Addas

Addas (arabcha: عَدَّاس‎‎) — islom paygʻambari Muhammad davrida Makkaning janubidagi togʻli hudud hisoblangan Toifda yashagan yosh nasroniy qul bola. Asli Nineviyadan boʻlib, Toifning gʻarbiy viloyatidan islomni qabul qilgan birinchi kishi boʻlgani aytiladi^[1].

Hayoti

619-yilda Muhammad paygʻambar Quraysh qabilasi taʼqibidan qochish va kishilarni islom diniga daʼvat qilish uchun Toif shahriga bordi. U yerda, asosan, Saqif qabilasi yashar, qabila vakillari esa al-Lat maʼbudasiga sigʻinar edi^[2]^[3].

Muhammad paygʻambar Toif shahri boshliqlari Abduyalil ibn Amr ibn Umayr hamda uning aka-ukalari Masʼud va Habib bilan uchrashdi^[3]. Ular Muhammad paygʻambarning daʼvatini rad etib, shahar aholisini unga tosh otishga va shahardan quvib chiqarishga undadi^[2]. Buning oqibatida Muhammad paygʻambar jarohatlandi va makkalik aka-ukalar Utba va Shayba ibn Robiyaga tegishli bogʻdagi devor panasiga berkinishga urindi^[2]^[3]^[4].

Aka-ukalar oʻz qullari Addasga paygʻambar Muhammadga uzum tortiq etishni buyurdilar^[5]^[6]. Paygʻambar uzumga qoʻl uzatishdan oldin bismilloh dedi, Addas esa bundan hayratlandi va Arabiston odamlari bunday demasliklarini aytdi^[2].

Shunda muborak paygʻambar undan qayerdan kelganini va dini nima ekanini soʻradi. U: „Men nineviyalik nasroniyman“, — deb javob berdi. „Solih kishi Yunus ibn Matto shahridan-a?“ — dedi muborak paygʻambar. Addas hayron boʻlib: „Yunus haqida qayerdan bilasiz, siz kimsiz?“ — deb soʻradi. Shunda muborak paygʻambar: „U mening birodarim, u Allohning paygʻambari edi, men ham Allohning paygʻambariman“, — deb javob berdi.
— Omina Odil, „Muhammad, the Messenger of Islam: His Life and Prophecy“, 147.

Shundan soʻng Addas Muhammadning paygʻambar ekanligini tan oldi va uning boshini, qoʻllari hamda oyoqlarini oʻpdi^[6]^[7].

Manbalar

↑ Haykal, Muhammad Husayn. The Life of Muhammad (en). American Trust Publications, 1976. ISBN 978-0-89259-137-4.
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 Emerick, Yahiya. The Life and Work of Muhammad (en). Penguin, 2002. ISBN 978-0-02-864371-7.
↑ ^3,0 ^3,1 ^3,2 Najeebabadi, Akbar Shah. The History of Islam. Darussalam, 2000 — 124–125-bet.
↑ Qasmi, A. H.. Islamic Government (en). Gyan Publishing House, 2008. ISBN 978-81-8205-482-0.
↑ Phipps, William E.. Muhammad and Jesus: A Comparison of the Prophets and Their Teachings (en). Bloomsbury Publishing, 2016-10-06. ISBN 978-1-4742-8935-1.
↑ ^6,0 ^6,1 The History of al-Tabari Vol. 6: Muhammad at Mecca (en). State University of New York Press, 2015-06-11. ISBN 978-1-4384-2340-1.
↑ Muhammad, the Messenger of Islam: His Life & Prophecy (en). ISCA, 2002. ISBN 978-1-930409-11-8.

[1] Haykal, Muhammad Husayn. The Life of Muhammad (en). American Trust Publications, 1976. ISBN 978-0-89259-137-4.

[:0-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 Emerick, Yahiya. The Life and Work of Muhammad (en). Penguin, 2002. ISBN 978-0-02-864371-7.

[:2-3] 3,0 ^3,1 ^3,2 Najeebabadi, Akbar Shah. The History of Islam. Darussalam, 2000 — 124–125-bet.

[4] Qasmi, A. H.. Islamic Government (en). Gyan Publishing House, 2008. ISBN 978-81-8205-482-0.

[5] Phipps, William E.. Muhammad and Jesus: A Comparison of the Prophets and Their Teachings (en). Bloomsbury Publishing, 2016-10-06. ISBN 978-1-4742-8935-1.

[:1-6] 6,0 ^6,1 The History of al-Tabari Vol. 6: Muhammad at Mecca (en). State University of New York Press, 2015-06-11. ISBN 978-1-4384-2340-1.

[7] Muhammad, the Messenger of Islam: His Life & Prophecy (en). ISCA, 2002. ISBN 978-1-930409-11-8.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]