Al-Farazdaq: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''Hammam ibn Gʻolib''' 641 | '''Hammam ibn Gʻolib''' 641 tugʻilib, 728 - 730 yillarda vafot etgan, eng koʻp '''Al-Farazdaq nomi bilan mashhur''' yoki '''Abu Firas.Mashhur''' [[Arablar|arab]] [[Shoir|shoiri]] edi. | ||
[[Fayl:Al-Farazdaq.jpg|thumb]] | [[Fayl:Al-Farazdaq.jpg|thumb]] | ||
Mashhur arab shoiri Al-Farazdaq Kazma shahrida dunyoga keladi. U Bani Tamim qabilasining asilzoda | Mashhur arab shoiri Al-Farazdaq Kazma shahrida dunyoga keladi. U Bani Tamim qabilasining asilzoda urugʻlaridan boʻlgan. Onasi esa Dabba qabilasiga mansub edi. Uning bobosi Saʼsa obroʻli [[badaviy]] boʻlgan, otasi Gʻolib [[Basra|Basraga]] asos solingunga milodiy 636 yilga qadar hayot kechirgan va oʻzining saxiyligi va mehmondoʻstligi bilan shuhrat qozongan. Al-Farazdaq arablarning eng buyuk [[Klassikalar|mumtoz shoirlaridan]] biri sifatida tanilgan. | ||
Farazdaq 15 yoshidayoq shoir sifatida tanila boshlaydi va xalifa [[Ali|Alining]] maslahatiga | Farazdaq 15 yoshidayoq shoir sifatida tanila boshlaydi va xalifa [[Ali|Alining]] maslahatiga koʻra qisqa vaqt davomida [[Qurʼon]] ilmlariga eʼtiborini qaratadi,ammo tez orada sheʼr yozishga yana qaytadi. U oʻz isteʼdodini asosan [[Satira|satiraga]] bagʻishlaydi va [[Bani Nahshal]] va [[Bani Fuqaim|Bani Fuqaimga]] shun orqali hujum qiladi. Soʻnggi qabiladan boʻlgan Ziyod 669-yilda Basraga [[hokim]] boʻlgach, shoir avval [[Kufa|Kufaga]], soʻngra Ziyodga juda yaqin boʻlgani uchun [[Madina (shahar)|Madinaga]] qochishga majbur boʻladi va u yerda shahar ahli uni yaxshi kutib olishadi,bu paytda Madinada amir Said ibn al-Os hisoblanar edi . Madinada u taxminan oʻn yil qoldi, qabilalar haqida satiralar yozdi, lekin shahar siyosatidan soʻz ochmaydi. | ||
Lekin u isrofgarchilik bilan hayot kechirdi va uning | Lekin u isrofgarchilik bilan hayot kechirdi va uning beʼmani ishqiy sheʼrlari xalifa [[Marvon|Marvon I]] tomonidan haydalishiga olib keldi. Aynan oʻsha paytda u Ziyodning vafotidan xabar topadi va Basraga qaytib keladi va u yerda Ziyodning vorisi Ubayd [[Alloh]] ibn Ziyodning marhamatiga va eʼtiboriga sazovor boʻladi. Uning sheʼrlarining katta qismi nikoh ishlari va munosabatlariga bagʻishlangan edi. U oʻzining vasiylik mavqeidan foydalanib, amakivachchasi Navarning xoxishiga qaramay uylanadi. Basra saroyidan va yana turli qabilalardan yordam soʻraydi, lekin urinishlari behuda ketadi. Hamma shoirning satiralaridan qoʻrqib ketdi. Nihoyat, u [[Makka|Makkaga]] qochib ketdi va siyosiy daʼvogar Umaviylar [[Abdulloh ibn az-Zubayr|Abdulloh ibn Zubayrga]] murojaat qildi, ammo u uni nikohni tasdiqlashga rozi boʻlishga undashga muvaffaq boʻldi. | ||
Tez orada yana janjallar avj ola boshlaydii. Farazdaq Narvarni bezovta qilish maqsadida ikkinchi, | Tez orada yana janjallar avj ola boshlaydii. Farazdaq Narvarni bezovta qilish maqsadida ikkinchi,oʻlimidan keyin esa uchinchi xotin oladi. Nihoyat, u [[Hasan al-Basriy]] aytgan ajrashishlikka rozilik berdi. Yana bir boshqa mavzu uzoq oyatlar turkumiga sabab boʻldi, yaʼni uning raqibi Jarir va uning qabilasi [[Bani Kulaib|Bani Kulayb]] bilan boʻlgan adovatidir. Bu sheʼrlar ''“Jarir nakoid” va “al-Farazdaq”'' nomi bilan nashr etilgan. | ||
Al-Farazdaq [[Damashq xalifaligi|Umaviylar]] [[Xalifalik|xalifasi]] [[Al Volid ibn Abdulmalik|Al-Valid I]] (hukmronligi 705—715) ning rasmiy shoiri hisoblangan, unga bir qancha maqtov asarlar bagʻishlagan. | Al-Farazdaq [[Damashq xalifaligi|Umaviylar]] [[Xalifalik|xalifasi]] [[Al Volid ibn Abdulmalik|Al-Valid I]] (hukmronligi 705—715) ning rasmiy shoiri hisoblangan, unga bir qancha maqtov asarlar bagʻishlagan. | ||
U Makkada Ali ibn Husayn ibn Ali ibn [[Abu Tolib ibn Abdulmuttalib|Abu Tolib]] ( Zaynul-Obidin ) amirni | U Makkada Ali ibn Husayn ibn Ali ibn [[Abu Tolib ibn Abdulmuttalib|Abu Tolib]] ( Zaynul-Obidin ) amirni gʻazablantirib, [[Kaʼba|Kaʼba]] [[Haram|Haramiga]] kirganida aytgan sheʼri bilan mashhurdir. She'r nihoyatda kuchli boʻlgan va aynan shu sheʼri tufayli qamoqqa tushadi. | ||
== Manbaalar == | == Manbaalar == | ||
* [https://web.archive.org/web/20100612113007/http://imamreza.net/eng/imamreza.php?id=881 The Great Revolutionary Shi'ite Poets] | * [https://web.archive.org/web/20100612113007/http://imamreza.net/eng/imamreza.php?id=881 The Great Revolutionary Shi'ite Poets] | ||
[[Turkum:Al-Farazdaq]] | [[Turkum:Al-Farazdaq]] | ||
[[Turkum:7-asr Arabiston | [[Turkum:7-asr Arabiston sheʼriyati]] | ||
[[Turkum:Bani Tamim]] | [[Turkum:Bani Tamim]] | ||
[[Turkum:Shaxsiyatlar]] | [[Turkum:Shaxsiyatlar]] | ||
2026-yil 19-noyabr, 19:16 dagi (joriy) koʻrinishi
Hammam ibn Gʻolib 641 tugʻilib, 728 - 730 yillarda vafot etgan, eng koʻp Al-Farazdaq nomi bilan mashhur yoki Abu Firas.Mashhur arab shoiri edi.

Mashhur arab shoiri Al-Farazdaq Kazma shahrida dunyoga keladi. U Bani Tamim qabilasining asilzoda urugʻlaridan boʻlgan. Onasi esa Dabba qabilasiga mansub edi. Uning bobosi Saʼsa obroʻli badaviy boʻlgan, otasi Gʻolib Basraga asos solingunga milodiy 636 yilga qadar hayot kechirgan va oʻzining saxiyligi va mehmondoʻstligi bilan shuhrat qozongan. Al-Farazdaq arablarning eng buyuk mumtoz shoirlaridan biri sifatida tanilgan.
Farazdaq 15 yoshidayoq shoir sifatida tanila boshlaydi va xalifa Alining maslahatiga koʻra qisqa vaqt davomida Qurʼon ilmlariga eʼtiborini qaratadi,ammo tez orada sheʼr yozishga yana qaytadi. U oʻz isteʼdodini asosan satiraga bagʻishlaydi va Bani Nahshal va Bani Fuqaimga shun orqali hujum qiladi. Soʻnggi qabiladan boʻlgan Ziyod 669-yilda Basraga hokim boʻlgach, shoir avval Kufaga, soʻngra Ziyodga juda yaqin boʻlgani uchun Madinaga qochishga majbur boʻladi va u yerda shahar ahli uni yaxshi kutib olishadi,bu paytda Madinada amir Said ibn al-Os hisoblanar edi . Madinada u taxminan oʻn yil qoldi, qabilalar haqida satiralar yozdi, lekin shahar siyosatidan soʻz ochmaydi.
Lekin u isrofgarchilik bilan hayot kechirdi va uning beʼmani ishqiy sheʼrlari xalifa Marvon I tomonidan haydalishiga olib keldi. Aynan oʻsha paytda u Ziyodning vafotidan xabar topadi va Basraga qaytib keladi va u yerda Ziyodning vorisi Ubayd Alloh ibn Ziyodning marhamatiga va eʼtiboriga sazovor boʻladi. Uning sheʼrlarining katta qismi nikoh ishlari va munosabatlariga bagʻishlangan edi. U oʻzining vasiylik mavqeidan foydalanib, amakivachchasi Navarning xoxishiga qaramay uylanadi. Basra saroyidan va yana turli qabilalardan yordam soʻraydi, lekin urinishlari behuda ketadi. Hamma shoirning satiralaridan qoʻrqib ketdi. Nihoyat, u Makkaga qochib ketdi va siyosiy daʼvogar Umaviylar Abdulloh ibn Zubayrga murojaat qildi, ammo u uni nikohni tasdiqlashga rozi boʻlishga undashga muvaffaq boʻldi.
Tez orada yana janjallar avj ola boshlaydii. Farazdaq Narvarni bezovta qilish maqsadida ikkinchi,oʻlimidan keyin esa uchinchi xotin oladi. Nihoyat, u Hasan al-Basriy aytgan ajrashishlikka rozilik berdi. Yana bir boshqa mavzu uzoq oyatlar turkumiga sabab boʻldi, yaʼni uning raqibi Jarir va uning qabilasi Bani Kulayb bilan boʻlgan adovatidir. Bu sheʼrlar “Jarir nakoid” va “al-Farazdaq” nomi bilan nashr etilgan.
Al-Farazdaq Umaviylar xalifasi Al-Valid I (hukmronligi 705—715) ning rasmiy shoiri hisoblangan, unga bir qancha maqtov asarlar bagʻishlagan.
U Makkada Ali ibn Husayn ibn Ali ibn Abu Tolib ( Zaynul-Obidin ) amirni gʻazablantirib, Kaʼba Haramiga kirganida aytgan sheʼri bilan mashhurdir. She'r nihoyatda kuchli boʻlgan va aynan shu sheʼri tufayli qamoqqa tushadi.
Manbaalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]1."Al-Farazdaq Biography"poetry Soup.
2."Farazdaq center lauds:Kuwait News Agency/ 22may.2014
3.Al Farazdaq at the Encyclopeadia Britannica
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Media related to Al-Farazdaq at Wikimedia Commons
- Works related to Al-Farazdaq at Wikisource
- The Great Revolutionary Shi'ite Poets