Al-Malik al-Mansur
| Al-Malik al-Mansur | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Al-malik al-Mansur | |||||
| Misr sultoni | |||||
| Saltanat | 1361-yil 17-mart – 1363-yil 29-may | ||||
| Oʻtmishdoshi | An-Nosir Hasan | ||||
| Davomchisi | al-Ashraf Shaʼbon | ||||
| Tugʻilishi | 1347/1348 | ||||
| Vafoti | 1398 (yoshi 50–51) | ||||
| |||||
| Uy | Qalavuniylar | ||||
| Sulola | Bahriy | ||||
| Otasi | al-Muzaffar Hajji | ||||
| Dini | Islom | ||||
Al-Mansur Salohiddin Muhammad ibn Hajji ibn Muhammad ibn Qalavun (1347/1348–1398), asosanal-Mansur Muhammad nomi bilan tanilgan, 1361–1363-yillarda mamluk sultoni boʻlgan. U faqat nomigagina hukmronlik qilgan, amalda hokimiyat mamluk amirlari, xususan al-Mansur Muhammadning regenti Yalbugʻa al-Umariy qoʻlida boʻlgan. Aynan shu kishi al-Mansur Muhammadning salafi va amakisi an-Nosir Hasanni oʻldirtirib, uning oʻrniga al-Mansur Muhammadni taxtga oʻtqazgan.
Hayoti
Al-Mansur Muhammad sulton al-Muzaffar Hajji (1346–1347-yillar hukmronlik qilgan)ning oʻgʻli edi[1]. 1361-yilda amir Yalbugʻa al-Umariy tomonidan amakisi, sulton an-Nosir Hasan (1354–1361-yillar hukmronlik qilgan) oʻldirilganidan soʻng, Yalbugʻa va boshqa yirik amirlar yoki aʼyonlar oʻsha paytda oʻsmir boʻlgan[2][3] al-Mansur Muhammadni an-Nosir Hasanning vorisi sifatida tanlab oladilar[2]. Uni taxtga chiqarib qoʻyganlar sakkiz nafar amirdan iborat boʻlib, ularning boshida Yalbugʻa va Taybugʻa at-Tavvil turar edi[2]. Ularning al-Mansur Muhammadni, yaʼni sulton an-Nosir Muhammad (1310–1341-yillar hukmronlik qilgan)ning nabirasini sulton etib tayinlash haqidagi qarori an-Nosir Muhammadning oʻgʻillarini sulton qilib oʻtqazish anʼanasiga barham berdi[2]. Ular al-Mansur Muhammadni an-Nosir Muhammadning oxirgi tirik qolgan oʻgʻli al-Amjad Husayn oʻrniga tanladilar, chunki al-Mansur Muhammadni boshqarish osonroq boʻladi, deb hisoblagan edilar[2]. Yangi tuzumda Yalbugʻa yirik amirlar orasida eng qudratlisi edi, biroq u asosan Taybugʻa bilan hamkorlikda hukmronlik qilardi[2].
1363-yil boshida Yalbugʻa va Taybugʻa sultonning nomunosib xatti-harakati haqidagi ayblovlarga tayangan holda al-Mansur Muhammadni taxtdan agʻdardilar[3]. Ular uning amakivachchasi, al-Amjad Husaynning oʻn yoshli oʻgʻli al-Ashraf Shaʼbonni al-Mansur Muhammadning vorisi qilib tanladilar, chunki ularni nazorat qilish yanada oson boʻladi, deb oʻylashgan edi[3]. Al-Mansur Muhammad 1398-yilda vafot etadi va otasining onasi (al-Muzaffar Hajjining xotini) maqbarasiga, Ravza orolida dafn qilinadi[4]. Uning oʻn farzandi boʻlgan[4].
Manbalar
- ↑ Steenbergen, Jo Van. Order Out of Chaos: Patronage, Conflict and Mamluk Socio-political Culture, 1341–1382. Brill, 2006. ISBN 9789004152618.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Steenbergen 2011, p. 434.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Steenbergen 2011, p. 437.
- ↑ 4,0 4,1 Bauden, Frédéric „The Qalawunids: A Pedigree“. University of Chicago. Qaraldi: 2016-yil 25-fevral.
Adabiyotlar
- Steenbergen, Jo Van (2011-yil sentabr). "Amir Yalbugʻā al-Xossakiy, Qalāvuniylar sultonligi va mamluk jamiyatining madaniy muhiti: 1360-yillardagi mamluk siyosatiga qayta baho". Journal of the American Oriental Society (American Oriental Society) 131 (3): 423–443. https://archive.org/details/sim_journal-of-the-american-oriental-society_july-september-2011_131_3/page/423.
| Humkdorlik unvoni | ||
|---|---|---|
| Oʻtmishdoshi: an-Nosir Hasan |
Mamluk sultoni 1361-yil mart – 1363-yil may |
Vorisi: al-Ashraf Shaʼbon |