Ahmad Hasan al-Bakr
| [[Image:Fayl:
| |
| Mansabda boʻlgan yillari 1968-yildan – 1979-yilgacha | |
|
Tavalludi |
1914 Iroq Qirolligi |
|---|---|
| Vafoti | 1982 Iroq Respublikasi |
| Siyosiy partiya | al-Baʼs |
Ahmad Hasan al-Bakr (arabcha: أحمد حسن البكر; 1914-yil 1-iyul — 1982-yil 4-oktyabr) — Iroq siyosatchisi va harbiy arbobi. 1968-yildan 1979-yilgacha Iroq prezidenti bo‘lgan. U Baas partiyasi yetakchilaridan biri sifatida mamlakatda hokimiyatni qo‘lga olishda muhim rol o‘ynagan.
Biografiya
Erta hayoti va ta’limi Ahmad Hasan al-Bakr 1914-yil 1-iyul kuni Usmonli imperiyasi tarkibidagi Tikrit shahrida tug‘ildi. Boshlang‘ich ta’limni tugatgach, harbiy sohaga qiziqib, 1930-yillarda Bag‘dod harbiy akademiyasiga o‘qishga kirdi. 1938-yilda ushbu akademiyani muvaffaqiyatli tamomladi va zobit sifatida xizmat faoliyatini boshladi.
Harbiy faoliyat Al-Bakr armiyada turli lavozimlarda ishlagan. Siyosiy qarashlari tufayli bir necha bor xizmatdan chetlatilgan bo‘lsa-da, harbiy tajribasi va qat’iyati uni tez orada yuqori lavozimlarga qaytishiga yordam berdi
Siyosiy faoliyat
U Baas partiyasining faol a’zolaridan edi. 1963-yilda sodir bo‘lgan davlat to‘ntarishida faol ishtirok etib, qisqa muddat Iroq Bosh vaziri bo‘lib ishladi. 1968-yilda Baas partiyasi hokimiyatni qayta egallaganidan so‘ng Ahmad Hasan al-Bakr Iroq Prezidenti etib tayinlandi.
Prezidentlik davri
Prezident sifatida u mamlakatda keng qamrovli iqtisodiy va ijtimoiy islohotlarni amalga oshirdi. Xususan, 1972-yilda Iroq neft sanoati milliylashtirildi. Ta’lim va sog‘liqni saqlash tizimiga katta mablag‘lar yo‘naltirildi. Shu bilan birga, uning hokimiyati davrida siyosiy muxolifat qat’iy nazorat ostiga olindi.
Saddam Husaynning kuchayishi
Al-Bakrning jiyani bo‘lgan Saddam Husayn 1970-yillarda asta-sekin siyosiy ta’sirini oshirib bordi. 1979-yilda Ahmad Hasan al-Bakr sog‘lig‘i yomonlashgani bois prezidentlikdan iste’foga chiqdi va hokimiyatni Saddam Husaynga topshirdi.
Vafoti
Ahmad Hasan al-Bakr 1982-yil 4-oktyabrda, o‘z tug‘ilib o‘sgan Tikrit shahrida vafot etdi.
Manbalar
Tripp, Charles. A History of Iraq. Cambridge University Press, 2000.
Marr, Phebe. The Modern History of Iraq. Westview Press, 2012.
Biografiya qutichasi
Andoza:Biografiya