Kontent qismiga oʻtish

Al-Imom oilasi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Al-Imom
الإمام
Zodagon oila
Mamlakat Misr
Tashkil etilgan 901
asoschisi Abu Uday al-Misriy bin al-Imom
Yutuqlar Amir al-haj, Shayx ul-islom, Misr shayxlarining shayxi, Amir, Al-Mahalla Al-Kubro qozisi, Samannud qozisi, vaqflar nazoratchisi, maxsus ishlar nazoratchisi, qoʻshinlar nazoratchisi, sirkotib, sulton devoni qozisi, Mit Al-Shuyux umdasi, Mit Tarif umdasi
Mulk(lar) Al-Imom saroyi, Kafr Tasfa, Kafr Shukr markazi, Qalyubiya muhofazasi
Siyosat, san'at va sud sohalarida yuqori mavqega ega

Al-Imom oilasi (Al-Imom deb ham yoziladi; عائلة الإمام, آل الإمام) — Misrdagi zodagon va ziyoli oila. Oila aʼzolari Abbosiylar davridan beri tanilgan. Ular Fotimiylar, Ayyubiylar va Mamluklar davrida ham mashhur boʻlgan[1][2][3][4]. Bugungi kunda ham oila oʻz mavqeini saqlab qolgan[5][6][7][8][9].

Oila haqida va tarixi

Oilaning maʼlum tarixi 1400-yilga borib taqaladi. Oilaning asoschisi — Shayx ul-islom Abu Uday al-Misriy bin al-Imom (903 — 991-yil 31-may). U birinchi boʻlib „Ibn Al-Emam“ deb atalgan. U Misr shayxlarining shayxi (sheikh sheiokh) va Abbosiylar, keyinchalik Fotimiylar davrida ularning tayanchi edi. Shayx Al-Masriyning nasabi undan oldingi 300 yilga qadar maʼlum. Shu sababli oilaning maʼlum tarixi 1400-yilgacha yetib boradi. Oila Misrlik Koptlar nasabidan kelib chiqqan[10][11][12].

Abu Uday el-Masriy ibn Al-Imom vafotidan keyin koʻp oila aʼzolari yuqori lavozimlarni egallashadi. Ularning aksariyati sud sohasida edi. Oilaning oltin davri Mamluklar zamoniga toʻgʻri keladi. Oʻsha paytda ular Misrdagi qozilik va noiblik lavozimlarining koʻpchiligini egallagan.

Sulton Qansuh al-Gʻuri davrida oila siyosiy va harbiy hokimiyatning eng yuqori choʻqqisiga chiqadi. Bu paytda oilaning ikki vakili hokimiyat lavozimlaridan birida oʻtirgan edi. Ular Amir Alo ad-Din ibn al-Imom va uning akasi, qozi Saʼd ad-Din ibn Al-Imom edi. Amir Alo ad-Din ibn Al-Imom bir vaqtning oʻzida yirik lavozimlarni egallagan, jumladan: maxsus ishlar nazoratchisi, Amir al-haj, vaqflar nazoratchisi, qoʻshinlar nazoratchisi va saltanat sirkotibi[1][13].

Amir Alo ad-Din „Abu Al-Ustul“ (flot otasi) laqabi bilan ham tanilgan. Sulton al-Gʻuri unga yangi Misr flotini qurishni topshirgan. U zamonaviy va kuchli flot tuzadi. Bir muddat flotga oʻzi ham qoʻmondonlik qiladi[4][14].

Keyin u Hijozga ketadi. U yerda isyonkor arablarga qarshi muvaffaqiyatli harbiy yurishlar qiladi. Shuningdek, Hijozda qurilish ishlarini ham olib boradi. Safari davomidad Badr hududida muqaddas Badr quduqini qayta quradi[15][16].

Uning akasi Saʼd ad-Din ibn el-Emam sulton Devonining qozisi etib tayinlangan edi. U ham akasi kabi sultonning eng yaqin kishilaridan biri boʻlgan.

XVIII asrda Mamluklar saltanati qulab, Misr usmonlilar qoʻliga otadi. Al-Imom oilasi Dumyot va Daqahliyadagi bir qancha yirik hududlarni boshqaruvga oladi. Ularning eng mashhurlari Mit el-Shuyux va Mit Tarif hududlaridir. Bu hududlarni bugungi kunda ham el-Emam oilasi boshqaradi[9].

Taniqli aʼzolari

Hasan al-Imom
Hasan al-Imom
  • Abu Uday al-Misriy bin al-Imom — oila asoschisi, Shayx ul-islom. Misr shayxlarining shayxi boʻlgan. Abbosiylar va Fotimiylar davrida ularning tayanchi edi.
  • Qozi Abdul Latif ibn al-Imom — Mahallat ul-Kubro qozisi.
  • Qozi Abu Bakr ibn al-Imom — Samannud qozisi.
  • Qozi Muhib ibn al-Imom — Mahalla al-Kubro qozisi, qozilar qozisining (bosh qozining) noibi va din olimi.
  • Qozi Zayn ad-Din Abdurahim ibn al-Imom.
  • Qozi Abdulqodir ibn al-Imom.
  • Qozi Saʼd ad-Din ibn al-Imom — sulton devoni qozisi.

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 el-Battawi, Hassan Ahmed. أهل العمامة في مصر عصر سلاطين المماليك. Nour Houran for Studies, Publishing and Translation, 2019 — 174-bet. ISBN 9789933600204. Qaraldi: 2024-yil 7-fevral (2024-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan). 
  2. ↑ Amin, Mahammad Mahammad. لأوقاف والحياة الإجتماعية في مصر. Cairo: House of Books and National Archives, 1970 — 124–125-bet. Qaraldi: 2024-yil 7-fevral (2024-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan). 
  3. ↑ Al-Sakhawi. الضوء اللامع لأهل القرن التاسع'. Beirut: Dar al-Kutub al-ilmiyah, 2003 — 27–28-bet. 
  4. ↑ 4,0 4,1 el-Khadim, Samir Ali. الشرق الإسلامي والغرب المسيحي. Dar Al-Rihani Foundation, 1989 — 81-bet. Qaraldi: 2024-yil 7-fevral (2024-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan). 
  5. ↑ „رئيس شركة سيناكولا لمصراوي: الطلب زاد ٣ أضعاف.. و"تغلبنا على الطعم الوحش"“ (ar). مصراوي.كوم. Qaraldi: 2024-yil 6-fevral.
  6. ↑ „حسن الإمام - إخراج فيلموجرافيا، صور، فيديو“ (ar). elCinema.com. Qaraldi: 2024-yil 6-fevral.
  7. ↑ „حسين الإمام - تمثيل فيلموجرافيا، صور، فيديو“ (ar). elCinema.com. Qaraldi: 2024-yil 6-fevral.
  8. ↑ „مودي الإمام - موسيقى فيلموجرافيا، صور، فيديو“ (ar). elCinema.com. Qaraldi: 2024-yil 6-fevral.
  9. ↑ 9,0 9,1 الخطيب, محمد „فاروق الإمام عمدة ميت الشيوخ“. Facebook (2023-yil 9-dekabr).
  10. ↑ „غاية النهاية في طبقات القرآء - المكتبة الوقفية للكتب المصورة PDF“.
  11. ↑ „حسن المحاضرة في تاريخ مصر والقاهرة (ط. الحلبي) - المكتبة الوقفية للكتب المصورة PDF“. waqfeya.net. Qaraldi: 2024-yil 6-fevral.
  12. ↑ „تحميل كتاب غاية النهاية في طبقات القرآء - كتب PDF“ (ar). مجلة الكتب العربية - كتب و روايات. Qaraldi: 2024-yil 6-fevral.
  13. ↑ Ibn Iyas (1982). بدائع الزهور في وقائع الدهور. Misr Umumiy Kitob Boshqarmasi. 5-qism. 239-bet. Asl nusxadan 2024-02-07 sanasida arxivlangan.
  14. ↑ Ibn Iyas (1984). بدائع الزهور في وقائع الدهور. Misr Umumiy Kitob Boshqarmasi. 4-qism. 142–143-betlar. Asl nusxadan 2024-02-07 sanasida arxivlangan.
  15. ↑ Juan Goytisolo (2018). In Spanish Orientation (Islamic Annals). Insutite français d’archéologie orientale. 40-qism. 96-bet. ISBN 978-2-7247-0432-7. Asl nusxadan 2024-02-07 sanasida arxivlangan.
  16. ↑ Abdul Qadir bin Muhammad Al-Jaziri Al-Hanbali (2002). الدرر الفرائد المنظمة في أخبار الحاج وطريق مكة المعظمة. Bayrut: Dar al-Kutub al-Ilmiyah. 2-qism. 168-bet. Asl nusxadan 2024-02-07 sanasida arxivlangan. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Al-Imom_oilasi&oldid=1304594" dan olindi