Al-Mustaʼsim Billoh masjidi
| Masjid | |
| Fayl:المستعصم بالله.jpg | |
| Masjid ichidagi al_Mustaʼsimning qabri | |
| Mamlakat |  Iroq
|
| Hudud | Bagʻdod muhofazasi |
| Joylashuvi | Bagʻdod shahri, Aʼzamiya tumani |
| Yoʻnalishi | sunniy |
| Meʼmoriy uslub | Islom meʼmorchiligi * Abbosiylar meʼmorchiligi * Zamonaviy Iroq meʼmorchiligi |
| Binokorlik sanasi | tax. 1258 (maqbara) 2005 (hozirgi bino) |
| Oʻlchami | 200 namozxon |
| Gumbazlar soni | 1 |
| Gumbazlar soni | 1 |
| Minoralar soni | 1 |
| Minoralar soni | 1 |
| Minoralar balandligi | 30 m (98 ft) |
Al-Mustaʼsim Billoh masjidi (arabcha: مسجد المستعصم بالله), avval Abu Robiʼa masjidi deb atalgan, masjidga aylantirilishidan avval Mashhad al-Vuʼud nomi bilan ham tanilgan sunniy masjid va ziyoratgoh. Iroqning Bagʻdod muhofazasidagi Bagʻdod shahri Aʼzamiya tumanida joylashgan. Inshoot zamonaviy davrda taʼmirlangan boʻlib, u yerda soʻnggi Abbosiy xalifa Al-Mustaʼsimning qabri mavjud.
Tarixi
Bu joy Ahmad al-Sabtiyning qabri ustiga qurilgan „Mashhad al-Vu’ud“ nomi bilan tanilgan ziyoratgoh joylashgan manzul boʻlgan. Ahmad al-Sabtiy Abbosiylar xalifasi Horun ar-Rashidning oʻgʻli va soʻfiy orif edi[1][2][3]. Abbosiy xalifa al-Mustaʼsim 1258-yilda Bagʻdod qamali chogʻida Huloku xon qoʻshinlari tomonidan oʻldirilgan va uning jasadi qoldiqlari qayta dafn etilib, shu yerga koʻmilgan[1][2][4]. Al-Mustaʼsimning qizi[a] Rabiʼa ham keyinchalik shu yerga dafn etilgan va uning uchun ziyoratgoh barpo etilgan. Shu bois masjid Abu Rabiʼa masjidi deb ham atalgan[1][2].
Bu yerda xalifaning qabri aniqlanishidan avval al-Mustaʼsim Umar Suhravardiy maqbarasida dafn etilgan, deb hisoblanilgan. 1993-yilda masjidda olib borilgan arxeologik qazishmalar ortidan qazishmalarda ishtirok etgan tarixchi Imod Abdusalom Rauf vafot etgan xalifaning qabrtoshini topgan. Masjid va unga tutash qabr 2005-yilda taʼmirlangan[3][4][5]. Bino deyarli toʻliq zamonaviy Iroq meʼmorchiligi uslubda qayta barpo etilgan[2]. Masjid tuzilmasiga imom uchun ajratilgan xona va boshqa zarur boʻlimlar qoʻshib qurilgan[3].
Meʼmorchiligi
Binoning maydoni 1000 m2 boʻlib, masjid oʻzida 200 nafar namozxonni sigʻdira oladi. Asl masjiddan deyarli hech qanday iz qolmagan, uning oʻrnini zamonaviy inshoot egallagan. Xalifa al-Mustaʼsimning qabri ustida kichik gumbaz mavjud boʻlib, qabrning boshqa barcha tarixiy unsurlari yoʻqolib ketgan[2][3][6].
Yana qarang
Izohlar
- ↑ yoki nabirasi
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Al-Amiri, Hamid „Al-Musta'sim Billah Mosque and Shrine“ (ar). Wad Alakli News (2020). Qaraldi: 2024-yil 2-aprel.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 „Al-Musta'sim Billah Mosque“ (ar). areq.net. Qaraldi: 2024-yil 2-aprel.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Merza, Serur „The scene of the vows or the grave of the vows, in which the grave of Caliph al-Musta'nsir Billah was discovered in al-Nasa neighborhood in al-A'dhamiyya“. Al-Gardeniyya: Public Cultural Magazine (2020-yil 11-aprel). Qaraldi: 2024-yil 2-aprel.
- ↑ 4,0 4,1 „In this video, see where the Abbasid Caliph Al-Musta'sim Billah lies“ (ar). Al-Jazeera (2018-yil 10-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 2-aprel.
- ↑ Al-Ali, Yusuf. „Imad Abd al-Salam Ra'uf, an Iraqi thinker who loved history and found the grave of the last Abbasid Caliph“. Al-Estiklal.net (2021).
- ↑ Ibrahim, Amir Jalil „Al-Musta'sim Billah, the last caliph of the Abbasid State“ (ar). IMN Magazine (2021-yil 25-oktyabr). Qaraldi: 2024-yil 2-aprel.