri" (tr). Anadolu (11): 57–100. doi:10.1501/andl_0000000097. 
  • Aslanapa, Oktay. Türk Cumhuriyetleri Mimarlık Abideleri (tr). Ankara: TÜRKSOY, 1996. ISBN 9751716853. 


38°44′50″N 42°27′32″E / 38.74712°N 42.45891°E / 38.74712; 42.45891 

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Amir_Bayındır_maqbarasi&oldid=1252791" dan olindi