Kontent qismiga oʻtish

Abulgʻanim Muslim ibn Mahmud ash-Shayzariy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Amīn al-Dīn Abu ʾl-Ghanāʾim Muslim ibn Maḥmūd al-Shayzarī[1] (fl. 1201–1225) Suriya tug‘ilgan yamanlik adib va astronom.

Ash-Shayzariy Damashqda Suriyadagi Shayzar hukmdori Usoma Ibn Munqiz xizmatidagi Mamluklarning nufuzli oilasida tug‘ilgan. Otasi 1169-yilda ham hayot bo‘lgan. Keyinchalik ash-Shayzariy Yaman bo‘yicha Ayyubiylar noibi bo‘lgan Al-Muizz Ismail (h. 1197–1201) saroyiga ko‘chib o‘tgan[2]. Unga yigirma besh bobdan iborat Odob antologiyasi ʿAjāʾib ash-ashʿār va-garāʾib al-axbārni bag‘ishlagan; undan faqat bitta o‘rta asr qo‘lyozmasi saqlangan bo‘lib, 1291-yil sanasi qo‘yilgan va hozir Peshovarda[3]. 1225-yilda u Ayyubiylar noibi Al-Masʼud Yusuf (h. 1215–1229) uchun o‘n olti kitobdan iborat yana bir antologiya — Jamharat al-Islām dhāt al-nathr wa ʾl-niẓāmni tuzgan[4]. Unga o‘zi va o‘g‘li Ahmadning she’rlarini ham kiritgan[2]. Jamharat 1298-yil sanali yagona qo‘lyozmada saqlangan bo‘lib, hozir Leidenda[5]. Al-Masʿūdga bag‘ishlangan ikkinchi asar ʿĀdāt al-nujūm bo‘lib, 1665 yoki 1666-yillarda ko‘chirilgan qo‘lyozma orqali ma’lum va hozir Sanoda. U Kordova taqvimiga o‘xshash astronomik almanaxdir. Yamanda foydalanish uchun tuzilmagan[6].

Al-Shayzarīning vafot sanasi noma’lum[2].

Manbalar

  1. ↑ Sellheim 1997 give his full name as Amīn al-Dīn Abu ʾl-Ghan̄aʾim Muslim ibn Abi ʾl-Thanāʾ Maḥmūd ibn Sanad al-Dawla Jamāl al-Mulk Abi ʾl-Faḍāʾil Niʿma ibn Sanad al-Dawla Abi ʾl-ʿAṭāʾ Arslān (Raslān) ibn Yaḥyā. Brockelmann 2017, vol. 1, p. 262, gives his taxallus as Amīn al-Dawla.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Sellheim 1997.
  3. ↑ Sellheim 1997; King 1983, s. 22; Brockelmann 2017, suppl. vol. 1, p. 467.
  4. ↑ Sellheim 1997; Brockelmann 2017, vol. 1, p. 262.
  5. ↑ Sellheim 1997, citing Ahmad 1956 and the facsimile edition of Sezgin 1986.
  6. ↑ King 1983, s. 22.

Bibliography

  • Ahmad, Mukhtar D. (1956). An Introduction to and Analysis of the Leiden MS. of Jamharat al-Islām by al-Shaizarī, with a Critical Edition of Some Hitherto Unpublished Passages (D.Phil. thesis). Oxford University.
  • Brockelmann, Carl. History of the Arabic Written Tradition. Brill, 2017. 
  • King, David A.. Mathematical Astronomy in Medieval Yemen: A Biobibliographical Survey. Undena Publications, 1983. 
  • Sellheim, Rudolf (1997). "al-S̲h̲ayzarī". in Bosworth, C. E.. Encyclopaedia of Islam. Volume IX: San–Sze (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. p. 411. doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_6902. ISBN 978-90-04-10422-8. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=al-S%CC%B2h%CC%B2ayzar%C4%AB&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search. 
  • Jamharat al-islam dhāt al-nathr wa-l-nizām. Institut für Geschichte der Arabisch Islamischen Wissenschaften, 1986.