Kontent qismiga oʻtish

Al-Axdoriy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Sayyidiy Abdurahmon ibn Muhammad al-Axdoriy
سيدي عبد الرحمن بن محمد الأخضري
Shaxsiy maʼlumotlar
Tavalludi 1515
Vafoti 1575
Dini Islom
Tavallud shahri Biskra, Jazoir
Kelib chiqishi al-Axdoriy sulolasi
Boshqa nomlari Ibn al-Axdoriy
Kasbi Ulamo, astronom, mantiqshunos, shoir, huquqshunos

Sayyidiy Abdurahmon ibn Muhammad as-Sagʻir ibn Muhammad ibn Sayyidiy Amir al-Axdoriy al-Bisikriy (arabcha: سيدي عبد الرحمن بن محمد الصغير بن محمد بن سيدي عمرو الأخضري‎‎; 1512–1575; al-Axdoriy (arabcha: الأخضري‎‎) nomi bilan tanilgan) — arab shoiri, mantiqshunosi, astronom va Molikiy huquqshunosi.

U keng ommalashgan didaktik sheʼr — „As-Sullam al-muravnaq fiy ʻilm al-mantiq“ („Mantiq ilmi sari bezatilgan narvon“) muallifidir. 144 misradan iborat ushbu sheʼr al-Abhariyning Kitab al-Isaghuji asarining sheʼriy bayoni boʻlib, islomiy mantiq tamoyillarini bayon qiladi hamda mantiqdan islom aqidasi va fiqhni asoslashda qanday foydalanish mumkinligini tushuntiradi. Asar musulmon olamida mantiqqa kirish qoʻllanmasi sifatida oʻrganiladi[1] va koʻpincha al-Axdoriyning oʻz nasriy sharhi bilan birga oʻqiladi.

Shuningdek, u yana bir asar — „al-Javhar ul-Maknun“ yoki „Al-Javahir al-Maknuna fi’l-maʼni waʼl-bayan waʼl-badi“ni yozgani bilan ham tanilgan.

Kelib chiqishi

Al-Axdoriy hozirgi Jazoir hududidagi Biskrada tugʻilgan; u shuningdek Yamanning Ibb mintaqasidagi Banu al-Axdoriy (arabcha: بنو الأخضري‎‎) arab qabilasidan boʻlgan, sharifiy arab oilasiga (yaʼni oliy nasab — sharafli avlod) mansubligi qayd etiladi; bu qabila 680-yillardan beri Jazoirda mavjud boʻlib, Marokash, Jazoir va Liviyada Kabilat al-Axdoriyyah (arabcha: قبيلة الأخضرية‎‎) nomi bilan koʻproq tanilgan.

Asarlari

Al-Axdoriy aqliy ilmlar, shariat, fiqh, tilshunoslik, matematika va astronomiya kabi bir qancha sohalarda koʻplab asarlar yozgan.

  • As-Sullam al-munavraq fiy ʻilm al-mantiq („Mantiq ilmi sari bezatilgan narvon“; arabcha: السلم المُنَوْرَقِ في علم المنطق‎‎): islomiy mantiq haqida 144 misrali sheʼr. Bu asarni fransuz sharqshunosi Lyusyen milodiy 1921-yilda tarjima qilgan va uni xalqaro miqyosdagi eng buyuk kitoblardan biri deb hisoblagan.
  • „مختصر الأخضري في العبادات“ على مذهب الإمام مالك
  • „نظم الجوهر المكنون في ثلاثة فنون: في علم البلاغة والبيان والبديع“
  • „حلية اللب المصون على الجواهر المكنون“
  • „منظومة الدرة البيضاء في الفرائض والحساب“
  • „منظومة الدرة البيضاء في أحسن الفنون والأشياء“
  • „نظم السلم المرونق في المنطق“
  • „شرح السلم المرونق المذكور“
  • „نظم السراج في علم الفلك“
  • „نظم منثور ابن آجروم الدرر البهية على نظم الاجرومية“
  • „نظم أزهر المطالب في هيئة الأفلاك والكواكب في علم الاسطرلاب“
  • „قصيدة مدح النبي خالد بن سنان“
  • „شعر القدسية واللامية في التصوف“

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ „Inheritors Ijaza“. 2012-yil 17-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 20-aprel.

Havolalar