Al-Mansur Ali II
| Al-Mansur Ali II | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Al-malik al-Mansur | |||||
| Misr sultoni | |||||
| Saltanat | 15-mart 1377 – 1381-yil may | ||||
| Oʻtmishdoshi | Al-Ashraf Shaʼbon | ||||
| Davomchisi | As-Solih Hojji | ||||
| Tugʻilishi | 1368 | ||||
| Vafoti | 19-may 1381 (13 yosh) | ||||
| Farzandlari | Yoʻq | ||||
| |||||
| Uy | Qalavuniylar | ||||
| Sulola | Bahriy | ||||
| Otasi | Al-Ashraf Shaʼbon | ||||
| Dini | Islom | ||||
Al-malik al-Mansur Alouddin Ali ibn Shaʼbon ibn Husayn ibn Muhammad ibn Qalavun (1368 – 19-may 1381), Al-Mansur Ali II nomi bilan yaxshiroq tanilgan, 1377–1381-yillarda hukmronlik qilgan mamluk sultoni edi. U taxtga hali bola paytida, yirik mamluk amirlari tomonidan, uning otasi sulton Al-Ashraf Shaʼbonni (1361–1377-yillarda hukmronlik qilgan) agʻdarib oʻldirishgach oʻtqazilgan. Al-Mansur Ali nomigagina sulton edi, haqiqiy hokimiyat yirik amirlar, eng avvalo Barquq qoʻlida boʻlgan. Al-Mansur Ali hukmronligining toʻrtinchi yilida vafot etgan va uning oʻrniga ukasi As-Solih Hojji oʻtirgan, ammo haqiqiy hokimiyat Barquq qoʻlida qolgan va u 1382-yilda taxtni tortib olgan.
Tarjimai holi
Al-Mansur Ali 1368-yilda Qohirada tugʻilgan[1]. Uning otasi sulton Al-Ashraf Shaʼbon (1363–1377-yillarda hukmronlik qilgan), onasi esa mamluk amirining qizi Xavand bint Manklibugʻa edi[1]. Al-Mansur Alining yetti aka-ukasi hamda olti singlisi bor edi. Uning aka-ukalari Abu Bakr (v. 1400), Ahmad (1381-yildan oldin vafot etgan), Ramazon (1381-yildan oldin vafot etgan), Qosim (1381-yildan oldin vafot etgan), Ismoil (vafoti 1395) va Hojji (vafoti 1412) edi[1]. Mamluk davri manbalarida tilga olingan singillari Xadicha (1422/1423-yillar oraligʻida vafot etgan) va Fotima (vafoti 1432) edi[1].
Al-Ashraf Shaʼbon 1377-yil mart oyida mamluk qoʻzgʻolonida oʻldirilgan va isyonchi mamluk amirlari yosh bola boʻlgan Al-Mansur Alini sulton qilib taxtga oʻtqazadilar[2]. Isyonchilar oʻrtasidagi hokimiyat kurashi chogʻida, nisbatan past martabali boʻlgan va 1366-yilda vafot etgan amir Yalbugʻa al-Umariyning mamluklari boʻlgan ikki amir – Barquq va Baraka – Al-Mansur Alining valiylariga aylanadilar. Barquq Al-Ashraf Shaʼbonga qarshi boʻlgan mamluk qoʻzgʻolonida qatnashgan[3] va 1378-yilda Al-Mansur Ali tomonidan rasmiy ravishda atabeg al-asakir (bosh qoʻmondon) lavozimiga tayinlangan[3]. Odatda sultonlar xazina mablagʻiga erkin kira olgan boʻlsalar-da, Al-Mansur Alining daromadi kunlik nafaqa bilan cheklangan edi[4]. Al-Mansur Ali 1381-yil 19-mayda vafot etdi[2], va agar boshqa yirik amirlarning qattiq eʼtirozlari boʻlmaganida, Barquq sultonlikni egallab, 1277-yildan beri hokimiyatda boʻlgan Qalavuniylar sulolasiga yakun yasagan boʻlar edi[3]. Buning oʻrniga, Al-Mansur Ali taxtda toʻqqiz yoshda boʻlgan ukasi As-Solih Hojji bilan almashtirilgan[3]. Barquq taxt ortidagi haqiqiy hokim sifatida qolib, nihoyat 1382-yil noyabrda As-Salih Hojjini agʻdarib, sultonlikni tortib oladi[3].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Bauden, Frédéric „The Qalawunids: A Pedigree“. University of Chicago. Qaraldi: 2016-yil 25-fevral.
- ↑ 2,0 2,1
Poole, Edward Stanley; Lane-Poole, Stanley; Margoliouth, David Samuel (1911) "Egypt s.v. III. History (as malik al-Manṣūr)" in Chisholm, Hugh Encyclopædia Britannica 9 (11chi nashri) Cambridge University Press p. 101
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Holt, Peter Malcolm. The Age of the Crusades: The Near East from the Eleventh Century to 151. Addison Wesley Longman Limited, 1986 — 127-bet. ISBN 9781317871521.
- ↑ Steenbergen, Jo Van. Order Out of Chaos: Patronage, Conflict and Mamluk Socio-political Culture, 1341-1382. Brill, 2006 — 33-bet. ISBN 9789004152618.
| Humkdorlik unvoni | ||
|---|---|---|
| Oʻtmishdoshi: Al-Ashraf Shaʼbon |
Mamluk sultoni 15-mart 1377–19-may 1381 |
Vorisi: As-Solih Hojji |