Az-Zarkashiy: Versiyalar orasidagi farq
UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
# | {{Dindor biografiyasi bilgiqutisi | ||
| religion = [[Islom]] | |||
| name = | |||
| image = | |||
| caption = | |||
| birthname = | |||
| birth_date = milodiy 1344 (hijriy 745) | |||
| birth_place = [[Misr]] | |||
| death_date = milodiy 139 (hijriy 794) | |||
| death_place = | |||
| death_cause = | |||
| resting_place = | |||
| other names = | |||
| era = Mamluk | |||
| region = Yaqin Sharq | |||
| occupation = tarixchi, bibliograf, olim, huquqshunos | |||
| denomination = [[ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]] | |||
| jurisprudence = [[shofiʼiy]] | |||
| creed = Ashʼariy<ref>{{cite web|url=https://alsunna.org/2013-02-06-22-16-47.html#gsc.tab=0|title=Some of the names of scholars of the Ash'ari nation|website=alsunna.org|access-date=2023-02-08|archive-date=2023-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20230208113828/https://alsunna.org/2013-02-06-22-16-47.html#gsc.tab=0|url-status=dead}}</ref> | |||
| movement = | |||
| main interests = Hadis ilmi, [[fiqh]] | |||
| notable ideas = | |||
| notable works = | |||
| alma_mater = | |||
| Sufi_order = | |||
| disciple_of = | |||
| awards = | |||
| influences = | |||
| influenced = | |||
| module = {{Arabcha ism bilgiqutisi | |||
| ism = Muhammad | |||
| nasab = Ibn Abdulloh ibn Bahodir | |||
| kunya = Abu Abdulloh | |||
| laqab = | |||
| nisba = az-Zarkoshiy | |||
}} | |||
}} | |||
'''Abu Abdulloh Badriddin Muhammad ibn Abdulloh ibn Bahodir az-Zarkashiy''' (milodiy 1344–1392, hijriy 745–794) – '''az-Zarkashiy''' nomi bilan mashhur, XIV asr islom olimi. Asosan, [[Mamluklar]] davrida [[Qohira|Qohirada]] yashagan. Huquq, ''[[hadis]]'', tarix va [[Shofiʼiylik|Shofiʼiy]] huquqshunosligi (''[[fiqh]]'') sohalari mutaxassisi boʻlgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=al-Nukat 'ala al-'Umdah fi’l Ahkam (النكت على العمدة في الأحكام) Imam al-Zarkashi |url=http://www.loohpress.com/product_info.php/manufacturers_id/205/products_id/1800 |qaralgan sana=2025-02-05 |arxivsana=2019-05-05 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190505140216/https://www.loohpress.com/product_info.php/manufacturers_id/205/products_id/1800 }}</ref>. Oʻttizta toʻplam yozib qoldirgan, ammo ularning aksariyati yoʻqolgan yoki faqatgina sarlavhalari maʼlum<ref>Jalajel, David S. (2017) ''Women and Leadership in Islamic Law''</ref>. Uning bizgacha yetib kelgan eng mashhur asarlaridan biri Qurʼon ilmlari boʻyicha qoʻllanma boʻlgan „al-Burhon fi Ulum al-Qurʼon“dir. | |||
== Oʻqituvchilari == | |||
Az-Zarkashiy [[Damashq|Damashqda]] [[Ibn Kasir|Imodiddin Ibn Kasirdan]] (vafoti: 1373-yil) ''hadis ilmini'' ([[Muhammad]] paygʻambarning soʻzlari, xatti-harakatlari yoki odatlarini tavsiflovchi turli rivoyatlardan biri), [[Halab|Halabda]] ''fiqh'' va [[Usul al-Fiqh|''usul ilmini'']] Shihobuddin Azraʼiydan, Qohiradagi Shofiʼiy maktabi rahbari Jamoliddin al-Isnaviydan esa Qurʼon va fiqh ilmlarini oʻrgangan<ref>Rippin, A. (2012), „al-Zarkas̲h̲ī“, in: [http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/al-zarkashi-SIM_8945 ''Encyclopaedia of Islam''], Second Edition: {{ISBN|9789004161214}}, 1960–2007</ref>. | |||
== Shogirdlar == | |||
Uning koʻzga koʻringan shogirdlari orasida Shamsuddin al-Barmaid (vaf. 830 hijriy) va Najmuddin bin Hoji ad-Dimashqiy (vafoti: hijriy 831) bor edi. | |||
== Asarlari == | |||
* Al-bahr al-muhit fi usul al-fiqh (البحر المحيط، في أصول الفقه) | |||
* Salosil az-zahab fi usul al-fiqh (سلاسل الذهب في أصول الفقه) | |||
* Al-burhon fi ʿulūm al-Qurʼon (البرهان في علوم القرآن) | |||
* Iʼlom as-sajid bi-ahkom al-masojid (إعلام الساجد بأحكام المساجد) | |||
* „Tuzatuvchi: ʿOishaning sahobalarni toʻgʻrilashi“ Al-Ijoba limā istadrakatahu ’Oisha ’ala as-Sahoba (الإجابة لما استدركته عائشة على الصحابة) | |||
* At-tazkirah fi al-ahodis al-mushtaharah (التذكرة في الأحاديث المشتهرة) | |||
* Risāla fi maʿnī kalimat fi at-Tavhid (lā ilaha illalloh) (رسالة في معني كلمة التوحيد (لا إله إلا الله) | |||
* Al-manthur fi al-qavaʼid fiqh ash-Shofiʼiyyah (المنثور في القواعد فقه شافعي): koʻplab olimlar tomonidan Shofiʼiy fiqhidagi huquqiy tamoyillarning eng yaxshi toʻplamlaridan biri deb hisoblanadi. Matn alifbo tartibida keltirilgan 100 dan ortiq tamoyillarni oʻz ichiga oladi. | |||
* Tahrij ahodis ash-sharh al-kabir li ar-Rofiʼiy (تخريج أحاديث الشرح الكبير للرافعي) | |||
* Al-gʻurar as-safir fima yahtāju ilaihi al-musāfir (الغرر السافر فيما يحتاج إليه المسافر) | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
2026-yil 19-noyabr, 21:57 dagi (joriy) koʻrinishi
Az-Zarkashiy | |
|---|---|
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | milodiy 1344 (hijriy 745) |
| Vafoti | milodiy 139 (hijriy 794) |
| Dini | Islom |
| Era | Mamluk |
| Hudud | Yaqin Sharq |
| Mazhab | sunniy |
| Yurisprudensiya | shofiʼiy |
| Imom | Ashʼariy[1] |
| Asosiy qiziqish(lar)i | Hadis ilmi, fiqh |
| Kasbi | tarixchi, bibliograf, olim, huquqshunos |
Abu Abdulloh Badriddin Muhammad ibn Abdulloh ibn Bahodir az-Zarkashiy (milodiy 1344–1392, hijriy 745–794) – az-Zarkashiy nomi bilan mashhur, XIV asr islom olimi. Asosan, Mamluklar davrida Qohirada yashagan. Huquq, hadis, tarix va Shofiʼiy huquqshunosligi (fiqh) sohalari mutaxassisi boʻlgan[2]. Oʻttizta toʻplam yozib qoldirgan, ammo ularning aksariyati yoʻqolgan yoki faqatgina sarlavhalari maʼlum[3]. Uning bizgacha yetib kelgan eng mashhur asarlaridan biri Qurʼon ilmlari boʻyicha qoʻllanma boʻlgan „al-Burhon fi Ulum al-Qurʼon“dir.
Oʻqituvchilari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Az-Zarkashiy Damashqda Imodiddin Ibn Kasirdan (vafoti: 1373-yil) hadis ilmini (Muhammad paygʻambarning soʻzlari, xatti-harakatlari yoki odatlarini tavsiflovchi turli rivoyatlardan biri), Halabda fiqh va usul ilmini Shihobuddin Azraʼiydan, Qohiradagi Shofiʼiy maktabi rahbari Jamoliddin al-Isnaviydan esa Qurʼon va fiqh ilmlarini oʻrgangan[4].
Shogirdlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Uning koʻzga koʻringan shogirdlari orasida Shamsuddin al-Barmaid (vaf. 830 hijriy) va Najmuddin bin Hoji ad-Dimashqiy (vafoti: hijriy 831) bor edi.
Asarlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Al-bahr al-muhit fi usul al-fiqh (البحر المحيط، في أصول الفقه)
- Salosil az-zahab fi usul al-fiqh (سلاسل الذهب في أصول الفقه)
- Al-burhon fi ʿulūm al-Qurʼon (البرهان في علوم القرآن)
- Iʼlom as-sajid bi-ahkom al-masojid (إعلام الساجد بأحكام المساجد)
- „Tuzatuvchi: ʿOishaning sahobalarni toʻgʻrilashi“ Al-Ijoba limā istadrakatahu ’Oisha ’ala as-Sahoba (الإجابة لما استدركته عائشة على الصحابة)
- At-tazkirah fi al-ahodis al-mushtaharah (التذكرة في الأحاديث المشتهرة)
- Risāla fi maʿnī kalimat fi at-Tavhid (lā ilaha illalloh) (رسالة في معني كلمة التوحيد (لا إله إلا الله)
- Al-manthur fi al-qavaʼid fiqh ash-Shofiʼiyyah (المنثور في القواعد فقه شافعي): koʻplab olimlar tomonidan Shofiʼiy fiqhidagi huquqiy tamoyillarning eng yaxshi toʻplamlaridan biri deb hisoblanadi. Matn alifbo tartibida keltirilgan 100 dan ortiq tamoyillarni oʻz ichiga oladi.
- Tahrij ahodis ash-sharh al-kabir li ar-Rofiʼiy (تخريج أحاديث الشرح الكبير للرافعي)
- Al-gʻurar as-safir fima yahtāju ilaihi al-musāfir (الغرر السافر فيما يحتاج إليه المسافر)
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Some of the names of scholars of the Ash'ari nation“. alsunna.org. 2023-yil 8-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 8-fevral.
- ↑ „al-Nukat 'ala al-'Umdah fi’l Ahkam (النكت على العمدة في الأحكام) Imam al-Zarkashi“. 2019-yil 5-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 5-fevral.
- ↑ Jalajel, David S. (2017) Women and Leadership in Islamic Law
- ↑ Rippin, A. (2012), „al-Zarkas̲h̲ī“, in: Encyclopaedia of Islam, Second Edition: ISBN 9789004161214, 1960–2007