Almambet

Almambet bahodir (qirgʻizcha: Алмамбет) — Azizqandning oʻgʻli, Kulchoroning otasi, Manas eposining bosh qahramonlaridan biri, Manas bahodirning safdoshi.

Xitoyning mashhur sarkardalaridan biri — Azizqandning ellik yoshdan oshganida koʻrgan yagona oʻgʻli. Yoshligidan otasining oʻrniga xon boʻlib, Alukelik Qoʻngʻirboy bilan urushib qoladi.

Oxir-oqibat Almambet Qoʻngʻirboy va boshqa xitoy amaldorlari bilan urush boshlaydi, natijada oʻz elini tashlab ketishga majbur boʻladi.

Eldan qochib ketayotib, u Aydarkanning Koʻkchasida qozoqlar bilan toʻxtab qoldi. Biroq, Koʻkchaning atrofidagilar uning taʼsiri ortib borayotganidan hasad qilib, Koʻkchaga xotini Akerkech bilan hiyonat qilgan deb tuhmat qilishadi. Almambet qozoq elini tashlab ketishga majbur boʻladi. Ketayotib Oqkerkech Almambetga Manasga borishni taklif qildi.

Almambet bahodir qirgʻiz eliga kelib, Aruukega uylanib, Manasning eng yaqin hamrohlaridan biri boʻlib qoladi. Qirgʻizlar „katta yurish“ga otlanganda, qirgʻiz qoʻshiniga xon etib saylanadi.

Vafoti

Katta yurishda Shipshaydarning oʻqi yanglishib, unga tegadi va u halok boʻladi.

Almambetning vasiyatiga koʻra Manas uning jasadini Otboshi tumanining Chech-Doʻbasiga olib borib koʻmgan. U yer hozir ham ziyoratgoh boʻlib, xalq kelib u yerdagi bahodir qabrini ziyorat qilib turadi.

Yana qarang

• Manas (eposi)
• Manas botir
• Aruuke

Havolalar

„Manas“ eposidagi Almambet bilan bogʻliq asosiy voqealar:

• Almambetning rivoyati
• Manasning Qaniqayga uylanishi
• Almambetning qirgʻiz qoʻshiniga xon saylanishi
• Almambet bilan Chubakning yoʻl talashishi Bu voqeani aks ettirgan Joʻl talash kuyi
• Almambetning armoni
• Almambetning Sirgakni ergashtirib razvedkaga chiqishi
• Katta yurish

Adabiyotlar

• Sagʻimbay Orozboq oʻgʻli. „Manas“ eposi. 1-jild. 1978.
• Auezov M. O. Kirgizskaya narodnaya geroicheskaya poema „Manas“, 1961
• Jirmunskiy V. M. „Narodniy geroicheskiy epos“. 1962.
• Putilov B. N. „Geroicheskiy epos i deystvitelnost“. 1988.
• Okladnikov P. „Istoriya Yakutskoy ASSR“, 1955.