Kontent qismiga oʻtish

Al-Vustho Mangkunegaran masjidi

Koordinatalari: 6°14′27″S 106°59′58″E / 6.240770°S 106.999535°E / -6.240770; 106.999535
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Masjid
Al-Vustho Mangkunegaran masjidi
Masjid Al-Wustho Mangkunegaran
Mamlakat  Indoneziya
Hudud Markaziy Yava
Shahar Surakatra
Koordinatalar 6°14′27″S 106°59′58″E / 6.240770°S 106.999535°E / -6.240770; 106.999535
Yoʻnalishi sunniy
Masjid turi Jomeʼ-Masjid
Meʼmoriy uslub yava meʼmorchiligi
Binokorlik 1878—1918
Hajmi 10,000 nafar namozxon[1]
Gumbazlar soni 1 ta
Gumbazlar soni 1 ta
Minoralar soni 1 ta
Minoralar soni 1 ta
Minoralar balandligi 25 metr (82 ft)
Holati amaldagi
Tarovih
Saharlik va iftorlik

Al-Vustho Mangkunegaran masjidi — Markaziy Yavadagi Surakarta shahrida, Mangkunegaran saroyining gʻarbida joylashgan tarixiy masjid. Masjid Surakartadagi eng qadimgi uch masjiddan biri hisoblanadi. Al-Vustho Mangkunegaran masjidi Mangkunegaran saroyining davlat masjidi (masjid nagara) sifatida ochilgan[2].

Tarixi

Masjid avval Mangkunegaran masjidi nomi bilan tanilgan. Qurilish 1878-yilda boshlangan, bino esa 1918-yilda yakunlangan, binoning bir qancha qismlari Thomas Karsten tomonidan taʼmirlangan. Masjidni saqlash ishlari Mangkunegaran saroyining saroy xizmatkori (abdi dalem) tomonidan amalga oshirilgan.

Al-Vustho unvoni ilk bor 1949-yilda Mangkunegaran saroyining bosh mutasaddisi (kepala takmir) Imom Rosidiy tomonidan berilgan. Al-Vustho „oʻrtacha“ degan maʼnoni anglatadi; bu Mangkunegaran masjidining oʻrtacha kattaligiga ishora qiladi: u Surakartadagi katta masjiddek ulugʻvor ham emas, Kepatihan masjididek kichik ham emas.

Meʼmorchiligi

Maligen — sunnat marosimi bajariladigan kichik bino

Surakartadagi Al-Vustho Mangkunegaran masjidi Mangkunegaran saroyidan taxminan 60 metr (200 ft) gʻarbda joylashgan. Al-Vustho Mangkunegaran masjidi diniy binolar uchun xos boʻlgan anʼanaviy yava meʼmorchiligi uslubida loyihalangan. Yava anʼanasidagi masjidlarning aksariyati kabi, unda tajug (piramida) uslubidagi tom mavjud: bu tom shakli odatda faqat diniy binolar, masalan masjid yoki ibodatxona uchun qoʻllanadi. Tom uch qavatdan iborat boʻlib, tepasiga mustaka deb ataladigan bezakli uchlik oʻrnatilgan. Tom toʻrtta asosiy saka guru ustuni va oʻn ikki yordamchi saka rava ustuni bilan koʻtarib turiladi. Saka guru ustunlarining tag qismi arab xattotligi bilan bezatilgan[2].

Masjidning asosiy zalining sharq tomonida tomli old ayvon yoki serambi bor — bu yava masjidlarining asosiy belgilaridan biridir. Serambida Kanjeng Kyai Danasvara nomli katta bedug (baraban) joylashgan. Asosiy zalning janub tomonida yopiq ayvon koʻrinishidagi kengaytma (pavestren) mavjud. Bu yopiq ayvon ayollar uchun namozxona sifatida foydalaniladi[2].

Surakartadagi katta masjidga oʻxshash tarzda, old ayvonda arab xattotligi bilan bezatilgan darvozasimon tuzilma — markis mavjud. Bu portal Indoneziyadagi qadimiy paduraksa shaklidan ilhomlangan boʻlib, diniy inshoot majmuasidagi eng muqaddas hududni belgilovchi darvozadir[3].

Al-Vustho Mangkunegaran masjidida balandligi 25 metr (82 ft) boʻlgan sakkiz qirrali minora bor. Bu minora asosiy binoning shimoli-sharqida joylashgan. Minora 1926-yilda qurilgan[3].

Masjid majmuasida maligen (yava tilida „taxt oʻrindigʻi“) deb ataladigan kichik bino ham bor[4]. Maligenda sunnat marosimi oʻtkazilishi mumkin. Maligen dastlab Mangkunegara V tomonidan Mangkunegara saroyi qirollik oilasi aʼzolarining sunnati uchun qurdirilgan. 20-asr boshlarida Mangkunegara VII hukmronligi davrida esa, nihoyat, keng jamoatchilikka maligen ichida sunnat qilishga ruxsat berilgan; marosim Muhammadiya tomonidan amalga oshirilgan[2].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ MASJID AL-BARKAH. Sistem Informasi Masjid. Retrieved November 6, 2024.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Aroengbinang 2017.
  3. ↑ 3,0 3,1 Putu Dananjaya 2017.
  4. ↑ Sutrisno Sastro Utomo 2007, s. 308.

Havolalar

Vikiomborda „Al-Vustho Mangkunegaran masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.