Kontent qismiga oʻtish

Adaptiv kutilmalar

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Adaptiv kutilmalar – kishilarning kelajakdagi kutilmalarining oʻtgan davrda sodir boʻlgan hodisalar asosida shakllanishi. Masalan, kelajakda sodir boʻluvchi inflyatsiya darajasining oʻtgan yillardagi inflyatsiya darajasiga koʻra hisoblanishi. Agar oʻtgan yili inflyatsiya darajasi oshgan boʻlsa, joriy yildagi inflyatsiya darajasi yanada yuqoriroq boʻladi[1].

Qoʻllanilishi

Mikroiqtisodiy darajada

Mikroiqtisodiy darajada ishlab chiqaruvchilarning oʻtgan davrdagi parametrlarga (masalan, narxga) asoslanib xulosa qilishi bozorda taqchillik yoki tovarning kerakli miqdordan ortib ketishiga olib keladi. Ushbu oʻzgarishlar toʻrsimon modelda aks etadi[2].

Makroiqtisodiy darajada

Adaptiv kutilmalar makroiqtisodiy darajada asosan Fillips egri chizigʻi misolida oʻrganiladi. Unga koʻra, ishsizlikni pasaytirish maqsadida iqtisodiyotni stimullashtirish har doim ham natija koʻrsatmaydi. Yaʼni, amalga oshirilayotgan oʻzgarishlardan kelib chiqqan holda iqtisodiy agentlarning inflyatsion kutilmalar darajasi ortadi. Oqibatda ishsizlik darajasi oʻzgarmagan holatda, inflyatsiya darajasi ortadi. Aynan adaptiv kutilmalar sababli, Richard Nixon yuritgan iqtisodiy siyosat samarasiz boʻlgani haqida fikrlar ham mavjud[3][4].

Manbalar

  1. ↑ „Adaptive expectations“.
  2. ↑ Poitras 2023, ss. 152–153.
  3. ↑ Estevez, Eric „President Richard M. Nixon's Economic Policies“. The Balance Money. 2023-yil 10-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10-dekabr 2023-yil.
  4. ↑ YouTube logotipi Почему монетарная политика может быть неэффективной, ВШЭ. Video YouTubeda

Adabiyotlar

Poitras, Geoffrey (2023). „Cobweb Theory, Market Stability and Price Expectations“. Journal of the History of Economic Thought (inglizcha). 45-jild, № 1. 137–161-bet. doi:10.1017/S1053837222000116.