Kontent qismiga oʻtish

Al-Avhad

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Al-Avhad (arabcha: الاوحد‎‎) Fotimiy vaziri va kvazi-sulton, Badr al-Jamoliyning (h. 1074–1094) katta oʻgʻli edi[1]. Uning otasi 1073-yilda Misrda hokimiyatni qoʻlga kiritish uchun Akrani tark etganda, al-Avhad onasi va opa-singillari bilan shaharni tark etmaydi va u yerda qoladi. Oradan koʻp oʻtmay shahar turkman boshligʻi Şöglü qoʻliga oʻtadi. Damashqning turkman hukmdori Atsiz ibn Uvoq ularni topshirishni talab qilgan boʻlsa-da, Şöglü Atsiz bilan raqobatida Badrning marhamatiga erishish maqsadida, oxir-oqibat ularni Misrga yuboradi[2]. Al-Avhad Misrga kelganidan koʻp oʻtmay, 1076-yilga kelib lavozimda boʻlgan holda, Iskandariya hokimi etib tayinlandi[3].

Otasi saroyidan Qohiraga chetlashtirilgach, al-Avhad Misr ustidan hokimiyatini mustahkamlash jarayonida Badrning tozalashlari chogʻida qarindoshlari oʻldirilgan bir zobit taʼsiriga tushib qoladi. Al-Avhadning xatti-harakati otasining ishonchsizligiga sabab boʻladi va uni oʻz pozitsiyasini oʻzgartirishga koʻndirish uchun oʻgay ukasi al-Afdal ham oʻz elchilarini Iskandariyaga yuboradi. Bu urinishlar muvaffaqiyatsiz tugaydi va 1084-yil bahorida Badr qoʻshinlari tomonidan Iskandariyaning qamal qilinishiga olib keladi. Shahar taslim boʻladi va al-Avhad otasiga taslim boʻlib, u bilan birga Qohiraga olib ketiladi[4]. Badr shuningdek, voris sifatida al-Avhad oʻrniga kichik oʻgʻli al-Afdalni tayin qiladi[5]. Koʻp oʻtmay Badrga al-Avhad uni oʻldirishga suiqasd uyushtirmoqda degan yangi mish-mishlar yetib keldi. Al-Avhad qamoqqa tashlandi va uning boshqa hamfikrlari qatl qilindi[5]. Nihoyat, 1087-yil 29-avgustda al-Avhad ehtimol uni ozod qilishga qaratilgan navbatdagi fitnaning oldini olish maqsadida boʻgʻib oʻldirish yoʻli bilan qatl etildi[5].

Manbalar

  1. ↑ Halm 2014, s. 45.
  2. ↑ Halm 2014, ss. 24–25, 45.
  3. ↑ Halm 2014, ss. 45, 49.
  4. ↑ Halm 2014, ss. 45–46.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Halm 2014, s. 46.

Adabiyotlar