Kontent qismiga oʻtish

Alvin Eliot Roth

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Alvin Eliot Roth

Rot 2012-yilda
Tugʻilgan 1951-yil 18-dekabr (1951-12-18) (74 yosh)
New York City, Nyu-York, AQSh
Soha O‘yinlar nazariyasi, bozor dizayni, eksperimental iqtisodiyot
Hissasi Bozor dizayni
Mukofotlar „Frederick W. Lanchester“ mukofoti (1990), Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti (2012), „Oltin gʻoz“ mukofoti (2013), Milliy fanlar akademiyasi aʼzosi (2013)

Alvin Eliot Roth (1951-yil 18-dekabrda tugʻilgan) — amerikalik akademik. U Stanford universitetining Kreyg va Syuzan Makkaw iqtisodiyot professori va Harvard universitetining iqtisodiyot va biznes boshqaruvi boʻyicha Gund professor emeritusidir[1]. U 2017-yilda „Amerika iqtisodiyot assotsiatsiyasi“ prezidenti boʻlgan[2].

Roth o‘yinlar nazariyasi, bozor dizayni va eksperimental iqtisodiyot sohalariga muhim hissa qoʻshgan va iqtisodiy nazariyani „real dunyo“ muammolarining yechimlariga qoʻllashga boʻlgan urgʻusi bilan tanilgan[3][4].

2012-yilda u Lloyd Shapley bilan birgalikda „barqaror taqsimotlar nazariyasi va bozor dizayni amaliyoti uchun“ Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofotini qoʻlga kiritdi[5].

Hayoti va faoliyati

Sidney Ideas maʼruzasi 2012-yil

Alvin Roth Nyu-York shahrining Kuins tumanida Ernest va Lillian Roth oilasida tugʻilgan, ikkalasi ham davlat oʻrta maktabi o‘qituvchilari va yahudiy edi[6]. Roth akasi Ted Rothga ergashib Columbia universitetining „Science Honors“ dasturida qatnashdi, bu dastur oʻrta maktab va yuqori sinf oʻquvchilariga shanba kunlari darslar taklif qilgan va oʻrta maktabni tamomlamagan holda 1968-yil kuzida 16 yoshida Kolumbiyaning muhandislik maktabiga oʻqishga kirdi.

Roth Columbia universitetining muhandislik va amaliy fanlar maktabini 1971-yilda „Operatsiyalarni tadqiq qilish“ boʻyicha bakalavr darajasi bilan tamomlagan. Keyin u Stanford universitetiga koʻchib oʻtdi va u yerda 1973-1974-yillarda mos ravishda magistr va PhD darajalarini ham operatsiyalarni tadqiq qilish boʻyicha oldi[7].

Stanfordni tark etgach, Roth Illinoys Urbana–Shampeyn universitetida dars berishni davom ettirdi va 1982-yilda Pittsburg universitetining Endryu V. Mellon iqtisodiyot professori boʻlish uchun uni tark etdi. Pittsburgda boʻlgan vaqtida u universitetning falsafasi fanlari markazida ilmiy xodim va Katz magistratura biznes maktabida professor sifatida ham ishlagan[8]. 1998-yilda Roth Harvard fakultetiga qoʻshilish uchun ketdi va 2012-yilda Stanfordga qaytishga qaror qilgunga qadar u yerda qoldi[9][10]. 2013-yilda u Stanford fakultetining toʻliq aʼzosi boʻldi va Harvardda emeritus maqomini oldi[1].

Roth „Alfred P. Sloan“ stipendiati, „Guggenheim“ stipendiati va Amerika sanʼat va fanlar akademiyasi aʼzosidir[9][11][12]. Shuningdek, u „Milliy iqtisodiy tadqiqotlar byurosi“ (NBER) va „Ekonometrik jamiyat“ aʼzosidir[13][14]. 2013-yilda Roth, Shapley va Devid Geyl bozor dizayni boʻyicha ishlari uchun „Oltin gʻoz“ mukofotini qoʻlga kiritdilar[15]. Rothning hujjatlari toʻplami Dyuk universitetining „Rubenstein“ kutubxonasida saqlanadi[16].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Al Roth’s Game Theory, Experimental Economics, and Market Design Page (qaraldi 2013-27-04).
  2. ↑ Past Presidents
  3. ↑ Susan Adams, „Un-Freakonomics: A Harvard professor uses economics to save lives, assign doctors and get kids into the right high school.“ Forbes, August 9, 2010.
  4. ↑ Leon Neyfakh, „The Matchmaker: The Harvard economist who stopped just studying the world and began trying to fix it“, The Boston Globe, April 3, 2011.
  5. ↑ The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2012, Nobel mukofoti rasmiy sayti (qaraldi 2012-10-15).
  6. ↑ „Alvin Roth“. www.jewishvirtuallibrary.org. Qaraldi: 2023-yil 28-mart.
  7. ↑ Niklas Magnusson and Josiane Kremer, Roth, Shapley Win Nobel Economics Prize for Matching Theory", Bloomberg.com, October 15, 2012.
  8. ↑ Chute, Eleanor. „Professor with Pitt ties wins Nobel economics prize“ (2012-yil 15-oktyabr). 2018-yil 21-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 16-oktyabr.
  9. ↑ 9,0 9,1 Alvin E. Roth Biography (Wayback Machine saytida 2008-06-18 sanasida arxivlangan) Faculty and Research. Accessed on June 6, 2008
  10. ↑ Katherine Mangan, „Stanford Lures Alvin Roth and 2 Other Economists From Harvard“, The Chronicle of Higher Education, June 18, 2012.
  11. ↑ John Simon Guggenheim Memorial Foundation R Fellows Page (Wayback Machine saytida August 7, 2008, sanasida arxivlangan). John Simon Guggenheim Memorial Foundation. Accessed on July 6, 2008
  12. ↑ Members of the Academy of Arts & Sciences (Wayback Machine saytida June 25, 2008, sanasida arxivlangan) (October 2007). American Academy of Arts and Sciences. Accessed on July 6, 2008
  13. ↑ Fellows of the Econometric Society (Wayback Machine saytida December 10, 2008, sanasida arxivlangan) (March 2008). Econometric Society. Accessed on July 6, 2008
  14. ↑ Alvin E. Roth. National Bureau of Economic Research. Accessed on July 6, 2008
  15. ↑ „Market Design“. The Golden Goose Award. 2016-yil 16-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 27-may.
  16. ↑ „Alvin Roth Papers“. Rubenstein Library, Duke University. Qaraldi: 2016-yil 18-mart. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Alvin_Eliot_Roth&oldid=282155" dan olindi