Afgʻoniston ayollar milliy kriket jamoasi
Afgʻoniston ayollar milliy kriket jamoasi — Afgʻonistonni xalqaro ayollar kriket musobaqalarida ifodalovchi jamoa. Jamoa birinchi marta 2010-yilda tashkil etilgan, ammo faqat bitta turnirda qatnashgan, chunki mamlakatdagi ayrim ijtimoiy va siyosiy cheklovlar tufayli ayollar sporti rivojlanishiga toʻsqinlik qilingan[1]. 2020-yilda jamoani qayta tiklashga urinish boʻlib, Afgʻoniston Kriket Kengashi 25 oʻyinchiga markaziy shartnomalar bergan. Shu bilan birga, 2021-yilda Tolibonning Kobulni egallashi va ayollar sportiga qoʻyilgan taqiq natijasida jamoa faoliyatini toʻxtatgan.
Tarixi
2010–2014-yiilar
Jamoa birinchi marta 2010-yilda tashkil etilgan[2], ammo 2014-yilda faoliyatini toʻxtatgan[1]. Jamoa hech qachon ICC musobaqalarida rasmiy vakil sifatida oʻynamagan, biroq 2011-yilda Quvaytda oʻtkazilgan ACC Ayollar Twenty20 chempionatida qatnashishi rejalashtirilgan edi. Musobaqa 17–25 fevral kunlari boʻlib oʻtgan. Ammo Afgʻonistonda ayollar sportiga qarshi boʻlgan ayrim ijtimoiy cheklovlar tufayli jamoa Quvaytga yoʻl olmadan turnirdan chiqishga majbur boʻlgan[3].
2012-yilda jamoa Tojikistonning Dushanbe shahrida oʻtkazilgan 6 jamoali turnirda ishtirok etgan[4], toʻrtta oʻyinda gʻalaba qozonib va bir oʻyinni durang bilan yakunlab chempionlikni qoʻlga kiritgan[5].
2020–2021-yil avgustgacha
2020-yil noyabrda Afgʻoniston Kriket Kengashi 25 oʻyinchiga markaziy shartnomalar bergan va ularni xalqaro ICC musobaqalarida qatnashadigan milliy jamoani shakllantirishga jalb qilgan[6][7]. 2020-yil oktabrda ACB tanlangan iqtidorli oʻyinchilar uchun Alokozay Kobul Xalqaro Kriket Maydonida malaka va jismoniy tayyorgarlik hamda milliy jamoa sinov lagerini tashkil qilgan[8][9].
2021-yil aprel oyida ICC barcha toʻliq aʼzo ayollar milliy jamoalariga doimiy Test va Bir Kunlik (ODI) maqomini berilgan[10].
Qochqinlik
2021-yilda Tolibonning hujumi va 15-avgust kuni Kobulning egallanishidan soʻng, Afgʻoniston ayollar kriket jamoasi aʼzolarining xavfsizligi va ayollar kriketini rivojlantirish boʻyicha xavotirlar kuchaygan[11][12][13]
2021-yil 31-avgust holatiga koʻra, jamoaning uch nafar aʼzosi — Roya Samim va uning ikki ukasi — Kanadada qochqinlikda boʻlgan. Samim jamoaning Afgʻonistonda qolgan aʼzolari Tolibondan qoʻrqayotganini bildirgan. U shuningdek, jamoa aʼzolari Afgʻonistondan evakuatsiya soʻrab yuborgan elektron xatlarda Xalqaro Kriket Kengashi (ICC) javob bermaganini, Afgʻoniston Kriket Kengashi (ACB) esa „Kut“ deyishdan boshqa yordam bermaganini aytgan. ICC esa yordam soʻralgan xatlar kelganini bilmasligini va vaziyatni yaqindan kuzatayotganini bildirgan. The Guardian nashrining xabariga koʻra, ICC ACB bilan aloqada boʻlib, yakka harakat qilmaslikka harakat qilgan. ACB vakili Tolibon erkaklar kriketini davom ettirishga ijobiy qarashini bildirgan[14].
Kobulning egallanishidan keyin jamoa aʼzolaridan biriga Tolibon tomonidan „agar yana kriket oʻynashga urinadigan boʻlsa, oʻldiriladi“ degan tahdid qilgan. 2021-yil 2-sentabr holatiga qochqinlikda boʻlgan boshqa bir jamoa aʼzosi ICC ayollar kriket jamoasiga yordam bermaganini, faqat ACB bilan muloqot qilganini va jamoani doimo hayratga solganini taʼkidlagan. Bir necha jamoa aʼzolari ayollar jamoasini qayta tashkil qilish boʻyicha umidlarini bildirgan[15].
ACB bosh direktori Hamid Shinwari 2021-yil sentabr boshida Afgʻoniston ayollar milliy kriket jamoasi faoliyati „toʻxtatilishini“ kutayotganini aytgan[16]. Tolibon shuningdek, afgʻon ayollari sport bilan shugʻullanishdan cheklanishini bildirgan[17]. Biroq ACB raisi Azizullah Fazli keyinchalik Al Jazeera intervyusida ayollar kriket oʻynashga ruxsat olishini va faoliyatlari toʻxtatilmasligini tushuntirgan[18].
2023-yil aprel holatiga koʻra, jamoaning aksariyati Avstraliyada qayta birlashgan[19]. Qochqin afgʻon ayollaridan tashkil topgan jamoa yaratish boʻyicha bir nechta urinishlar amalga oshirilgan[20]
2025-yil yanvarida, ilgari ACB bilan shartnoma tuzgan 21 oʻyinchi Avstraliyada „Afghan Womenʼs XI“ nomi ostida namoyish oʻyini oʻtkazgan[21][22].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 „Afghan Girls Want A (Cricket) League Of Their Own“. Radio Liberty (2018-yil 18-aprel).
- ↑ First womenʼs cricket team for Afghanistan
- ↑ „Afghanistan's Pioneer Women“. Asian Cricket Council (2011-yil 15-avgust).
- ↑ „اعتراض تیم ملی کریکت زنان افغانستان“. 2015-yil 2-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 23-mart.
- ↑ „تیم کرکت دختران افغان، بر سکوی قهرمانی - ورزش - کریکت“. 2016-yil 3-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 23-mart.
- ↑ „ACB to award central contracts to 25 female cricketers“. Afghanistan Cricket Board. 2020-yil 5-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 5-noyabr.
- ↑ „ACB shortlists 25 for national women's team“. CricBuzz (2020-yil 5-noyabr). Qaraldi: 2020-yil 5-noyabr.
- ↑ „Women cricketers defy threats to play for Afghanistan“. news.trust.org. Qaraldi: 2021-yil 18-avgust.
- ↑ „Afghanistan Cricket Board urges patience with women's initiatives“ (en). ESPNcricinfo. Qaraldi: 2021-yil 18-avgust.
- ↑ „The International Cricket Council (ICC) Board and Committee meetings have concluded following a series of virtual conference calls“. ICC (2021-yil 1-aprel). Qaraldi: 2021-yil 1-aprel.
- ↑ „Return of Taliban deals a body blow to Afghanistan cricket and women's football teams“ (en). Sify. 2021-yil 18-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 18-avgust.
- ↑ „Afghan female athletes told to go into hiding and delete online profiles in fear of Taliban“ (en). inews.co.uk (2021-yil 17-avgust). Qaraldi: 2021-yil 18-avgust.
- ↑ „Afghan women's team expected to be stopped“. BBC Sport (2021-yil 18-avgust). Qaraldi: 2021-yil 19-avgust.
- ↑ Aldred, Tanya. „Afghanistan women's cricketers left feeling abandoned by authorities“ (2021-yil 31-avgust). 2021-yil 31-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 1-sentyabr.
- ↑ Wright, George. „Afghanistan women's cricket team: Players hiding in Kabul fear Taliban rule“ (2021-yil 2-sentyabr). 2021-yil 2-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 2-sentyabr.
- ↑ „Afghan women to be banned from playing sport, Taliban say“ (en). The Guardian (2021-yil 8-sentyabr). Qaraldi: 2021-yil 8-sentyabr.
- ↑ Ghani, Faras. „Ban? No ban? Afghan cricket chief offers hope to women athletes“. Al Jazeera (2021-yil 13-oktyabr). Qaraldi: 2024-yil 20-iyun.
- ↑ Ghani, Faras. „Ban? No ban? Afghan cricket chief offers hope to women athletes“. Al Jazeera (2021-yil 13-oktyabr). Qaraldi: 2024-yil 20-iyun.
- ↑ Afghanistan womenʼs cricket team: In limbo and in exile in Australia, George Wright, BBC Sport, 18 April 2023
- ↑ Babar, Um-E-Aymen. „Banned, ignored and still in exile: The story of the Afghanistan women's cricket team who fled for safety“. SkySports (2024-yil 2-noyabr). Qaraldi: 2024-yil 28-noyabr.
- ↑ BUCKLE, GREG. „Afghanistan's female cricketers reunite for a match after 3 years in exile due to Taliban ban“ (en). AP News (2025-yil 29-yanvar). Qaraldi: 2025-yil 11-fevral.
- ↑ Nicholson, Raf. „'We are making history': Afghanistan women's cricket team offer hope for future“. The Guardian (2025-yil 29-yanvar).