Air Tiris jomʼe masjidi
| Masjid | |
Air Tiris jom’e masjidi
Masjid Jami Air Tiris | |
 | |
| Mamlakat |  Indoneziya
|
| Hudud | Riau |
| Yoʻnalishi | sunniy |
| Masjid turi | Jomeʼ-Masjid |
| Meʼmoriy uslub | malay va xitoy meʼmorchiligi |
| Meʼmor | H. Burhanuddin |
| Binokorlik tashabbuschisi | Datuk Ongku Mudo Songkal |
| Homiylar | Air Tiris qishlog‘idagi 24 ta qabila yetakchilari |
| Binokorlik | 1901—1904 |
| Minoralar soni | 1 ta |
| Minoralar soni | 1 ta |
| Holati | amaldagi |
| Tarovih | 
|
| Saharlik va iftorlik |
|
Air Tiris jomʼe masjidi – Indoneziyaning Riau hududidagi tarixiy jome masjiddir. Masjid mixsiz qurilgani bilan mashhur boʻlib, Riau provinsiyasining madaniy merosi sifatida eʼtirof etiladi. Masjid Air Tiris qishlogʻida, Kampar regentligida, Riau provinsiyasi poytaxti Pekanbarudan 50 km masofada joylashgan[1]. Masjid 2004-yilda Madaniyat va turizm vaziri I Gede Ardhika tomonidan qabul qilingan KM.13/PW.007/MKP/2004-son qaroriga asosan rasmiy ravishda Madaniy meros obyekti sifatida belgilangan[2].
Tarifi
Air Tiris jome masjidi 1901-yilda qurilgan va 1904-yilda ochilgan boʻlib, u Kampar regentligidagi eng qadimiy masjiddir. U malay va xitoy meʼmoriy uslublari uygʻunligida qurilgan, tomi esa piramida shaklidagi uch qavatli koʻrinishga ega. Dastlab butun bino, jumladan tom qismi ham yogʻochdan boʻlgan, biroq hozir tom qismi tunuka tom bilan almashtirilgan. Binoda 40 ta yogʻoch ustun bor boʻlib, ular juma namozi uchun zarur boʻlgan eng kam odam sonini anglatadi. Shuningdek, u faqat yogʻoch qoziqlar (tayoqcha mixlar) bilan, mixsiz qurilgani bilan noyob boʻlib, shu bois eng kam xarajat bilan bunyod etilgan[1][2].
Bino dastlab 1881-yilda tashkil etilgan, daryo boʻyidagi Air Tiris bozori joylashgan hududda boʻlgan. Masjid qurilishi Air Tiris mahalliy aholisi tomonidan birgalikda, mahalliy yetakchi Datuk Ongku Mudo Songkal boshchiligida amalga oshirilgan[3]. Meʼmori H. Burhanuddin boʻlgan, qurilish qoʻmitasiga esa Air Tiris qishlogʻidagi 24 ta qabilaning yetakchilari jalb etilgan[3]. Aytilishicha, bino Markaziy Yavadagi Demak masjididan ilhomlangan. Masjid 10 ta buyvol soʻyish orqali oʻtkazilgan qurbonlik (marosimiy hayvon soʻyish) bilan ochilgan[1][2].
Mahalliy aholi masjidni ilohiy qudrat asraydi, deb hisoblaydi. Rivoyat qilinishicha, Niderlandiya mustamlaka hukumati bir paytlar masjidni moy sepib yoqib yuborishga uringan, ammo masjid zarar koʻrmagan[3]. 2016-yilda kuchli toshqin boʻlib, atrof hududlarni suv bosgan, biroq masjid hovlisida suv koʻtarilmagan. Masjid ichida mahalliylar ilohiy qudrat berilgan deb biladigan bir necha ashyolar mavjud, jumladan masjidning ikkita yogʻoch ustuni hamda buyvol boshiga oʻxshash shakldagi muqaddas tosh mavjud[1].
Masjid mahalliy aholi uchun mashhur ziyorat maskani boʻlib, ayniqsa Isro va Meʼroj, Mavlud an-Nabiy va Iyd al-Fitr kabi islomiy bayramlarda koʻpchilik tashrif buyuradi. Soʻnggi paytlarda bu joyga xalqaro sayyohlar ham koʻp kelmoqda, ayniqsa Malayziya va Singapurdan[1].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Wisata Religi Masjid Jami' di Kampar Riau, Dibangun Tanpa Paku hingga Dianggap Keramat. Kompas. Retrieved March 30, 2021.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Ayo Kenali Sejarah Masjid Jami’ Air Tiris (Wayback Machine saytida 2019-09-28 sanasida arxivlangan). Ponpes Babussalam. Retrieved March 30, 2021.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Kisah Masjid Air Tiris, Berkali-kali Selamat dari Bencana. dream.co.id. Retrieved March 30, 2021.
Havolalar
Vikiomborda „Air Tiris jomʼe masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
 | Masjid haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berishingiz mumkin. |