Al-Axdoriy
Sayyidiy Abdurahmon ibn Muhammad al-Axdoriy | |
|---|---|
سيدي عبد الرحمن بن محمد الأخضري | |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | 1515 |
| Vafoti | 1575 |
| Dini | Islom |
| Tavallud shahri | Biskra, Jazoir |
| Kelib chiqishi | al-Axdoriy sulolasi |
| Boshqa nomlari | Ibn al-Axdoriy |
| Kasbi | Ulamo, astronom, mantiqshunos, shoir, huquqshunos |
Sayyidiy Abdurahmon ibn Muhammad as-Sagʻir ibn Muhammad ibn Sayyidiy Amir al-Axdoriy al-Bisikriy (arabcha: سيدي عبد الرحمن بن محمد الصغير بن محمد بن سيدي عمرو الأخضري; 1512–1575; al-Axdoriy (arabcha: الأخضري) nomi bilan tanilgan) — arab shoiri, mantiqshunosi, astronom va Molikiy huquqshunosi.
U keng ommalashgan didaktik sheʼr — „As-Sullam al-muravnaq fiy ʻilm al-mantiq“ („Mantiq ilmi sari bezatilgan narvon“) muallifidir. 144 misradan iborat ushbu sheʼr al-Abhariyning Kitab al-Isaghuji asarining sheʼriy bayoni boʻlib, islomiy mantiq tamoyillarini bayon qiladi hamda mantiqdan islom aqidasi va fiqhni asoslashda qanday foydalanish mumkinligini tushuntiradi. Asar musulmon olamida mantiqqa kirish qoʻllanmasi sifatida oʻrganiladi[1] va koʻpincha al-Axdoriyning oʻz nasriy sharhi bilan birga oʻqiladi.
Shuningdek, u yana bir asar — „al-Javhar ul-Maknun“ yoki „Al-Javahir al-Maknuna fi’l-maʼni waʼl-bayan waʼl-badi“ni yozgani bilan ham tanilgan.
Kelib chiqishi
Al-Axdoriy hozirgi Jazoir hududidagi Biskrada tugʻilgan; u shuningdek Yamanning Ibb mintaqasidagi Banu al-Axdoriy (arabcha: بنو الأخضري) arab qabilasidan boʻlgan, sharifiy arab oilasiga (yaʼni oliy nasab — sharafli avlod) mansubligi qayd etiladi; bu qabila 680-yillardan beri Jazoirda mavjud boʻlib, Marokash, Jazoir va Liviyada Kabilat al-Axdoriyyah (arabcha: قبيلة الأخضرية) nomi bilan koʻproq tanilgan.
Asarlari
Al-Axdoriy aqliy ilmlar, shariat, fiqh, tilshunoslik, matematika va astronomiya kabi bir qancha sohalarda koʻplab asarlar yozgan.
- As-Sullam al-munavraq fiy ʻilm al-mantiq („Mantiq ilmi sari bezatilgan narvon“; arabcha: السلم المُنَوْرَقِ في علم المنطق): islomiy mantiq haqida 144 misrali sheʼr. Bu asarni fransuz sharqshunosi Lyusyen milodiy 1921-yilda tarjima qilgan va uni xalqaro miqyosdagi eng buyuk kitoblardan biri deb hisoblagan.
- „مختصر الأخضري في العبادات“ على مذهب الإمام مالك
- „نظم الجوهر المكنون في ثلاثة فنون: في علم البلاغة والبيان والبديع“
- „حلية اللب المصون على الجواهر المكنون“
- „منظومة الدرة البيضاء في الفرائض والحساب“
- „منظومة الدرة البيضاء في أحسن الفنون والأشياء“
- „نظم السلم المرونق في المنطق“
- „شرح السلم المرونق المذكور“
- „نظم السراج في علم الفلك“
- „نظم منثور ابن آجروم الدرر البهية على نظم الاجرومية“
- „نظم أزهر المطالب في هيئة الأفلاك والكواكب في علم الاسطرلاب“
- „قصيدة مدح النبي خالد بن سنان“
- „شعر القدسية واللامية في التصوف“
Yana qarang
Manbalar
- ↑ „Inheritors Ijaza“. 2012-yil 17-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 20-aprel.