Al-Abbos masjidi
| Masjid | |
 | |
| Mamlakat |  Yaman
|
| Hudud | Oʻrta Sharq |
| Joylashuvi | Xavlon mintaqasi, Sano shahrining janubi-sharqi, Asnaf qishlogʻi |
| Koordinatalar | 15°12′29″N 44°25′52″E / 15.20804°N 44.43112°E |
| Asoschi | Sulton Muso ibn Muhammad al-Fotih |
| Minoralar soni | 1 |
| Minoralar soni | 1 |
Al-Abbos masjidi – tarixiy masjid, Yamanning Xavlon mintaqasi Sano shahrining janubi-sharqiy qismidagi Asnaf qishlogʻida joylashgan. Milodiy 1125-yilda (hijriy 519) Sulayhiylar sulolasi davrida sulton Muso ibn Muhammad al-Fotih tomonidan bunyod etilgan[1]. Masjid islomdan avvalgi davrlardan beri muqaddas hisoblangan joyda qurilgan[1].
Tarixi
Masjid milodiy 1125-yilda asos solingan boʻlib, bu haqida binoning ichidagi bitiklarda qayd etilgan. Masjid shu yerda dafn etilgan deb ishoniladigan nufuzli islomiy shaxs Al-Abbos nomi bilan atalgan[2].
1980-yillarga kelib, masjid tomi yoshi va atrof-muhit sharoitlari tufayli yemirila boshladi. 1985-yilda Yaman hukumati Fransuz Yaman tadqiqotlari markazidan yordam soʻradi[3]. Tom ehtiyotkorlik bilan qismlarga ajratilib, saqlab qoʻyish uchun Sano shahridagi Yaman milliy muzeyiga olib borildi[2].
Masjidning restavratsiya ishlari 1987-yilda boshlangan boʻlib, yamanlik va fransuz mutaxassislar jamoasi, jumladan, konservator Marylene Barret va meʼmor Abdulloh al-Hadromiy boshchiligida olib borildi. Restavratsiya 1996-yilda yakunlangan boʻlib, unda inshootning asl holatini va meʼmoriy merosini saqlab qolishga alohida eʼtibor qaratilgan[3].
Meʼmorchiligi
Binoda 6 ta ustun bor, ulardan 4 tasi qadimiy tosh ustun, 2 tasi xom gʻishtdan ishlangan. 3 ta tosh ustun hanuzgacha oʻzining asli oʻyma naqshli ustun boshlarini saqlab qolgan. Devorning pastki qismi toshdan, yuqori qismi esa xom gʻishtdan qurilgan boʻlib, bu Yaman uchun anʼanaviy qurilish usuli hisoblanadi[4].
Tomi 22 ta kasetali yogʻoch panellardan iborat boʻlib, ular oʻsimlik shaklidagi va geometrik naqshlar, shuningdek, boʻyalgan va tilla suvi yugurtirilgan arab xattotligi bilan bezatilgan. Ushbu tom restavratsiya ishlarining asosiy yoʻnalishlaridan biri boʻlgan[2][5].
Restavratsiya va eʼtirof
Al-Abbos masjidining restavratsiyasi 2004-yilda Ogʼa Xon meʼmorchilik mukofoti bilan taqdirlangan[3].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 „Archnet > Site > Al-Abbas Mosque Restoration“ (en-US). www.archnet.org. 2025-yil 9-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 2-iyun.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „Archnet > Publication > Restoration of Al-Abbas Mosque“ (en-US). www.archnet.org. 2025-yil 2-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 2-iyun.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 „Restoration of Al-Abbas Mosque“. Aga Khan Development Network. Qaraldi: 2025-yil 2-iyun.
- ↑ „مسجد العباس.. تحفة معمارية عمرها قرابة 900 عام“ (ar). Qaraldi: 2025-yil 2-iyun.
- ↑ „Al-Abbas Mosque Restoration“. Archnet. 2025-yil 14-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 2-iyun.