Kontent qismiga oʻtish

Aleksandr Shishlyannikov

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Alexander Shishlyannikov
Александр Шишлянников
Tojikiston mudofaa vaziri
Mansab davri
1993-yil – 1995-yil 7-aprel
Prezident Emomali Rahmon
Oʻtmishdoshi Moʻminjon Mamajonov
Vorisi Sherali Xayrulloyev
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi 3-noyabr 1950-yil
Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR
Vafoti 15-sentyabr 2023-yil(2023-09-15)
(72 yoshda)[1]
Toshkent, Oʻzbekiston
Xizmat yillari 1971-1995
Harbiy mansabi General-mayor
Xizmat joyi  Sovet armiyasi
 Tojikiston armiyasi
Janglar/Urushlar Sovet—Afgʻon urushi
Tojikiston fuqarolar urushi

Aleksandr Vladimirovich Shishlyannikov (ruscha: Александр Владимирович Шишлянников; 1950-yil 3-noyabr — 2023-yil 15-sentyabr) — tojikistonlik harbiy zobit, General-mayor. Tojikistonning mudofaa vaziri (1993—1995-yillar).

Biografiyasi

Sovet armiyasi

Aleksandr Shishlyannikov 1950-yil 3-noyabrda Oʻzbekiston SSR poytaxti Toshkent shahrida tugʻilgan. 1971-yilda Chirchiqdagi Toshkent oliy tank qoʻmondonlik bilim yurtini, oradan 10 yil oʻtib Moskvada joylashgan Malinovskiy nomidagi harbiy zirhli kuchlar akademiyasini tamomlagan. 1980-yillarda Shishlyannikov Markaziy va Turkiston harbiy okrugida (qozoq va oʻzbek poytaxtlari Olmaota va Toshkentda joylashgan), shuningdek Sharqiy Germaniyadagi Gʻarbiy kuchlar guruhida xizmat qilgan. Bu vaqt ichida Sovet-Afgʻon urushining dastlabki bosqichlaridayoq Sovet 40-Armiyasi bilan Afgʻonistonga safarbar qilingan[2]. Sovet Ittifoqi parchalanib, mustaqil davlatlar vujudga kelgach, Oʻzbekiston Mudofaa vazirligida ofitser boʻlib xizmat qilgan[3].

Tojikiston

1993-yil yanvar oyida polkovnik Shishlyannikov Tojikistonning birinchi mudofaa vaziri etib tayinlandi[4]. Ayni vaqtda u Oʻzbekiston Respublikasi qurolli kuchlari zobiti edi. Islom Karimovning topshirigʻiga binoan Tojikistonda maxsus missiya bilan harakat qildi. Shishlyannikov Tojikiston mudofaa vazirligini boshqargan davrda ham Oʻzbekiston Respublikasi armiyasining zobiti edi. Yaʼni oʻsha davrda Tojikiston armiyasini Oʻzbekistonlik zobit boshqargan.

Islom Karimov qo'shni davlatda bo'layotgan qo nli fuqorolar urishiga jim qarab otirmadi .Shishlyannikov Islom Karimov buyrugʻi bilan Oʻzbekistondan keltirilgan 200 nafar ofitser tarkibida edi[5][6]. Islom Karimov natijasi bilan hozirgi Tojikiston respublikasi saqlab qolindi.Bir oy oʻtib, 23-fevral kuni Shishlyannikov Tojikiston Qurolli kuchlari tashkil topgan kunga bagʻishlangan tantanalarga boshchilik qilgan. Shishlyannikov vaqtincha lavozimda boʻlishi va oxir-oqibat oʻrniga koʻplab elita doiralari orasida tarafdorlari boʻlgan oʻrinbosari polkovnik Ramazon Rajabov kelishi kutilgan edi[7]. Shishlyannikov Tojikiston fuqarolar urushining dastlabki bosqichlarida muhim rol oʻynagan. Oʻsha yilning iyul oyi oxirida Rossiya mudofaa vaziri Pavel Grachevni qabul qildi. Uchrashuvda MDH Birlashgan Qurolli Kuchlari qoʻmondonligining respublikaga tinchlikparvar kuchlarni kiritish boʻyicha takliflari bajarilmagani uchun „MDH davlatlarining alohida rahbarlari“ pozitsiyasini tanqid qildi[8].

1995-yil 7-aprelda lavozimidan ozod etiladi. Uning oʻrniga mudofaa vaziri etib Sherali Xayrulloyev tayinlanadi[9][10].

Manbalar

  1. ↑ „GENERAL XOTIRASIGA“. mudofaa.uz. 2023-yil 18-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 16-sentyabr.
  2. ↑ „::ТАДЖИКИСТАН - Гражданская война: общий ход событий::“. www.tajikistan.turkestan.ru. 2022-yil 21-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 16-sentyabr.
  3. ↑ „Uzbek Role in Tajik Civil War is Ominous Portent for Central Asia“ (en-gb). WRMEA. Qaraldi: 2021-yil 1-may.
  4. ↑ „CHAPTER TWO Consolidating a Weak State after Civil War: A Tajik Fable“. Qaraldi: 2021-yil 1-may.
  5. ↑ „Сайт президента России: Эмомали Рахмон вошел в Душанбе с автоматом в руках“. ИА REGNUM.
  6. ↑ „I has created [Tajik national army by myself, says President Rahmon | Tajikistan News ASIA-Plus“]. asiaplustj.info. Qaraldi: 2021-yil 9-iyul.
  7. ↑ „Он не вернулся из боя | Новости Таджикистана ASIA-Plus“. asiaplustj.info.
  8. ↑ „Павел Грачев посетил Таджикистан“. www.kommersant.ru (1993-yil 20-iyul).
  9. ↑ „Tajikistan -“. www.globalsecurity.org.
  10. ↑ „ШИШЛЯННИКОВ Александр - Биография - БД "Лабиринт"“. www.labyrinth.ru.